VII SA/Wa 1568/18

WyrokWSA w Warszawie2019-02-20

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Marta Kołtun – Kulik, Grzegorz Rudnicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wznawiając postępowanie z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. (fałszywe dowody), ma obowiązek samodzielnego ustalenia fałszerstwa dowodów, czy też strona domagająca się wznowienia postępowania musi przedstawić dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego fałszerstwo?
Ratio decidendi
W przypadku wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. (fałszywe dowody), strona domagająca się wznowienia musi przedstawić dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego fałszerstwo dokumentu. Organ administracji nie ma obowiązku samodzielnego przeprowadzania takiego dowodu. Jeśli strona nie przedstawi takiego dowodu, a organ nie stwierdzi istnienia innych przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a., organ jest zobowiązany do odmowy uchylenia decyzji ostatecznej.
Stan faktyczny
Skarżący P. G. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, zarzucając fałszywość dowodów. Starosta odmówił wznowienia, ale następnie wznowił postępowanie z urzędu. Ostatecznie Starosta odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący złożył skargę do WSA, kwestionując prawidłowość postępowania i zarzucając naruszenie szeregu przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun – Kulik, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [..] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę Uzasadnienie. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2018 r. Nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), oraz art. 82 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud.") po rozpatrzeniu odwołania P. G. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2018 r. znak [...] odmawiającej uchylenia decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...].04.2016 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę inwestycji p.n.: trzy budynki mieszkalne wielorodzinne (budynek A i B ze wspólnym garażem podziemnym, budynek C bez garażu podziemnego) projektowanej na terenie składającym się z działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...] obręb [...] położonych w [...] przy ul. [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając decyzję Wojewoda [...] wyjaśnił, że Starosta [...] decyzją Nr [...] z dn. [...] kwietnia 2016 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. P. pozwolenia na budowę ww. inwestycji w [...] przy ul. [...]. [...] stycznia 2018 r. do Starosty [...] wpłynęło podanie P. G. zatytułowane "odwołanie", w którym m.in. żądał wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty [...] nr [...], wskazując że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego. Wyjaśnił, że postanowieniem z [...] lutego 2017 r. zostało wznowione postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną nr [...], ponieważ P. G. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania powołując się na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. - jako strona bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Następnie decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. postępowanie w tej sprawie zostało umorzone. Organ pierwszej instancji stwierdził, że wnioskodawca uchybił terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania, zatem na podstawie art. 149 § 3 ustawy K.p.a., postanowieniem z dnia [...].02.2018 r. odmówiono wznowienia postępowania na ww. wniosek Pana P. G. z dnia [...].01.2018 r. Jednakże po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego Starosta [...] kolejnym postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. znak [...] wznowił postępowanie z urzędu, a następnie zaskarżona decyzją z dnia [...] marca 2018 r. znak [...] odmówił uchylenia decyzji Starosty [...]. P. G. złożył odwołanie od tej decyzji. Wojewoda [...] podkreślił, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy, przy czym postępowanie to opiera się na tych samych zasadach, co postępowanie wyjaśniające przed organem pierwszej instancji. Na organie odwoławczym spoczywa obowiązek skontrolowania czy akt, którego dotyczy odwołanie, został wydany zgodnie z obowiązującą procedurą. Organ wskazał na znaczenie zasady prawdy obiektywnej i art. 77 § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych i toczy się w ściśle określonych ramach. Przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpatrzenie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wyliczone w art. 145 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. P. G. we wniosku z dnia [..] stycznia 2018 r. o wznowienie postępowania wskazał na art. 145 § 1 pkt. 1 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe – ale nie przedstawił żadnych dokumentów (dowodów) stwierdzających, że dowody na podstawie których została wydana przedmiotowa decyzja, zostały sfałszowane. Starosta [...] pismem z dnia [...] lutego wezwał więc Pana P. G. do przedłożenia dowodu w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany. Tym niemniej, P. G. (pismem z dnia [...] marca 2018 r.) wyjaśnił, iż aktualnie nie posiada takiego dokumentu z powodu toczących się postępowań przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Strona domagająca się wznowienia postępowania nie przedstawiła więc żadnych dokumentów stwierdzających, że dowody, na podstawie których została wydana decyzja Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., zostały sfałszowane. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dn. 9 sierpnia 2017r. sygn. akt. VII SA/Wa 2162/16 strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód zgromadzony w prowadzonym postępowaniu dowodowym okazał się fałszywy, musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany; nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzenie takiego dowodu we własnym zakresie. Wojewoda [...] podkreślił, że do organu nie wpłynęły żadne rozstrzygnięcia sądów administracyjnych, ani innych uprawnionych organów stwierdzających, że dokumenty w analizowanym postępowaniu zostały sfałszowane – stąd też uznał, że podnoszone w odwołaniu zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Przy wydawaniu decyzji organ pierwszej instancji zachował warunki wynikające z art. 7 k.p.a., a także art. 77 § 1 k.p.a. Zaskarżona decyzja zawiera zarówno uzasadnienie faktyczne jak i prawne, wskazanie faktów, które organ odwoławczy uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyny z powodu których innym dowodom przedstawionym przez inwestora odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Decyzja zawiera również przepisy prawa, na których oparł się organ orzekający wraz z ich wyjaśnieniem. Zdaniem organu odwoławczego inne sprawy poruszone w odwołaniu, nie mają wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Skarżący nie zgodził się z tą decyzją i pismem datowanym na [...] czerwca 2018 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 77 § 1, 80 k.p.a. oraz art. 33 ust. 1 Pr. bud. i "Art. 5 punkt 1 & b, c, d punkt 2 & b punkt 8 punkt 9 Prawa Budowlanego", a także § 13 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinno odpowiadać usytuowanie budynków i art "49 punkt 2. 4a, art 140 Kodeksu Cywilnego, Art 64 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej". Uzasadniając skargę, skarżący wyjaśnił, że "organ wielokrotnie wznawiał postępowanie dot decyzji [...] dotyczące inwestycji przy ul [...] w [...] zarówno na moje wnioski jak i inwestora z powodu iż Wszystkie osoby biorące udział w postępowaniu mają świadomość rażących błędów popełnionych w toku postępowania administracyjnego jak i przy wydaniu decyzji nr [...] przy czym braki formalne jak i fałszywe dowody na podstawie których została wydana wadliwa w/w decyzja jest tylko jednym z licznych powodów dla jakich decyzja [...] powinna zostać uchylona". Skarżący wyjaśnił, że pomimo braku wykształcenia prawniczego lub administracyjnego i znajomości budownictwa odnalazł wiele braków w dokumentacji budowlanej. "Świadom tego organ I instancji decyzją Nr [...] z dnia [...].05 2018 roku zmienił decyzje Starosty [...] Nr [...] zapewne mając na celu przykrycie nieprawidłowości i zmian dokonanych w dokumentacji po wydaniu decyzji a realizowanych podczas procesu inwestycyjnego i zgłaszanych przeze mnie faktów do organów odwoławczych między innymi inspekcji budowlanej, i Starostwa Powiatowego W/w decyzja została wydana dzień wcześniej od wydania skarżonej decyzji [...] a więc Wojewoda [...] powinien znać powody dla jakich decyzja [...] została zmieniona przez organ I instancji, - zgodnie z przepisami KPA". Dokonane przez inwestora zmiany były w rzeczywistości – w ocenie skarżącego – "istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, które są dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę". Skarżący podkreślił, że wielokrotnie zwracał się do organu ze swoimi uwagami dotyczącymi prowadzonej inwestycji na działce sąsiedniej "iż inwestor wraz z organem dokonuje sztuczek administracyjno-prawnych mając na celu usankcjonowanie samowoli budowlanej, między innymi zmiana posadowienia budynku C na rzędnej [...] i wyniesienie budynku 30 cm nad teren jest fikcyjna /dokumentowa próba obniżenia wysokości budynku i drastycznego wyniesienia poziomu terenu w stosunku do mojej nieruchomości i sąsiednich ( dałem temu wyraz w piśmie z dnia [...].11.2017 r ) zgodnie z Art 33 i 5 Prawa Budowlanego. Inwestycja realizowana jest z naruszeniem prawa bez wymaganych opinii i pozwoleń innych organów". Jak stwierdził skarżący, "zgodnie z ART 145& 1 pkt. 2 postępowanie powinno być wznowione z powodu iż zgoda na odstępstwo budowlane zostało wydane w wyniku przestępstwa polegającym na poświadczeniu nieprawdy w dokumencie i posługiwania się nim w toczącym się postępowaniu (Zgłoszenie do Prokuratury Rejonowej w dniu [...].05.2018 r) W analizowanych brak jest prawidłowej analizy urbanistycznej, możliwości zabudowy działki, udzielenia odstępstwa od przepisów budowlanych - złamanie zasad i prawa na jakich takie odstępstwo może być udzielane, dokonanie samowoli budowlanej bez wymaganych dokumentów Art 145 & 1 pkt. 1 KPA". Skarżący wskazał również na "brak uzgodnienia decyzji z GDDKiA w związku z lokalizacja budowy w znacznej bliskości inwestycji polegającej na budowie węzła Wschodniej Obwodnicy [...] jak i samej obwodnicy S 17 ART 145 & 1 pkt. 6 KPA". Zaskarżona decyzja i decyzja ja poprzedzająca "bezpośrednio narusza moje prawo własności zgodnie z art 140 Kodeksu Cywilnego i Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej gdzie w art 64 napisane jest że każdy ma prawo do własności i podlega ona równej dla wszystkich ochronie prawnej, Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Pro konstytucyjna wykładnia & 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r w sprawie warunków technicznych jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wymaga uwzględnienie zasady równej ochrony prawa własności wobec sąsiada poprzez przewidywanie możliwości usytuowania w przyszłości obiektów budowlanych na jego działce. Przepis ten ma zatem zastosowanie zarówno do projektowanych obiektów przeznaczonych do realizacji, nawet wówczas gdy właściciel nie ma sprecyzowanych planów inwestycyjnych, jak tez do obiektów już istniejących Wg tej wykładni &13 warunków technicznych biorąc pod uwagę wysokość projektowanego budynku inwestora 14,95 m oraz jego usytuowanie 6 m od granicy mojej działki przyszła zabudowa i użytkowanie mojej nieruchomości będzie znacząco ograniczona bądź tez całkowicie niemożliwa,. Wg wypisu ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] z dnia [...].01.2018 r. mogę wybudować budynki usługowe do 20 metrów a budowle związane z produkcją do 30 m wysokości". Skarżący stwierdził też, że "organ nie może odrzucić moich wniosków nie dając im wiary bez weryfikacji dowodowej, Wynika to bezpośrednio z przepisów prawa zgodnie z art 7 i 77 & 1 Kpa jako istotne dla wyniku postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosków o pozwolenia na budowę lub jego zmiany". Organ I i II instancji obowiązany jest rozpatrzyć "nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności". Obowiązkiem organu administracji wynikającym z zawartej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej jest też dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, organ może dokonać swobodnej, ale nie dowolnej oceny dowodów. Organ administracji jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do państwa. Obowiązek ten jest realizowany dzięki nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. Obowiązek ten spoczywa również na organie administracji uprawnionym do wydania decyzji uznaniowej. Organ ten również obowiązany jest do przestrzegania wynikających z komentowanego przepisu obowiązków dotyczących postępowania dowodowego. W orzecznictwie ukształtował się pogląd, zgodnie z którym, jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.). Materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie. Z art. 77 § 1 k.p.a. wynika obowiązek organu administracji zgromadzenia całego materiału dowodowego, koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, co oznacza obowiązek podjęcia przez organ stosownych działań, między innymi przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy, zażądania od strony przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń lub wystąpienia do innych organów lub instytucji o zajęcie stanowiska w sprawie W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że decyzja Wojewody [...] była prawidłowa, a skarga nie była zasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, że decyzja organu I instancji została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym, które zostało wszczęte z urzędu. Organ wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę inwestycji z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1pkt. 1 k.p.a. – z uwagi na znane organowi, poważne zarzuty podnoszone przez skarżącego w innym postępowaniu, które zakończyło się formalnym postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego z uwagi na uchybienie przez składającego podanie terminowi z art. 148 § 1 k.p.a. O ile w tej sprawie wątpliwym prawnie było samo wszczęcie postępowania z urzędu przez organ I instancji, gdyż zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 k.p.a. wznawia się postępowanie, ale tylko wówczas, gdy organ ma wiedzę o tym, że istotne w sprawie dowody były fałszywe, o tyle – wobec takiego wznowienia - organ prawidłowo odmówił uchylenia decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. W powyższym zakresie wskazać należy na pogląd, zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 557/16 (CBOSA), że "zastosowanie przepisu pozwalającego na wznowienie postępowania z uwagi na to, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, nie jest w żaden sposób uzależnione od zamieszczenia w aktach sprawy przez organ administracyjny prawomocnego wyroku sądu karnego (w szczególności nie jest to przesłanka ustawowa). Oczywiście jest to pożądane i może być pomocne w postępowaniu dowodowym, a wręcz w sposób istotny skrócić to postępowanie poprzez ograniczenie gromadzenia materiału dowodowego. Jednak brak całości odpisu prawomocnego wyroku, a ograniczenie się tylko do jego fragmentów, w aktach postępowania administracyjnego w żaden sposób nie sprawia, że zaistnienie tej przesłanki nie zostało wykazane". Jeżeli jednak – co wprost wynika z akt sprawy zgromadzonych po wznowieniu formalnym postępowania - nie istnieje żadna przesłanka po temu by uznać, że którykolwiek z dowodów, stanowiących przyczynę zatwierdzenia przez Starostę [...] projektu budowlanego i udzielenia J. P. pozwolenia na budowę ww. inwestycji w [...] przy ul. [...] był fałszywy, to wobec braku przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. organ zobowiązany był do odmowy uchylenia we wznowionym postępowaniu tej decyzji. Słusznie wyjaśniły organa obu instancji w tej sprawie, że strona postępowania wznowieniowego, która twierdzi, że dowód zgromadzony w prowadzonym postępowaniu dowodowym okazał się fałszywy (art. 145 § 1 pkt. 1 k.p.a.), musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany; nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie (por. wyrok WSA w Warszawie z 9 sierpnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2162/16, WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Go 859/17, wyrok NSA z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt I OSK 1663/16 – CBOSA). Jeżeli organ – wobec formalnej odmowy wszczęcia postępowania wznowieniowego z wniosku skarżącego (uchybienie terminu) – wznawia to postępowanie z urzędu, ale z przyczyn wskazywanych przez skarżącego, to tym samym obowiązkiem organu staje się należyte zgromadzenie dowodów (art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.) na tą okoliczność, czy rzeczywiście decyzja o pozwoleniu na budowę Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. została wydana na podstawie sfałszowanych dowodów, mających znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia. Skoro więc organ zwraca się do skarżącego o przedstawienie dowodu na okoliczność podnoszonego prze niego fałszerstwa dokumentów w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego, a skarżący oświadcza, że takowych nie posiada i skoro organ stwierdza, że w aktach brak jest jakichkolwiek innych dowodów na okoliczność fałszerstwa dokumentów w ww. postępowaniu, to w ten sposób organ I instancji ustala przesłanki nakazujące zastosowanie dyspozycji art. 151 § 1 pkt. 1 k.p.a. Dlatego też słusznie odmawia uchylenia decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Prawidłowo, zgodnie z art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. Wojewoda [...] utrzymuje taką decyzję w mocy – gdyż wydana została w wykonaniu nakazu ustawowego ww. art. 151 §1 k.p.a. Nie sposób – jak czyni to skarżący – skutecznie zarzucił więc organom naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 77 § 1 i 80 k.p.a.; skoro organ I instancji prawidłowo ustalił brak przesłanek do uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, to organ II instancji nie mógł takiej decyzji uchylić. Organa nie naruszyły ani zasady swobodnej oceny dowodów, gdyż orzekały właśnie wobec braku dowodów, ani obowiązku gromadzenia dowodów, gdyż ustaliły, że w tej specyficznej sprawie dowodów nie było, a sam skarżący oświadczył ponadto, że – pomimo podnoszonych przez siebie twierdzeń - ich nie posiada. Nie został naruszony przez organa ani art. 140 Kodeksu cywilnego, ani art. 64 Konstytucji R.P. Art. 140 k.c. stanowi bowiem definicję tzw. triady uprawnień właścicielskich w stosunkach cywilnoprawnych. Zgodnie z tym przepisem, regulującym treść prawa własności, właściciel może, z wyłączeniem innych osób, ale w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Takie samo prawo przysługuje jednak nie tylko skarżącemu, ale i J. P., inwestorowi. Ma on prawo na swojej nieruchomości wybudować taki obiekt budowlany, jaki chce – ale w granicach zakreślonych przepisami Prawa budowlanego. Te granice wytyczone przez prawo cogentis nie mogą być przekroczone i na organie administracji architektoniczno-budowlanej spoczywa obowiązek kontroli przestrzegania przez inwestora prawa. Jeżeli więc organ dokonał niezbędnego, a wynikającego z art. 32 – 35 Pr. bud. sprawdzenia wymagań formalnych i uznał je za spełnione, to zgodnie z art. 35 ust. 4 Pr. bud. musiał zatwierdzić projekt budowlany i udzielić pozwolenia na budowę. Takie działanie organu w żadnej mierze nie naruszało uprawnień właścicielskich skarżącego. Nie naruszało ich też działanie organów nadzoru budowlanego w sprawie niniejszej. Zgodnie z ust. 1 – 3 art. 64 Konstytucji R.P. każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia. Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Poprzez zezwolenie osobie posiadającej prawo do dysponowania gruntem na cele budowlane na budowę obiektu budowlanego, art. 64 Konstytucji R.P. nie tylko nie został naruszony, ale wręcz przeciwnie – organ architektoniczno-budowlany skonkretyzował uprawnienie inwestora do zabudowy jego gruntu. Znowu należy zauważyć, że ta zasada konstytucyjna dotyczy nie tylko skarżącego, ale każdej innej osoby, która chce ze swej własności korzystać. Nie tylko własność skarżącego podlega ochronie prawnej. Skarżący w postępowaniu nadzwyczajnym kwestionuje tak naprawdę prawidłowość postępowania zwykłego, o udzielenie pozwolenia na budowę. Jest to o tyle nieskuteczne, że w tego typu postępowaniu organ prowadzący postępowanie związany jest przesłankami enumeratywnie określonymi w przepisie, w tym wypadku w art. 145 § 1 k.p.a. Nie prowadzi postępowania merytorycznego w zakresie ponownego badania przesłanek udzielenia pozwolenia na budowę (niejako "za" organ architektoniczno-budowlany), ale bada prawidłowość ostatecznej decyzji pod kątem ewentualnego wystąpienia przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. Jeżeli takich przesłanek nie stwierdzi – odmawia uchylenia decyzji ostatecznej. Niezasadny był zarzut naruszenia przez organa w postępowaniu nadzwyczajnym art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. b-d Pr. bud. Po pierwsze, taki zarzut mógłby być skutecznie podnoszony w postępowaniu zwyczajnym, odwoławczym od decyzji zezwalającej na budowę, a nie w postępowaniu nadzwyczajnym, wznowieniowym, gdyż postępowanie nadzwyczajne zmierza do ustalenia również i nadzwyczajnych okoliczności – w tym wypadku określonych w art. 145 § 1 pkt. 1 k.p.a. Po drugie, art. 5 Pr. bud. nie stanowi przesłanki do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w postępowaniu wznowieniowym, gdyż te przesłanki – jak już była mowa – wymienione są w art. 145 § 1 k.p.a., ewentualnie w art. 145a i 145b k.p.a., co wprost wynika z treści art. 151 § 1 pkt. 1 k.p.a. Z takich samych przyczyn niezasadne były zarzuty naruszenia art. 49 i 33 ust. 1 Pr. bud. jak również § 13 i 60 rozporządzenia dotyczącego usytuowania budynków z 2002 r. Skarżący, uważając, że te ww. przepisy zostały naruszone mógłby ewentualnie poszukiwać ochrony prawnej w innym postępowaniu nadzwyczajnym, niż wznowienie – zarzucając rażące naruszenie tak pojmowanego prawa. Należy też wyjaśnić, że organ nie wznowił postępowania z przyczyn, o których mowa w art. 145 § 1 pkt. 2 oraz pkt. 6 k.p.a., ale wyłącznie w art. 145 § 1 pkt. 1 k.p.a. Te dodatkowe okoliczności (zarzuty) podniesione bowiem zostały przez skarżącego dopiero w jego kolejnym wniosku o wznowienie postępowania z dnia 18 czerwca 2018 r., a więc już po wydaniu decyzji przez Wojewodę [...]. Ewentualne badanie nowych przesłanek wznowienia postępowania będzie więc przedmiotem badania organu – w tym również i pod kątem zachowania terminu do złożenia podania - ale już w odrębnym, inicjowanym ww. wnioskiem skarżącego, postępowaniu. W związku jednakże z podniesieniem w skardze zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt. 2 i 6 k.p.a., tut. Sąd wyjaśnia, że popełnienie przestępstwa nie jest okolicznością, którą można w postępowaniu administracyjnym udowadniać w dowolny sposób – przestępstwo, jako czyn zabroniony przez ustawę pod groźbą kary musi być stwierdzone orzeczeniem sądu karnego, a nie wynikać z oceny dokonanej przez jakikolwiek podmiot, sądem tym niebędący. Podobnie, brak uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu (w tym wypadku GDDKiA) w postępowaniu o udzielnie pozwolenia na budowę nie jest tożsamy z nieuzyskaniem przez inwestora wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów. Jak trafnie wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1213/06 "w przypadku natomiast art. 32 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim uzyskaniu przez inwestora wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów, nie mamy do czynienia z instytucją współdziałania organów w trybie art. 106 § 1 k.p.a., ponieważ o wydanie tych uzgodnień zwraca się do właściwych organów sam inwestor i to jeszcze przed wszczęciem postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, gdyż wymagane uzgodnienia powinny być złożone razem z wnioskiem o pozwolenie na budowę (por. wyrok NSA z 21 września 1999 r., II SA/Ka 1913/97, Wokanda 2000 nr 6, poz. 36). Potrzeba dokonania uzgodnień lub uzyskania opinii może wynikać też z ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Natomiast jak wynika z art. 106 § 2 k.p.a. to organ w trakcie prowadzenia postępowania głównego zwraca się do innego organu o zajęcie stanowiska w postępowaniu, które ma incydentalny charakter. Tymczasem postępowanie administracyjne w sprawie uzyskania stosownego uzgodnienia stosownie do art. 32 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego wszczynane jest z inicjatywy samego zainteresowanego - inwestora i ma odrębny charakter. Z tego względu brak uzgodnienia wydawanego w tym odrębnym postępowaniu od postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę nie powoduje takiej wadliwości procesowej tego ostatniego postępowania, która uzasadniałaby jego wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 6 k.p.a. W tym bowiem przypadku mamy do czynienia nie z naruszeniem przepisów k.p.a. lecz jedynie z naruszeniem przepisów prawa materialnego - Prawa budowlanego". Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło