VII SA/Wa 1567/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...] w przedmiocie przekazania podania według właściwości I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Sygnatura akt VII SA/Wa 1567/10 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji - po rozpatrzeniu zażalenia Gminy [...], uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., przekazujące Staroście Powiatu [...] zgłoszenie z dnia 4 marca 2010 r. Gminy [...] o zamiarze przystąpienia do wykonywania robót budowlanych polegających na: "Przebudowie drogi gminnej wraz z oświetleniem na odcinku [...]", na nieruchomości o nr ewid. gr. [...] obręb ewidencyjny [...], jednostka ewidencyjna [...] i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Z. P. działający w imieniu Gminy [...] skierował w dniu 4 marca 2010 r. do Wojewody [...] zgłoszenie dotyczące zamiaru przystąpienia w dniu 12 kwietnia 2010 r. do "Przebudowy drogi gminnej (...) Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., Wojewoda [...] na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. w związku z art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane -przekazał Staroście Powiatu [...] ww. zgłoszenie. Gmina [...] złożyła zażalenie od w/w postanowienia. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji po rozpoznaniu zażalenia wskazał na konieczność przestrzegania z urzędu właściwości rzeczowej i miejscowej przez organy administracji publicznej. Obowiązek ten wynika nie tylko z przepisu art. 19 k.p.a., ale także z ukształtowanego systemu zasad porządku prawnego. Organ podniósł następnie, że jak wynika z przekazanych akt sprawy Z. P. działający w imieniu Gminy [...] skierował w dniu 4 marca 2010 r. do Wojewody [...] zgłoszenie dotyczące zamiaru przystąpienia w dniu 12 kwietnia 2010 r. do "Przebudowy drogi gminnej wraz z oświetleniem na odcinku [...]", na działce o nr ewid. gr. [...] obręb ewidencyjny [...], jednostka ewidencyjna [...]. Wojewoda [...] uznał, iż nie posiada kompetencji do rozpatrzenia ww. sprawy ponieważ z dokumentów inwestora wynika, że "(...) inwestor zamierza przystąpić do przebudowy istniejącej drogi wewnętrznej gminnej (niepublicznej), co nie zostało zastrzeżone do kompetencji wojewody." Z uwagi na powyższe postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., Wojewoda [...] przekazał powołane wyżej zgłoszenie Gminy [...] do rozpatrzenia zgodnie z właściwością Staroście Powiatu [...]. Po analizie akt dotyczących przedmiotowej sprawy, zdaniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji — w pierwszej kolejności należało zwrócić uwagę na rozbieżności w zakresie interpretacji zgłoszenia Gminy [...] z dnia 4 marca 2010 r. przez Wojewodę [...] a ww. Gminę. W świetle art. 20 k.p.a. właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania. Przed podjęciem działań merytorycznych w związku z otrzymaną korespondencją organ administracji publicznej obowiązany jest przez prawo w pierwszej kolejności do ustalenia stanu faktycznego a następie do sprawdzenia, czy posiada stosowne kompetencje do rozpatrzenia danej sprawy. W razie wątpliwości co do treści oraz zakresu wniosku -organ powinien wezwać wnioskodawcę do wyjaśnienia lub doprecyzowania treści pisma. Mając na uwadze powyższe - zdaniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji - wyjaśnienie wątpliwości powstałych w związku ze złożonym przez Gminę [...] zgłoszeniem z dnia 4 marca 2010r. dotyczących zamiaru przystąpienia do przebudowy drogi gminnej - ma istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, umożliwi bowiem wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia przedmiotowego zgłoszenia. Jedynie na marginesie powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w związku ze złożonym zażaleniem na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., podjął rozstrzygnięcie odnoszące się wyłącznie do kwestii procesowych będących przedmiotem rozstrzygnięcia w zaskarżonym postanowieniu, nie rozstrzygał zaś sprawy merytorycznie. Gmina [...] złożyła skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 czerwca 2010r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że sprawa została rozpoznana ogólnikowo, organ nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów zawartych w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna i prowadzi do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zgodnie bowiem z treścią art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej: P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani wskazaną podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd uznał, że dotknięte jest ono wadą nieważności albowiem zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej organów administracji. Natomiast zgodnie z art. 156§1 pkt. 1 kpa jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji jest jej wydanie z naruszeniem przepisów o właściwości. I tak: art. 88a Prawa budowlanego określa zadania Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazując, iż m.in. pełni on funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do wojewodów i wojewódzkich inspektorów nadzoru budowlanego a zatem zarówno w zakresie administracji architektoniczno - budowlanej jak i nadzoru budowlanego oraz sprawuje nadzór nad działalnością tych organów. A zatem do właściwości tego organu należy rozpoznawanie środków odwoławczych (zażaleń, odwołań) od rozstrzygnięć wydawanych zarówno przez wojewodów (jako organów architektoniczno - budowlanych) jak i wojewódzkich inspektorów nadzoru budowlanego (jako organów nadzoru budowlanego). Z taką sytuacją mamy do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy. A mianowicie zaskarżone postanowienie zostało wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie Wojewody, który przekazał zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych dokonane przez skarżącego dnia 4 marca 2010r. do rozpoznania Staroście Powiatu [...]. Nie może przy tym ujść uwadze, że skarżący zgłoszenie to skierował do Wojewody [...] jako organu architektoniczno - budowlanego wskazując jako podstawę prawną wniosku art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. W tej sytuacji zgodnie z wyżej wskazaną kompetencją zawartą w art. 88a Prawa budowlanego właściwym organem, do rozpoznania środków zaskarżenia będzie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jako organ II instancji od rozstrzygnięć wojewody. Bez znaczenia przy tym pozostaje, że zaskarżone orzeczenie to rozstrzygnięcie o charakterze procesowym to jest wydane w oparciu li tylko o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Nie może bowiem ujść uwadze, że ustalenie właściwości organów nastąpiło w oparciu o przepisy prawa budowlanego. Należy przy tym podkreślić, że właściwość organu w niniejszej sprawie nie może być ustalana z uwzględnieniem li tylko funkcji wojewody jako organu administracji publicznej w ogólnym postępowaniu administracyjnym. Jak wynika z treści art. 19 kpa właściwość organu ustala się - w pierwszej kolejności -wg przepisów o zakresie jego działania. A zatem skoro przepisy ustawy Prawo budowlane określają w sposób szczególny właściwość rzeczową i funkcjonalną organów nie ma podstaw do stosowania innych rozwiązań. Nie można wszak zapominać, że zgodnie z ogólną zasadą obowiązującą w prawie polskim rozwiązania zawarte w przepisach szczególnych mają pierwszeństwo przed rozwiązaniami ogólnymi. Reasumując - organem właściwym do rozpoznania zażalenia Gminy [...] na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...].04.2010r. - w okolicznościach niniejszej sprawy - jest Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Tymczasem zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji a zatem przez organ niewłaściwy. Bez znaczenia pozostaje przy tym to, że skarżąca Gmina została pouczona o możliwości wniesienia zażalenia do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i do tego pouczenia zastosowała się. Każdy organ administracji ma obowiązek z urzędu badać swoją właściwość tak rzeczową jak i miejscową. W niniejszej sprawie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozpoznał zażalenie mimo braku po jego stronie właściwości rzeczowej a zatem postanowienie to dotknięte jest wadą nieważności określoną w art. 156§1 pkt. 1 kpa. W tym stanie rzeczy jako przedwczesne należy uznać odnoszenie się do zarzutów skargi. Dopiero ponowne rozstrzygnięcie sprawy przez właściwy organ pozwoli Sądowi ocenić merytorycznie legalność rozstrzygnięcia. Z tych wszystkich względów w oparciu o art. 145§1 pkt. 2 oraz art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.