VII SA/Wa 1563/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2006 r. sprawy ze skargi K. i I. L. na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w W. z dnia [...]października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] września 2005r., II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w W. na rzecz skarżących K. i I. L. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Komendant Rejonowy Straży Pożarnej w R. postanowieniem nr [...] wydanym dnia [...] września 1998r. na podstawie art. 106 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej Kpa), po rozpatrzeniu zawiadomienia [...] Wytwórni [...], [...] [...] SA stwierdził, iż kotłownia olejowa w budynku produkcyjnym w R. przy ul. W. spełnia wymagania ochrony przeciwpożarowej. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tego postanowienia wystąpili w dniu [...] czerwca 2001r. PWHU "[...]" K. i I. L. Postanowieniem nr [...]. wydanym dnia [...] września 2001r. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej Województwa [...] w W. odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanego postanowienia uznając, że nie jest ono obarczone żadną z wad wskazanych w art. 156 § 1 Kpa. Postanowienie Komendanta Wojewódzkiego zostało utrzymane w mocy postanowieniem Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej wydanym dnia [...] października 2001r. Na skutek skargi współwłaścicieli PWHU "[...]" K. i I. L. rozstrzygnięcie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej było przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem wydanym dnia 17 kwietnia 2002r. w sprawie IV SA 3702/01 oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że nie dopatrzył się w kwestionowanym postanowieniu kwalifikowanego naruszenia prawa materialnego lub procesowego. W dniu [...]sierpnia 2005r. K. i I. L. złożyli wniosek o wznowienie postępowania jak wskazali w jego treści na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 Kpa w sprawie zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2002r. Wnioskujący podnieśli, że ustaleń dotyczących drogi pożarowej na działce nr [...] Sąd dokonał na podstawie niezgodnych z prawdą dokumentów przedłożonych przez Komendanta Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej, co potwierdza postanowienie Prokuratury Rejonowej z dnia [...] czerwca 2005r. Po rozpatrzeniu wniosku Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem znak [...] wydanym dnia [...] września 2005r. na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 126 i art. 127 § 3 w związku z art. 144 Kpa odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu organ podniósł, że postanowienie Komendanta Głównego kończące postępowanie, o wznowienie którego wnoszą małżonkowie L. zapadło w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym postanowienia Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w R. Celem tego postępowania było sprawdzenie czy kontrolowane postanowienie nie jest dotknięte żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa, a nie rozstrzygało w sprawie dotyczącej spełnienia wymagań ochrony przeciwpożarowej. Zarzuty wskazane przez wnioskujących nie dotyczą rozstrzygnięcia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z [...] października 2001r. w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli K. i I. L. We wniosku tym podnieśli, że okoliczności ujawnione przez prokuraturę wynikające z postanowienia Prokuratora Rejonowego Prokuratury W. z dnia [...] czerwca 2005r. wydane w sprawie [...] wykazały, że postępowanie winno być wznowione. Po ponownym rozpatrzeniu Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem znak [...] wydanym dnia [...] października 2005r. na podstawie art. 138 § pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 Kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ podniósł, że zarzuty zawarte we wniosku o wznowienie postępowania nie dotyczą rozstrzygnięcia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2001r. – wobec tego zasadnym była odmowa postępowania. Nadto organ stwierdził, że wnioskodawcy nie wykazali, aby w sprawie zakończonej postanowieniem z [...] października 2001r. zaistniały wady prawnoprocesowe wyliczone w art. 145 Kpa. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli K. i I. L. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] września 2005r. skarżący przywołali wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2001r., w którym Sąd oddalił ich skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Rejonowego Straży Pożarnej z dnia [...] września 1998r. oraz treść uzasadnienia postanowienia wydanego przez Prokuratora Rejonowego W. umarzającego dochodzenie w sprawie zawiadomienia małżonków L. dotyczącego poświadczenia nieprawdy przez sędziów składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego w protokole z posiedzenia tego Sądu i wydania w oparciu o treść tego protokołu wyroku – wobec braku znamion czynu zabronionego. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 134, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują legalność zaskarżonych decyzji i postanowień, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygniecie – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Mając powyższe na uwadze uznać należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podniosła w skardze strona. Sytuacja taka ma miejsce w tej sprawie, gdyż skarga zasługuje na uwzględnienie ze względu na błędne rozstrzygnięcie organu administracji publicznej. Kontrolowane postanowienie zapadło w postępowaniu nadzorczym, wznowieniowym Wznowienie postępowania jest instytucją stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano dotknięte było kwalifikowaną wadliwością przewidzianą w art. 145 § 1 Kpa. W przedmiotowej sprawie Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej odmówił wznowienia postępowania w sprawie, która została zakończona ostateczną decyzją organu administracji publicznej. W uzasadnieniu stwierdził, że zarzuty zawarte we wniosku o wznowienie postępowania nie dotyczą rozstrzygnięcia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2001r. Zgodzić się należy, iż wniosek skarżących sformułowany był niejasno, nie wskazano jednoznacznie co jest podstawą uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 Kpa oraz kiedy ujawniła się przyczyna, która według wnioskujących stanowi podstawę wniosku o wznowienie postępowania. Nie można jednak przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji osoby wnoszącej podanie. O tym, jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje ostatecznie strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane. W razie wątpliwości organ, mając na względzie postanowienia art. 7-9 Kpa, powinien zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska ( por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2002r., sygn. akt I SA 2188/00, LEX nr 81741). Jeśli jednak organ stwierdził, że brak jest podstaw do wznowienia postępowania to powinien wszcząć postępowanie rozpoznawcze, bowiem ustalenia czy występują podstawy wznowienia postępowania wymienione w art. 145 § 1 Kpa winny być dokonane wyłącznie w postępowaniu rozpoznawczym zgodnie z art. 149 § 2 Kpa. Zgodnie z treścią powołanego art. 149 § 2 Kpa, określającego skutki postanowienia o wznowieniu postępowania, decyzję o odmowie wznowienia postępowania organ może wydać tylko w tych przypadkach, gdy z żądaniem wystąpiła osoba, która nie jest stroną w sprawie, albo która jest wprawdzie stroną, ale wniosła żądanie po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 Kpa, gdy termin ten nie został przywrócony. Decyzję taką organ może również wydać, gdy żądanie pochodzi od strony nie mającej zdolności do czynności prawnych, działającej bez przedstawiciela ustawowego. Zaistnienia żadnych z powyższych okoliczności organ nie wskazał. Zdaniem Sądu powodem odmowy wznowienia postępowania nie może być brak podstaw do wznowienia postępowania, gdyż ocena przyczyn wznowienia - co wadliwie przyjęto w niniejszej sprawie - przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna. Takie stanowisko zaprezentował NSA w wyroku z dnia 20.06.1991 r., IV SA 487/91, ONSA 1991, nr 2, poz. 50. Wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania z przyczyn braku podstaw do wznowienia postępowania, bez postanowienia stanowiącego zgodnie art. 149 § 2 Kpa podstawę przeprowadzenia postępowania rozpoznawczego, stanowi istotne naruszenie wskazanych przepisów procesowych, bowiem ustalenie organów mogło być dokonane po wydaniu postanowienia wskazanego w art. 149 § 1 Kpa. Uwzględniając okoliczności wyżej przedstawione należy stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie nie odpowiadając wskazanym wyżej wymogom, narusza przepisy postępowania w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. W ponownym postępowaniu organ, rozpoznając wniosek o wznowienie postępowania, ustali, czy nie zachodzą przeszkody formalne do wznowienia postępowania (z akt sprawy nie wynika bowiem, czy wniosek złożono w terminie przewidzianym w art. 148 Kpa), a o ile takowe nie występują winien uwzględnić uwagi wyżej przedstawione. Na marginesie należy zauważyć, że o wznowieniu postępowania organ orzeka postanowieniem (art. 149 § 1 Kpa), natomiast odmowa wznowienia postępowania następuje w formie decyzji (art. 149 § 3 Kpa), a nie jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie w formie postanowienia. Biorąc powyższe pod uwagę, ze względu na ujawnione naruszenia przepisów prawa Sąd uchylił zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na mocy art. 152 w/w ustawy orzeczono jak w pkt II wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.