VII SA/Wa 1560/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-12-07
Skład orzekający: Justyna Wtulich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, osoba niepełnosprawna utrzymująca się z niskiej emerytury i ponosząca wysokie koszty utrzymania mieszkania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, osoba niepełnosprawna utrzymująca się z emerytury w wysokości 847,85 zł netto miesięcznie, po odliczeniu kosztów utrzymania mieszkania i bieżących potrzeb, dysponuje kwotą około 200 zł miesięcznie. Taka sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania ani kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną, całkowicie niezdolną do pracy, utrzymującą się z emerytury w wysokości 847,85 zł netto miesięcznie. Po śmierci męża jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu. Ponosi wysokie koszty utrzymania mieszkania i bieżących potrzeb, co pozostawia jej jedynie około 200 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni posiada udziały w mieszkaniach, jednak dostęp do nich jest utrudniony lub formalny.Rozstrzygnięcie
Przyznano K.O. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K.O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego postanawia : przyznać K.O. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 15 listopada 2013 r. (data stempla biura podawczego) wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy K. O. Wnioskodawczyni nie zakreśliła w rubryce 4 formularza w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy, jednak z dołączonego do formularza pisma przewodniego wynika, że wnosi o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Z tego względu uznano, że wnioskodawczyni wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną – całkowicie niezdolną do pracy (na potwierdzenie czego dołączyła orzeczenie lekarza orzecznika ZUS). Dodała, że wskutek śmierci męża pogorszeniu uległo jej samopoczucie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że obecnie utrzymuje się z emerytury w wysokości 847,85 złotych netto miesięcznie i od śmierci męża mieszka sama. Podała, że posiada 1/9 z ¾ prawa do mieszkania nr [...] o powierzchni 45,40 m ² przy ul. [...] w W. oraz do mieszkania nr [...] o powierzchni 67,03 m ² w W. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada.
Z nadesłanego przez męża wnioskodawczyni do niniejszej sprawy w dniu 19 sierpnia 2013 r. formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że mąż wnioskodawczyni po rodzicach odziedziczył udziały w prawie własności i spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu, zaznaczając, że są to prawa czysto formalne. Wyjaśnił, że jedno z mieszkań o powierzchni około 50 m ² przy ul. [...] jest od lat wykorzystywane przez braci i nie posiada do niego dostępu. Podał, że w drugim mieszkaniu przy ul. [...] nr [...] posiada 1/3 z 3/4 udziału we własności mieszkania, ale dostęp do niego uniemożliwiają mu i jego rodzinie zamieszkujący na tej samej posesji sąsiedzi.
Z dołączonego do wniosku powiadomienia o zmianie opłat za mieszkanie z dniem 1 października 2013 r. wynika, że wnioskodawczymi mieszka w mieszkaniu o powierzchni 35,80 m ² w W. Wnioskodawczyni wskazała, że ponosi wydatki w wysokości 250,00złotych miesięcznie tytułem płatności za czynsz, z tytułu opłat za energię elektryczną latem w wysokości 340,00 złotych miesięcznie, a zimą opłaty wzrastają nawet do 600,00 złotych miesięcznie ze względu na dodatkowy koszt związany z ogrzewaniem mieszkania. Wnioskodawczyni oświadczyła, że po śmierci męża średnio na bieżące potrzeby życia codziennego pozostaje jej kwota w wysokości 200,00 złotych miesięcznie, dlatego nie jest w stanie ustanowić pełnomocnika z wyboru. Ponadto zaznaczyła, że jest osobą starszą, niepełnosprawną, na której kondycję psychiczną bardzo źle wpłynęła śmierć męża, w październiku 2013 r. Wskazała, że przy sporządzaniu dotychczasowych pism mąż korzystał z pomocy pracownika organizacji pozarządowej, która świadczy nieodpłatną pomoc prawną osobom niezamożnym. Zaznaczyła, że osoba ta jednak nie może jej reprezentować przed Sądem.
Do nadesłanego wniosku wnioskodawczyni załączyła potwierdzenie wysokości otrzymywanej emerytury, orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] orzekające jej całkowitą niezdolność do pracy do dnia 25 stycznia 2016r., karty informacyjne oraz wypisowe z pobytu w szpitalach, zawiadomienie o zmianie wysokości czynszu za lokal od dnia 1 października 2013 r. na kwotę w wysokości 250,29 złotych, kserokopię faktury VAT tytułem płatności za telefon z terminem płatności 18 listopada 2013 r. na kwotę w wysokości 17,12 złotych, kserokopię rachunku z karty kredytowej z którego wynika, że wnioskodawczyni posiada zadłużenie w wysokości 481,95 złotych z terminem spłaty bezodsetkowej wyznaczonym na dzień 19 listopada 2013 r., kserokopię rachunku za energię elektryczną na kwotę w wysokości 345,05 złotych z terminem płatności do 10 października 2013 r., kserokopię skierowań do szpitala, poradni specjalistycznej oraz zaświadczeń lekarskich, kserokopię faktury VAT tytułem płatności za zakup lekarstw w aptece na kwoty 6,92 złotych, 32,24 złotych.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje :
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
W niniejszej sprawie z uwagi na treść pisma przewodniego dołączonego przez wnioskodawczynię do formularza uznano, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Analizując sytuację finansową wnioskodawczyni uznano, że znajduje się ona w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 2 października 2013 r. zmarł mąż wnioskodawczyni z którym prowadziła wspólne gospodarstwo domowe. Przed śmiercią męża wnioskodawczyni utrzymywała się z dochodów uzyskiwanych zarówno przez siebie jak i przez męża. Obecnie sytuacja finansowa wnioskodawczyni pogorszyła się, gdyż samodzielnie i z jednego źródła dochodu, tj. emerytury musi ponosić koszty związane z utrzymaniem siebie oraz mieszkania. Z nadesłanego formularza wynika, że wnioskodawczyni prowadzi obecnie jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w wysokości 847,85 złotych netto miesięcznie. Z uzyskiwanego dochodu pokrywa koszty związane z utrzymaniem mieszkania, po uiszczeniu których, jak oświadczyła pozostaje jej na własne potrzeby życia codziennego kwota w wysokości około 200,00 złotych miesięcznie.
Stwierdzono zatem, że wnioskodawczyni przy wysokości uzyskiwanego dochodu i ponoszonych wydatkach nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych samodzielnie, jak również kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż spowodowałoby to brak środków na zaspokojenie koniecznych potrzeb własnych.
Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Ze względu na fakt, iż wnioskodawczyni wniosła o ustanowienie pełnomocnika nie precyzując czy wnosi o ustanowienie adwokata czy radcy prawnego, dokonano wyboru i ustanowiono w niniejszej sprawie wnioskodawczyni radcę prawnego. Wyjaśnić należy, że dla zapewnienia stronie należytej reprezentacji przed sądem administracyjnym wystarczające jest bowiem ustanowienie jednego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z treścią art. 205 § 2 p.p.s.a. niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika obejmują wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło