VII SA/Wa 1555/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 23 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. K. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2013 r. przyznającego P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego (pkt 1) i oddalającego wniosek w pozostałym zakresie (pkt 2) w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. przyznać P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek P. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wniosek ten został uzupełniony dodatkowymi wyjaśnieniami nadesłanymi do Sądu. Wnioskodawca w formularzu PPF wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną i trójką dzieci. Dzieci są w wieku szkolnym. Wnioskodawca utrzymuje się z własnych dochodów, tj. z wynajmu lokalu, za co uzyskuje dochód 3300 zł. Żona wnioskodawcy jest pielęgniarką i uzyskuje dochód 3600 zł. Wnioskodawca wskazał, że ww. dochody są pomniejszone o podatki i wydatki na życie. Posiada mieszkanie o pow. 62 m2, nieruchomość rolną o pow. 2,4 ha oraz kamienicę w T. Przy piśmie datowanym na dzień 9 września 2013 r. złożonym do spraw VII SA/Wa 1863/13 i VII SA/Wa 1903/13 wskazał, że stałe wydatki, takie jak doładowanie telefonu, polisy ubezpieczenia, opłaty ZUS, podatki, opłaty za prowadzenie rachunku, opłaty wodno-kanalizacyjne, sprawy sądowe, składki miesięczne ZUS, wyniosły w lipcu 2013 r. 3539 zł. Dodatkowo wnioskodawca poniósł koszty: gaz 60 zł, prąd 200 zł, czynsz 100 zł, żywność 1500 zł, paliwo do samochodu 500 zł, odzież 400 zł. Wskazał, że najbliższa rodzina pomaga przy remoncie kamienicy. Dodał, że wakacje spędza w domu. W sierpniu dodatkowo będzie musiał ponieść wydatek związany z zakupem książek. Do wniosku dołączono kopię wyciągu z rachunku bankowego oraz kopię dokumentów PIT. Postanowieniem Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1555/13 przyznano P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego oraz oddalono wniosek w pozostałym zakresie. Na to orzeczenie został skutecznie (w zakreślonym terminie) złożony sprzeciw. W sprzeciwie P. K. wskazał, że nie stać ich na opłatę we wszystkich sprawach. Dochód 1300 zł to dochód brutto na osobę, po odliczeniu wydatków stałych nic nie zostaje i często muszą pożyczać na wydatki niezbędne do funkcjonowania rodziny. Jeśli mają jakieś oszczędności, to płacą w miarę możliwości za sprawy przed WSA. Przedstawił wykaz 7 transakcji z okresu od dnia 10 lipca 2013 r. do dnia 19 września 2013 r., dokumentujących dokonanie różnego rodzaju opłat sądowych w sprawach toczących się przed tut. Sądem na łączną kwotę 615 zł. Dodał, że ilość spraw nie wynika z ich złej woli, ale z bezprawnego działania urzędników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż wobec skutecznego wniesienia przez wnioskodawcę sprzeciwu - na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., postanowienie referendarza sądowego traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy, przy czym prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym zawarte są w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie całkowitym Sąd przyznaje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny. Całkowity zakres pomocy zarezerwowany jest tylko i wyłącznie dla osób ubogich, znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji, uniemożliwiającej wyłożenie jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów sądowych bądź ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (bądź obu tych pomocy) i takiej, w której wnioskodawca nie ma potencjalnych możliwości na zdobycie tychże środków (brak majątku i obiektywnych możliwości na jego pozyskanie). Okoliczności braku środków powinny być zatem wiarygodnie udokumentowane, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi w istocie przerzucenie tego ciężaru na współobywateli. Jest to zatem instytucja umożliwiająca prowadzenie sprawy sądowej osobom bardzo ubogim. Konkludując wskazać należy, że instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, ubogim, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa, czyli faktycznie przez innych obywateli i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Rozpoznając w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie, lecz tylko w ograniczonym zakresie, tj. w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W gospodarstwie domowym wnioskodawcy pozostaje pięć osób, w tym trójka dzieci w wieku szkolnym. Dochód około 6900 zł, jaki uzyskuje strona, w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie wynosi 1380 zł. W tym stanie rzeczy uznano, że strona nie jest w stanie samodzielnie opłacić zawodowego pełnomocnika. Jednakże uznano, że ww. dochód pozwala skarżącemu na samodzielne opłacenie kosztów sądowych. Powyższe znajduje potwierdzenie w przedstawionym przez skarżącego wyciągu z rachunku bankowego oraz zestawieniu transakcji dokumentujących uiszczanie opłat sądowych w sprawach toczących się przed tut. Sądem. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.