VII SA/Wa 1560/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-10-20
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy państwowa osoba prawna prowadząca działalność w zakresie szkolnictwa wyższego, posiadająca znaczący kapitał zakładowy, majątek i środki trwałe, a także zadłużenie na koncie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Państwowej osobie prawnej prowadzącej działalność w zakresie szkolnictwa wyższego, która dysponuje znacznym kapitałem zakładowym, majątkiem i środkami trwałymi, a także posiada środki finansowe na koncie, mimo zadłużenia, nie przyznaje się prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli nie wykaże całkowitego braku możliwości finansowych poniesienia tych kosztów. Instytucja zwolnienia od kosztów jest wyjątkiem i wymaga udowodnienia obiektywnej niemożności zgromadzenia środków.Stan faktyczny
Skarżąca, będąca państwową osobą prawną prowadzącą działalność w zakresie szkolnictwa wyższego, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca wykazał znaczną wartość kapitału zakładowego, majątku i środków trwałych, a także zadłużenie na koncie i niewielkie środki finansowe na koniec sierpnia 2009 r. Sąd ocenił, że posiadane środki finansowe i majątek pozwalają na samodzielne poniesienie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 października 2009r. Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2009r. po rozpoznaniu wniosku S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W dniu 7 września 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz ze skargą wniesioną na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009r. wpłynął wniosek S. o przyznanie prawa pomocy w którym wniesiono o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przez pojęcie "środki" należy rozumieć środki finansowe gromadzone na rachunkach bankowych, a także wartość środków trwałych.
Ogólną zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest ponoszenie przez strony kosztów sądowych. Jest to obowiązek strony. Zwalnianie od uiszczenia kosztów jest instytucją wyjątkową, której stosowanie jest uzależnione od spełnienia ww. przesłanki. Tylko zupełny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych.
Przyznanie prawa pomocy obejmuje zatem podmioty, które mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą zgromadzić środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych.
W formularzu wniosku S. podała, że jest państwową osobą prawną prowadzącą działalność w zakresie szkolnictwa wyższego.
Z nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych S. wynosi na dzień 31 grudnia 2008r. 1.600.479.631,51 złotych zaś wartość środków trwałych wnioskodawcy 1.697.035.278,27 złotych. Wnioskodawca zakreślił, że strata na dzień 31 grudnia 2008r. wynosiła 12.944.222,27 złotych.
Wnioskodawca wskazał, że na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku tj. na koniec sierpnia 2009r. na koncie posiadał zadłużenie w kwocie 44.542.708,76 złote oraz środki finansowe w kwocie 167.450,87 złote.
Reasumując, podkreślić należy, że w świetle art. 246 § 2 pkt 2 ww. ustawy zwolnienia od kosztów sądowych nie uzasadnia trudna sytuacja finansowa, zadłużenie, ale brak jakichkolwiek środków, które strona mogłaby przeznaczyć na opłaty sądowe.
Oceniając zasadność wniosku Sąd winien zatem ocenić, czy strona dysponuje i jakimi środkami finansowymi bądź majątkiem i porównać wysokość tych środków z wysokością kosztów, jakie strona winna ponieść na tym etapie postępowania (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2005r. sygn. akt II FZ 620/05 niepublikowane).
Na obecnym etapie postępowania sądowego jedynym wymogiem dla nadania sprawie dalszego biegu jest uiszczenie przez stronę skarżącą wpisu od skargi w kwocie 100, 00 złotych, co wynika, § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.). Dalsze koszty postępowania mogą natomiast, ale nie muszą, pojawić się na dalszym jego etapie.
Uwzględniwszy powyższe, a przede wszystkim posiadane na jednym z rachunków środki finansowe w wysokości 167.450,87 złotych oraz wysokość kapitału zakładowego i środków trwałych S. stwierdzono, że jest ona w stanie samodzielnie ponieść pełne koszty postępowania sądowego.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło