VII SA/Wa 1568/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Krystyna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 15 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Bogusława Oleszczuka o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. O. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) maja 2012 r. nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić B. O. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. B. O. po doręczeniu mu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Wnioskodawca wraz z małżonką utrzymuje się z dochodów żony uzyskiwanych z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej wysokości 810 zł. Posiadany majątek obejmuje mieszkanie o pow. 150 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 0,35 ha, las o pow. 1,20 ha. Wnioskodawca podał, że posiada trzy samochody – poloneza truck, bmw, toyotę hiace. Dodał, że jest osobą ubogą. Dołączył kserokopię zeznania podatkowego za 2011 r. Innych danych wskazujących na trudną sytuację materialną wnioskodawca nie podał. Uzupełniając wniosek wnioskodawca wskazał, że: opłaty stałe i za media ponosi trójka jego dzieci, wydatki związane z żywnością wynoszą około 200 zł., poza działami specjalnymi wnioskodawca posiada dwa tunele foliowe, w których uprawia pomidory, ogórki i chryzantemy, prowadzone działy specjalne to uprawa pieczarek w halach o pow. 400 m2, jeden z samochodów (bmw) jest na stałe użytkowany przez syna wnioskodawcy, jedynie jest zarejestrowany na żonę wnioskodawcy z uwagi na zniżki ubezpieczeniowe, koszty utrzymania pozostałych samochodów to około 120 zł. miesięcznie, nie otrzymuje świadczeń socjalnych z ZUS/KRUS, nie posiada statusu bezrobotnego, nie posiada sprzętu rolniczego, ani inwentarza żywego, nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej, otrzymuje pomoc finansową od dzieci w postaci ponoszenia przez nich ciężaru opłacania bieżących rachunków, nie posiada rachunku bankowego. Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2012 r. referendarz sądowy odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia wnioskodawca wniósł sprzeciw. W sprzeciwie wskazał, że poniesienie przez niego wydatku w kwocie 500 zł jest dotkliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z dnia 24 sierpnia 2012 r. Jest ono traktowane – pod względem skutków prawnych – jako nieistniejące. Przechodząc do oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy należy podkreślić, że występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od zasady, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć zatem miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tegoż artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. W ocenie Sądu zarówno z treści wniosku jak i sprzeciwu nie wynika, że skarżący znajduje się w sytuacji finansowej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Skarżący zarówno we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, dodatkowych wyjaśnieniach z dnia 16 sierpnia 2012 r. jak i sprzeciwie nie wykazał, że jego sytuacja majątkowa uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Wnioskodawca posiada mieszkanie o pow. 150 m2, użytkuje trzy samochody, prowadzi produkcję rolną tzw. działy specjalne – całoroczna uprawa pieczarek oraz sezonowa pomidorów, ogórków i chryzantem. Wnioskodawca zaznaczył wprawdzie, że jego sytuacja materialna jest trudna i musi otrzymywać pomoc od dzieci w postaci zapłaty za bieżące rachunku, jednakże z ogólnego obrazu sytuacji majątkowej wynika, że strony nie można zaliczyć do osób ubogich. Wnioskodawca nie wskazał jakie konkretne dochody uzyskuje z upraw roślin i hodowli pieczarek, ani też jakie są koszty ich produkcji. Nie wskazał, czy razem z nim w gospodarstwie domowym zamieszkują dzieci, i czy wspólnie je prowadzą i partycypują w kosztach. Na podstawie nadesłanych informacji nie jest możliwa ocena jakimi konkretnie kwotami pieniężnymi skarżący dysponuje miesięcznie i jakie ponosi wydatki, co jest istotne choćby z punktu widzenia rozmiarów prowadzonej działalności rolniczej. Nadesłane wyjaśnienia nie dają podstaw do uznania, że skarżący jest osobą na tyle ubogą, że kwalifikuje się do przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji