VII SA/Wa 1568/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosława Kowalska po rozpoznaniu w dniu 3 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. J. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania J. J. prawa pomocy w zakresie całkowitym Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 2 lipca 2014 r. (data stempla Biura Podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i jest osobą niepełnosprawną. Posiada mieszkanie o powierzchni 30,2 m2, oszczędności w kwocie 100 000 złotych oraz zadłużenie w kwocie 240 000 zł. Na dochód wnioskodawcy składają się renta inwalidzka w kwocie 2324,90 zł, emerytura w kwocie 1034 zł oraz dodatek pielęgnacyjny w kwocie 203,50 zł, co w ocenie wnioskodawcy daje łączny dochód w kwocie 2828,19 zł. Zarządzeniem z dnia 11 lipca 2014 r. skarżący został wezwany do wskazania: w jakiej wysokości posiada oszczędności; w jakiej wysokości posiada zadłużenie i z jakiego tytułu; stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym (żywność, leki, media, spłaty kredytów, opłaty stałe – z podaniem, czy są to koszty miesięczne, kwartalne czy roczne); czy otrzymuje pomoc od osób trzecich bądź od rodziny, jeśli tak, w jakiej formie i z jaką częstotliwością; czy otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należy nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc; nadesłanie kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące – w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy wyłącznie w oparciu o posiadane informacje. W odpowiedzi skarżący wskazał, że posiada oszczędności w kwocie 110 000 zł oraz zadłużenie w kwocie 120 000 zł z tytułu najmu lokalu mieszkalnego, 120 000 zł za remont oraz pożyczkę w kwocie 1000 zł. Wskazał, że jego dochody wynoszą 2873 zł, z czego 1048 zł przeznacza na spłatę kredytu, a pozostałe pieniądze przeznacza na swe utrzymanie. Nie otrzymuje pomocy od rodziny, osób trzecich ani z pomocy społecznej. Z załączonego zestawienia operacji za ostatnie trzy miesiące wynika, iż skarżący otrzymuje wpływy w kwocie 2873,41 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 862/04, niepubl.). Sąd w przytoczonym postanowieniu dodał, że osoba ubiegająca się o prawo pomocy powinna poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby oszczędności poczynione w ten sposób okazały się niewystarczające, może zwrócić się o pomoc państwa. Mając na uwadze powyższe, jak również dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu oraz sprzeciwie, Sąd zajął stanowisko, że wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Wskazać należy w pierwszej kolejności, iż wnioskodawca posiada oszczędności, z których może pokryć koszty postępowania. Już sam fakt posiadania kwoty 110 000 zł oszczędności nie kwalifikuje wnioskodawcy do kategorii osób ubogich, którym przyznaje się prawo pomocy. Ponadto złożony wniosek budzi pewne zastrzeżenia co do jego rzetelności. Sam skarżący swój dochód obliczył na 2828,19 zł, gdy tymczasem suma podanych przez niego w formularzu kwot wynosi 3562,40 zł, a na konto bankowe, którego historię załączył, wpływa 2873,41 zł. Wnioskodawca uzyskuje więc również stały dochód. Należy podkreślić, że obowiązkiem strony jest ponoszenie kosztów sądowych, a owe koszty stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i są dochodem Skarbu Państwa. Odstępstwo od wskazanej reguły jest możliwe w wyjątkowych sytuacjach, a mianowicie wówczas, gdy strona przy dołożeniu największej staranności i poczynionych oszczędności w wydatkach, nie jest w stanie ponieść tych kosztów. W ocenie Sądu, skarżący nie znajduje się w takiej szczególnej sytuacji i jest on w stanie opłacić koszty sądowe i ustanowić pełnomocnika z wyboru w przedmiotowej sprawie. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.