VII SA/Wa 1557/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 1557/08 ze skargi J. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia 1) przywrócić terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, 2) zwrócić skarżącemu J. G. nienależnie uiszczony wpis sądowy od skargi kasacyjnej wpisany do rejestru opłat sądowych pod poz. 10023 dnia 3 czerwca 2009 r. Wyrokiem z dnia 11 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. znak: [...]. W dniu 12 lutego skarżący wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. W dniu 31 marca 2009 r. został doręczony skarżącemu odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. A zatem do dnia 30 kwietnia 2009 r. przysługiwało prawo skarżącemu do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku. Jak wynika z powyższego, w dniu 12 lutego 2009 r., tj. jeszcze przed rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o jakim mowa w art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwana dalej: p.p.s.a., J.G. złożył do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. W tym miejscu należy mieć na względzie, że zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi kasacyjnej objęte jest tzw. "przymusem adwokackim". Następnie, po rozpoznaniu ww. wniosku, postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał J. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W dniu 13 maja 2009 r. Okręgowa Rada Adwokacka (zwana dalej: Rada) wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika z urzędu – adwokata S. L.. Jak wynika z akt sprawy pełnomocnik z urzędu niezwłocznie podjął kroki celem zapoznania się z aktami sprawy, a następnie w dniu 3 czerwca 2009 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną oraz dowodem uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej i wymaganym pełnomocnictwem. W tym miejscu wskazania wymaga, że postanowieniem z dnia 24 października 2008 r. przyznano J. G. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. A zatem uiszczony wpis od skargi kasacyjnej jako nienależny podlega zwrotowi. W uzasadnieniu ww. wniosku pełnomocnik skarżącego wskazał na okoliczność, iż w dniu 18 maja 2009 r. został poinformowany przez Radę o wyznaczeniu jego osoby jako pełnomocnika z urzędu dla skarżącego, a ponadto w dniu 20 maja 2009 r. po wstępnym zapoznaniu się z aktami sprawy wystąpił z wnioskiem o udostępnienie wskazanych przez niego kserokopii akt sprawy. Pełnomocnik wskazał, że w dniu 27 maja 2009 r. zostało doręczonego do jego kancelarii pełnomocnictwo i to właśnie od tego momentu ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Z tych względów, zdaniem adwokata, pełnomocnik bez swojej winy nie miał możliwości wniesienia skargi kasacyjnej w ustawowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie skargi kasacyjnej zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Natomiast w myśl art. 86 § 1 ww. ustawy, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stawiają określone wymogi formalne dla czynności procesowej jaką jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Art. 87 § 1 i § 2 cytowanej wyżej ustawy stanowi, że strona powinna wystąpić z takim wnioskiem w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia oraz uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (por. art. 87 § 4). Natomiast spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzucił na posiedzeniu niejawnym (por. art. 88). W rozpoznanej sprawie należy uznać, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 ww. ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/2006 (publ. LexPolonica nr 418112) stwierdził, iż w wypadku ustanowienia adwokata w trybie art. 244 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 § 1 tej ustawy), jest dzień, w którym adwokat miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Wymienione wyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego jest ugruntowane w orzecznictwie sądowym. Potwierdza je postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt I CZP 62/00 {publ. OSNC 2001, Nr 1, poz. 7 (ponadto, por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2006 r., III SA/Wa 3272/2005, publ. LexPolonica nr 1520373)}. Zgodnie z wyżej przytoczonym orzecznictwem sądowym, w niniejszej sprawie adwokat miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej od momentu zawiadomienia go przez Radę, tj. od 18 maja 2008 r., przez kolejne 30 dni, a więc od dnia 17 czerwca 2009 r. biegł mu termin, o jakim mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Adwokat S. L. w dniu 3 czerwca 2009 r., a więc niezwłocznie, w terminie złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, przy którym zgodnie z art. 87 § 4 wniósł również skargę kasacyjną. Natomiast odnosząc się do przesłanki określonej w art. 87 § 2, zgodnie z którą w piśmie (wniosku) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, zdaniem Sądu fakt ustanowienia pełnomocnika z urzędu w dacie, kiedy wiadomo już było, iż J. G. w dniu 30 kwietnia 2009 r. upłyną termin do wniesienia skargi kasacyjnej jest okolicznością wystarczającą by pełnomocnikowi z urzędu przywrócić terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z powyższym, mając na uwadze realizację konstytucyjnej zasady "prawa do sądu", wyrażonej w art. 45 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm.), w zaistniałych okolicznościach niniejszej sprawy należano orzec o przywróceniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Z powyższych względów, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji postanowienia.