VII SA/Wa 1561/14
WyrokWSA w Warszawie2015-01-20
Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Włodzimierz Kowalczyk, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie legalizacji rozbudowy budynku mieszkalnego, wykonanej częściowo przed 1 stycznia 1995 r., właściwe jest zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., a nie art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. dotyczącego samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku rozbudowy budynku, której prace rozpoczęto przed 1 stycznia 1995 r., właściwe jest stosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Organ prawidłowo ocenił, że nie zachodzą przesłanki do nakazu rozbiórki ani nakazu przeróbek, a pozwolenie na użytkowanie zostało wydane zgodnie z prawem na podstawie art. 42 ustawy z 1974 r.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który udzielił pozwolenia na użytkowanie rozbudowy budynku mieszkalnego o pomieszczenia mieszkalne. Rozbudowa ta była częściowo wykonana przed 1995 r. jako budynek gospodarczy, a następnie przekształcona na cele mieszkalne. Skarżący kwestionowali prawidłowość zastosowania przepisów oraz legalność decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi H. J. i J. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie skargę oddala
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną dnia [...] maja 2014 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. wydaną w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie rozbudowy budynku mieszkalnego o pomieszczenie mieszkalne.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych przez pracowników PINB w [...] stwierdzono, że na działce nr ew. [...] w granicy z działką nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w [...] , gm. [...] dobudowano do istniejącego budynku mieszkalnego od strony północnej pomieszczenia mieszkalne. Inwestor nie przedłożył dokumentacji świadczącej o legalności wykonanych robót.
Następnie organ powiatowy postanowieniem Nr [...] z dnia [...].07.2013 r. nakazał M. Z. przedstawić, w terminie 60 dni licząc od dnia doręczenia postanowienia:
- dwóch egzemplarzy powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej,
dwóch egzemplarzy inwentaryzacji budowlanej przedmiotowego budynku wraz z opinią techniczną budynku, sporządzonych przez osobę o wymaganych kwalifikacjach i uprawnieniach,
- zaświadczenie Wójta Gminy [...] o zgodności budowy przedmiotowego obiektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W dniu 10.10.2013r. zobowiązana przedłożyła wymaganą dokumentację, w związku z czym decyzją Nr [...] z dnia [...].03.2014 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] udzielił M. Z. pozwolenia na użytkowanie rozbudowy budynku mieszkalnego o pomieszczenia mieszkalne usytuowanego na działce nr ew. [...] w granicy z działką nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w [...], gm. [...].
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja PINB w [...] Nr [...] z dnia [...].03.2014 r., jest prawidłowa, zaś argumenty podnoszone w odwołaniu nie mają wpływu na treść wydane] rozstrzygnięcia.
Prowadząc postępowanie wyjaśniające organ nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie zastosował przepisy Prawa budowlanego z 1974r., co w ocenie [...] WINB było właściwe.
W tym miejscu organ wskazał, że stosownie do dyspozycji art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, art. 48 (dot. samowolnej budowy obiektu) obowiązującej ustawy Prawo budowlane nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995r. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974r. Jeśli samowola budowlana jest ciągiem pewnych zdarzeń faktycznych mających miejsce przestrzeni lat, to w takiej sytuacji zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego obowiązujące w dacie orzekania (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 18.05.2007r., sygn. akt OSK 782/06, publ. LEX,nr 336707).
W niniejszej sprawie przedmiot postępowania został wykonany samowolnie przed 1995 r. jako budynek gospodarczy, a następnie już po 1995r. dostosowano go na cele mieszkalne, Tym samym nie ma możliwości zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994r., którego dyspozycja odnosi się do samowolnej budowy obiektu budowlanego lub jego części. [...] WINB nie podzielił stanowiska zawartego w odwołaniu co do konieczności zastosowania trybu art. 48 Prawa budowlanego z uwagi na ciąg samowoli budowlanej. Wyroki, na które powołuje się skarżący nie dotyczą stanu faktycznego omawianej sprawy, gdyż roboty budowlane związane z adaptacją budynku gospodarczego na cele mieszkalne (przebudowa) nie są budową obiektu budowlanego w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego.
Z uwagi na fakt, iż przedmiotowe prace zostały zrealizowane przed dniem 1 stycznia 1995 r. (M. Z.wskazała, iż budynek gospodarczy został wybudowany ok. 1986r.) w niniejszej sprawie właściwe było zastosowanie regulacji ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) - stosownie do treści art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, jeżeli budowa (wykonywanie obiektu w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa i nadbudowa obiektu) została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. inwestor ponosi konsekwencje samowoli budowlanej według odpowiednich przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, a w szczególności art. 37 ust. 1 tejże ustawy.
Zgodnie z powyższym przepisem, "Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce (...) gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1. znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2. powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia".
Natomiast zgodnie z art. 40 w/w ustawy "W wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy (...) organ wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego (...) do stanu zgodnego z przepisami".
Z przedłożonej przez M. Z. inwentaryzacji budowlanej rozbudowy budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ew. [...] w granicy z działką nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w [...], (sporządzonej przez mgr inż. M. S. - upr. bud. [...]) wynika, że przedmiotowe prace wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną, przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej. W podsumowaniu w/w opracowania wskazano, że jakość wykonanych robót budowlanych i wykończeniowych nie budzi zastrzeżeń, budynek może być zamieszkany. Rozbudowa części budynku spełnia parametry pomieszczeń mieszkalnych.
W ocenie organu odwoławczego dalsze akceptowanie funkcjonowania przedmiotowego u w aktualnym kształcie nie powoduje groźby dla życia i zdrowia przebywających w osób, jak też realnego niebezpieczeństwa powstania szkody w mieniu. Na gruncie niniejszej sprawy nie ma również miejsca istotne, niedające się pogodzić z obowiązującymi przepisami prawa pogorszenie warunków użytkowych i zdrowotnych dla otoczenia. W sprawie nie można więc mówić o zaistnieniu przesłanki określonej w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. Inwestycja pozostaje także w zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] .06.1992r. i obowiązującego do 01.04.2002r. - co potwierdza treść zaświadczenia Urzędu Gminy [...] z dnia 27.09.2013r. (brak przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt ) Prawa budowlanego z 1974r.). Zgodnie z pismem Wójta Gminy [...] z dnia 12.12.2013r. działka nr ew. [...] położona na terenie Gminy [...] w obrębie geodezyjnym [...] ul. [...], na której znajduje się omawiany budynek mieści się na terenie oznaczonym i określonym w planie jako b2.1 MN/U - tereny mieszkalne jednorodzinne i usług w strefie uciążliwości hałasowej linii kolejowej WKD. Dla terenów MN/U plan ustala rozwój funkcji mieszkaniowych, a zatem zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny jest również zgodna z w/w ustaleniami planu.
Wobec powyższego uznać należy, że organ powiatowy słusznie stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zaszły podstawy do zastosowania art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. (tj. orzeczenia o przymusowej rozbiórce obiektu), jak też art. 40 w/w ustawy (tj. wydania nakazu wykonania określonych zmian lub przeróbek z uwagi na niezgodność wykonanych prac z przepisami).
Organ podkreślił, że jednym z etapów (końcowych) legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego jest wydanie pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 42 ust. 3 w/w ustawy. Stosownie do brzmienia w/w artykułu stanowiącego materialnoprawną podstawę skarżonego rozstrzygnięcia, podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie jego zdatności do użytku, co niewątpliwie miało miejsce w przedmiotowym przypadku i co potwierdza dokumentacja załączona do akt sprawy.
Uznał zatem, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] słusznie wydał pozwolenie na użytkowanie budynku gospodarczo-garażowego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w [...], gm. [...], dając tym samym inwestorowi możliwość zalegalizowania dokonanej samowoli budowlanej i kończąc w ten sposób procedurę naprawczą prowadzoną na podstawie przepisów przywołanej powyżej ustawy.
Odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu [...] WINB stwierdził, że w protokole z przyjęcia interesantów z dnia 04.10.2011r. M. Z. oświadczyła, iż "to ja dokonałam samowolnej zmiany pomieszczeń gospodarczych na mieszkalne". Ponadto organ wskazał, że pozwolenie na użytkowanie jest udzielane w stosunku do obiektu, a nie na inwestora, a zatem argument skarżącego o konieczności uwzględnienia Z. Z. jako sprawcy zmiany sposobu użytkowania pozostaje bez wpływu na skarżone rozstrzygnięcie.
W świetle powyższych rozważań organ przyjął, iż skarżona decyzja organu powiatowego została podjęta na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz w oparciu o prawidłową interpretację przepisów prawa materialnego i procesowego, a zatem brak jest podstaw do podważania jej treści.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli H. i J. J.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżących zarzucił organowi:
1. naruszenie art. 103 ust. 2 ustawy Prawo Budowlane, poprzez jego zastosowanie do stanu faktycznego i formalnego w niniejszej sprawie, bez zbadania przez organ nadzoru budowlanego kiedy doszło do przekształcenia pomieszczeń gospodarczych na cele mieszkalne,
2. naruszenie art. 48 ustawy Prawo Budowlane, poprzez jego niezastosowanie.
3. naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz poczynienie ustaleń wyłącznie na podstawie wyjaśnień M. Z.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji j orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Przez prawo należy rozumieć prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sadu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana [...] maja 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB w [...] z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie rozbudowy istniejącego budynku w miejscowości [...] przy ul. [...] o pomieszczenia mieszkalne.
Podstawą materialno-prawną wydanych decyzji był przepis art. 42 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły, że przedmiotowa rozbudowa budynku została wykonana w czasie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974 r. – co potwierdza również (nie przywołany przez organ) lecz znajdujący się w materiale dowodowym dokument z 1 września 1994 r. "Projekt techniczny instalacji gazowej", stanowiący załącznik do decyzji Wójta Gminy z [...]. 10. 1994 r. – pozwolenie na wykonanie instalacji gazowej w przybudowie. Wobec tego organ słusznie uznał, że zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z 7. 07. 1994 r. – w sprawie samowoli budowlanej zakończonej przed dniem 1 stycznia 1995 r. właściwym było zastosowanie regulacji przewidzianej w ustawie Prawo budowlane z 1974 r. Organ zasadnie przeanalizował inwestycję pod kątem przesłanek wskazanych w art. 37 w/w ustawy, ocenił również wykonane roboty biorąc pod uwagę wykonaną inwentaryzację budowlaną wykonaną przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane (przedstawioną przez inwestora w wykonaniu obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r.).
Na podstawie powyższych ustaleń organ zasadnie uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki konieczne do wydania nakazu rozbiórki rozbudowy (art. 37) jak też wydania orzeczenia na podstawie art. 40 w/w ustawy.
W tej sytuacji po stwierdzeniu przydatność rozbudowy do użytkowania organ zgodnie z prawem na podstawie art. 42 ustawy Prawo budowlane z 24. 10. 1974 r. wydał inwestorce M. Z. pozwolenia na użytkowanie rozbudowy zlokalizowanej na działce o nr ew. [...] w [...], kończąc w ten sposób postępowanie naprawcze prowadzone na podstawie wyżej powołanej ustawy.
W świetle w/w ustaleń w ocenie Sądu zarzuty skargi nie mogły mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło