VII SA/Wa 156/10
WyrokWSA w Warszawie2010-04-09
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Małgorzata Miron, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele działek sąsiednich, którzy nie byli stroną w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, mają przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji?Ratio decidendi
Właściciele działek sąsiednich, którzy nie byli stroną w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, nie mają przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji, jeśli nie wykażą przepisu prawa materialnego, z którego wynikałby ich interes prawny. Samo sąsiedztwo nieruchomości nie jest wystarczające do nadania statusu strony w takim postępowaniu, zwłaszcza gdy inwestycja dotyczy modernizacji istniejącego budynku i nie narusza przepisów technicznych ani nie powoduje uciążliwości dla sąsiedniej nieruchomości.Stan faktyczny
A. i E. C. złożyli odwołanie od decyzji Wojewody odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżący nie mają przymiotu strony. A. i E. C. zaskarżyli decyzję GINB do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne uznanie, że nie są stroną postępowania. Skarżący argumentowali, że ich działka sąsiaduje z inwestycją, a obszar oddziaływania obiektu został nieprawidłowo ustalony.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A. C. i E. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala
Sygnatura akt VII SA/Wa 156/10
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r. Wojewoda [...] - po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lipca 1998r. znak [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę - modernizację i rozbudowę budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. M. [...] na działce nr [...] w U. gm. M. wydanej A. K. - odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji.
A. C. i E. C. złożyli odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009r.
W wyniku jego rozpoznania decyzją z dnia [...] listopada 2009r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zacytował treść przepisu art. 28 kpa oraz stanowiącego lex specialis w stosunku do tego przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego a także art. 3 pkt. 20 tego prawa definiującego pojecie obszaru oddziaływania obiektu.
W dalszej części organ wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lipca 1998r. zostało wszczęte z urzędu. Odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone przez A. i E. C. nie biorących udziału przed organem I instancji. Skarżący wykazali, że są właścicielami działek nr [...] sąsiadujących z nieruchomością objętą inwestycją Z akt sprawy wynika, że modernizowany budynek jak również jego rozbudowa tj. dobudowa wieży komunikacyjnej ogrodu zimowego oraz tarasu widokowego znajdują się przy granicy z działką nr [...]. Wprawdzie na projekcie zagospodarowania terenu odległości przedmiotowej rozbudowy od granicy nieruchomości nr [...] nie została zwymiarowana to jednak poprzez porównanie proporcji stwierdzić należy, że wynosi ona ponad 4 m. Powyższe spełnia wymogi określone w §12 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dopuszczającym sytuowanie budynku w odległości nie mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednią
działką budowlaną w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi
lub drzwiowymi w stronę tej granicy.
Modernizacja budynku polega na adaptacji pomieszczeń oraz remoncie dachu w
istniejącym już obiekcie. W tej sytuacji nie można uznać, aby planowana inwestycja
powodowała jakiekolwiek ograniczenia, zagrożenia czy też inne uciążliwości dla
działki nr [...]. Fakt posiadania przez A. i E. C. nieruchomości graniczącej bezpośrednio z inwestycją nie jest podstawą do
przyznana im przymiotu strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności
pozwolenia na budowę.
Jednocześnie organ zauważył, że skarżący nie wskazali żadnego przepisu, z którego
wywodziliby swój interes prawny do kwestionowania decyzji Kierownika Urzędu
Rejonowego w K. z dnia [...].07.1998r.
Wobec tego, że skarżący nie są strona postępowania należało umorzyć
postępowanie odwoławcze w oparciu o art. 138§1 pkt. 3 kpa.
A. i E. C. złożyli odwołanie od decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy to jest:
* art. 7 kpa poprzez naruszenie zasady praworządności i niepodjęcie wszelkich
kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyjaśnienia sprawy;
* art. 77 §1 kpa poprzez niedokładne i niewyczerpujące zgromadzenie materiału
dowodowego
* art. 28 kpa poprzez brak uznania skarżących za stronę w postępowaniu w sprawie
stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę.
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego to jest art. 28 ust. 2 Prawa
budowlanego w związku z art. 3 pkt. 20 tego prawa poprzez jego błędną wykładnię i
uznanie, że skarżący nie mają przymiotu strony w niniejszym postępowaniu.
W konkluzji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się do merytorycznych zarzutów przedstawionych w odwołaniu ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że fakt, iż ich nieruchomości
graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji nie jest podstawą do przyznania im przymiotu strony. Dalej autor skargi podnosi, że w celu zidentyfikowana osób, którym przysługuje status strony postępowania o wydanie pozwolenia na budowę konieczne jest jednoznaczne i precyzyjne ustalenie obszaru oddziaływania obiektu zgodnie z postanowieniami rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Obszar taki został nieprawidłowo ustalony skoro poprzednia właścicielka działek nr [...] M. L. posiadała status strony w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...].
Jako najistotniejszą skarżący wskazali jednak okoliczność, że zarówno GINB jak i Wojewoda naruszyli przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 7 i 77 §1 kpa mające istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy przyznał wprawdzie, że inwestycja polegająca na dobudowie wieży komunikacyjnej ogrodu zimowego oraz tarasu widokowego znajduje się przy granicy z działką nr [...] jednakże w dalszej części stwierdził, że odległość przedmiotowej rozbudowy do granicy nieruchomości nie została zwymiarowana na projekcie. Przez porównanie proporcji organ przyjął, że odległość od granicy z działką sąsiednią jest większa niż 4 m. W ocenie skarżących nie sposób jest przyjąć w ten sposób przeprowadzonego wyliczenia za precyzyjne i jednoznaczne ustalenie obszaru oddziaływania obiektu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Kontrolowaną przez Sąd decyzją organ umorzył postępowanie odwoławcze przyjmując, że podmiotom, które wniosły odwołanie nie przysługuje przymiot strony. Jednocześnie w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, ze krąg stron tego postępowania określony został w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Sąd nie podzielił poglądu organu odwoławczego, co do tego, że to art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego określa krąg podmiotów legitymowanych do występowania w charakterze strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Przepis ten bowiem ma zastosowanie jedynie w sprawie o pozwolenie na budowę. Tymczasem zgodnie z
przyjętym orzecznictwem sądowoadministracyjnym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest zupełnie nowym postępowaniem, które toczy się w oparciu o art. 157 kpa. A zatem krąg stron w takim postępowaniu określa art. 28 kpa.
Okoliczność ta jednak pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Zgodnie przepisem art. 28 kpa stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądowo administracyjnym utrwalił się też pogląd, że aby być uznanym za stronę postępowania należy mieć nie jakikolwiek interes lecz musi to być interes prawny. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego, powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu-strony postępowania. Obok tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny tj. sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa mającego stanowić podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ (tak m.in. wyrok NSA z dnia 27.09.1999r. IVSA 1285/98 lex 47898). Jednocześnie ustawodawca - w art. 29 kpa określił, jakie podmioty mogą być stronami w postępowaniu i są to: osoby fizyczne i prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne również jednostki nieposiadające osobowości prawnej.
Trafnie wskazał organ odwoławczy, że skarżący nie wskazali żadnego przepisu prawnego, z którego wynikałby ich interes prawny w postępowaniu. Taki przymiot strony nie wynika wszak z samego faktu, że działka, której właścicielami są skarżący (nr [...]) bezpośrednio graniczy w nieruchomością objętą inwestycja. Nie może przy tym ujść uwadze, że inwestycja objęta pozwoleniem na budowę to jedynie modernizacja istniejącego budynku. Należy zgodzić się z organem administracji, że projekt architektoniczno budowlany zatwierdzony decyzją z dnia [...].07.1998r. nie został zwymiarowany. Okoliczność ta jednak nie oznacza, że nie można ocenić czy przedmiotowa inwestycja oddziaływuje w jakikolwiek sposób na nieruchomości sąsiednie, których właścicielami są skarżący. Analiza projektu zagospodarowania terenu prowadzi do wniosku, że taras rekreacyjny, który według
projektu ma być realizowany od strony nieruchomości nr [...] nie będzie oddalony od granicy z tą działką mniej niż z 4 m. Co więcej - taras ten będzie licował z istniejącą ścianą budynku. A zatem ani przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ani rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r., o tym samym tytule, które obowiązywało w dacie wydawania inkryminowanej decyzji nie daje podstaw do przyjęcia, że usytuowanie budynku narusza te przepisy a zatem wpływa na nieruchomość sąsiednią ograniczając sposób jej zabudowy i naruszając dodatkowo przepisy przeciwpożarowe. Ustalenia organu w tym zakresie są zatem prawidłowe i nie można organowi skutecznie zarzucić naruszenia art. 7 i 77§1 kpa.
Jedynie na marginesie w tym miejscu wskazać należy, że skarżący nawet nie uprawdopodobnili, że odległość ta jest mniejsza niż 4 m. Co więcej - jeśliby nawet przyjąć, że odległość ta nie przekracza 4 m rzeczą skarżących byłoby wykazanie, że odległość taka została zaakceptowana przez organ architektoniczno - budowlany decyzją z dnia [...].07.1998r. nie zaś, że inwestycja została zrealizowana niezgodnie tym projektem co pozostawałoby bez wpływu na ustalenia organu co do legitymacji skarżących.
Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 28 kpa. Należy przy tym podkreślić, że sam fakt, że poprzednia właścicielka nieruchomości – M. L. była stroną postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie oznacza, że przysługuje jej - a obecnie skarżącym przymiot strony zarówno w postępowaniu, którego przedmiotem jest pozwolenie na budowę jak i stwierdzenie nieważności tej decyzji. Jednolite w chwili obecnej orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazuje wszak, że w sprawach o ustalenie warunków zabudowy strona są właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadujących z inwestycją. W niniejszym postępowaniu strona winna wykazać, że taki przymiot jej przysługuje to znaczy wskazać taki przepis prawa materialnego, w oparciu o który mogliby wywieść swój interes prawny.
Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło