VII SA/Wa 1568/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), asesor WSA Paweł Konicki, , Protokolant ref. Tomasz Bilewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2024 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 maja 2023 r. nr 582/23 w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości oddala skargę. Uzasadnienie. Zaskarżoną decyzją z 16 maja 2023 r. nr 582/23 Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "MWINB") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane dalej: "Pr. bud.") po rozpatrzeniu odwołania K. Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. (dalej: "PINB") Nr [...] z [...] marca 2023 r. - utrzymał w mocy tą decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku z interwencją K. Z. w sprawie spękań oraz odpadającego tynku w lokalu mieszkalnym nr [...] w przy Al. [...] w W., 10 sierpnia 2022 r. przedstawiciel organu powiatowego przeprowadził oględziny. Ustalono, że lokal mieszkalny nr [...] znajduje się na parterze budynku mieszkalnego wielorodzinnego o [...]kondygnacjach podziemnych i [...] kondygnacjach nadziemnych. W lokalu tym na ścianie zewnętrznej poprzecznej (loggii) oraz na ścianach podłużnych zewnętrznych stwierdzono głębokie rysy w warstwie tynku. Fragment tynku o wymiarach ok. 1,2 m x 0,6 m odpadł, a większy fragment jest odparzony. Zaobserwowano także rysy w warstwie tynku na ścianie od strony korytarza, w salonie oraz łazience. Rysy występowały również na ścianie działowej sypialni. Ściany, w których występowały spękania są wykonane z pustaków ceramicznych. Według oświadczenia właściciela lokalu, spękania pojawiają się od kilku lat i uległy znacznemu powiększeniu. Z uwagi na powyższe, PINB pismem z 7 września 2022 r. wezwał Wspólnotę Mieszkaniową przy Al.[...] do przedłożenia m.in. kopii aktualnego protokołu z kontroli okresowej rocznej i pięcioletniej stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy Al. [...]. Wspólnota 11 października 2022 r. przedłożyła protokół okresowej rocznej kontroli stanu technicznego przedmiotowego budynku z 3 października 2022r. oraz protokół z okresowej kontroli stanu technicznego z 27 maja 2022 r. Postanowieniem z [...] października 2022 r. PINB nałożył na Wspólnotę obowiązek przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego konstrukcji tego budynku wraz z ustaleniem przyczyn powstania zarysowań i spękań ścian w lokalu mieszkalnym nr [...] oraz części wspólnych budynku, pod kątem bezpieczeństwa konstrukcji budynku. Wspólnota przedłożyła "Ekspertyzę stanu technicznego konstrukcji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy Al. [...] w W. wraz z ustaleniem przyczyn powstania zarysowań i spękań ścian w lokalu mieszkalnym nr [...] oraz części wspólnych budynku, pod kątem bezpieczeństwa konstrukcji budynku", sporządzoną w styczniu 2023 r. przez mgr inż. K. F. Po analizie powołanej dokumentacji, PINB uznał, że stan techniczny przedmiotowego budynku nie narusza wymagań wynikających z obowiązujących przepisów i decyzją Nr [...] z [...] marca 2023 r., orzekł o odstąpieniu od wydania nakazu usunięcia nieprawidłowości na podstawie art. 66 Pr. bud. w odniesieniu do stanu technicznego tego budynku, ze szczególnym uwzględnieniem lokalu nr 2. K. Z. złożył odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia. Po rozpoznaniu odwołania MWINB wydał wskazaną na wstępie decyzję z 16 maja 2023 r. nr 582/23, uznając, że PINB podjął prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie, a w szczególności nie naruszył przepisów art. 7, 10 i art. 77 § 1 k.p.a. Organ zaznaczył, że przedmiotem postępowania jest stan techniczny budynku mieszkalnego wielorodzinnego, ze szczególnym uwzględnieniem lokalu mieszkalnego nr [...] Zadaniem organów nadzoru budowlanego w tej sprawie jest zatem ocena, czy istnieją przesłanki do zastosowania w odniesieniu do ww. obiektu art. 66 ust. 1 pkt 3 Pr. bud., zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W aktach sprawy znajduje się "Ekspertyza stanu technicznego konstrukcji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy Al. [...] w W. wraz z ustaleniem przyczyn powstania zarysowań i spękań ścian w lokalu mieszkalnym nr [...] oraz części wspólnych budynku, pod kątem bezpieczeństwa konstrukcji budynku, sporządzona w styczniu 2023 r. W opracowaniu tym stwierdzono: "Wykonane w ramach ekspertyzy oględziny budynku potwierdziły występowanie uszkodzeń w lokalu nr [...] na pierwszej kondygnacji mieszkalnej, gdzie największe pęknięcia widoczne były na ścianach murowanych zabudowy loggii oraz na ścianie zewnętrznej (...) Występujące w budynku rysy i pęknięcia ścian wyglądają na charakterystyczne dla rys spowodowanych ugięciem płyt stropowych, na których zostały wymurowane ściany. Dotyczy to ścian murowanych działowych, osłonowych oraz między lokalowych, które nie są ścianami nośnymi". Ponadto wskazano, że na wyższych kondygnacjach układ ścian jest powtarzalny, włącznie ze ścianami zabudowy loggii. Taki układ ścian jest niekorzystny z uwagi na możliwe przekazywanie przez ściany obciążeń z wyższych kondygnacji na niższe w wyniku ugięć stropów, co mogło spowodować dociążenie ściany na najniższej kondygnacji mieszkalnej. Ściany murowane osłonowe w lokalach [...] i [...] nie mają kontynuacji w dół, dlatego mogły spowodować większe ugięcia stropu, na których są wymurowane, co doprowadziło do ich spękania. W budynku nie stwierdzono rys ani pęknięć na monolitycznych stropowych żelbetowych. Brak bezpośredniego dostępu do spodu stropu pod lokalem nr [...]oraz [...] z uwagi na wykonane warstwy ocieplenia, pomimo tego nie zauważono uszkodzeń ani nadmiernych odkształceń płyty stropowej. Stropy zgodnie z obowiązującymi normami w czasie projektowania budynku miały dopuszczalne ugięcia. Jak wykazano ugięcia stropu spełniają warunki normowe, ale wielkość odkształcenia płyty może powodować spękania ścian działowych, osłonowych i między lokalowych, jakie wystąpiły w lokalu nr [...]. Nośność płyty stropowej jest spełniona i nie zagraża ona bezpieczeństwu konstrukcji. W wyniku oględzin, analiz oraz obliczeń statycznych autor opinii stwierdził, że w budynku nie występuje zagrożenie bezpieczeństwa konstrukcji. Dotyczy to w szczególności uszkodzeń ścian w lokalach mieszkalnych, ścian w lokalu mieszkalnym nr [...] oraz ścian klatki schodowej jak i kondygnacji podziemnych. Rysy na ścianach występujące w budynku wynikają z ugięć płyt stropowych. Posadowienie budynku o [...]kondygnacjach na płycie fundamentowej w obudowie ścian szczelinowych jest rozwiązaniem bezpiecznym, zapewniającym dużą sztywność posadowienia budynku. Przyjęto, że prace fundamentowe wykonano prawidłowo, zgodnie z wytycznymi projektu oraz dokumentacji geotechnicznej. Jeżeli z ekspertyzy stanu technicznego konstrukcji budynku mieszkalnego wielorodzinnego nie wynika, aby obiekt ten był w nieodpowiednim stanie technicznym, czy zagrażał bezpieczeństwu ludzi bądź mienia, to brak jest podstaw do skorzystania przez organy nadzoru budowlanego z dyspozycji art. 66 Pr. bud. Ponadto, również znajdujące się w aktach sprawy protokół z kontroli okresowej rocznej stanu technicznego budynku z 3 października 2022 r. oraz protokół z okresowej 5 letniej kontroli stanu technicznego z 27 maja 2022 r. nie zawierają wskazań, co do konieczności wykonania robót budowlanych w zakresie będącym przedmiotem tego postępowania, w tym co do lokalu nr [...]. Jednocześnie, w protokołach wprost stwierdzono, że stan techniczny budynku nie powoduje zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia i środowiska. Z przytoczonych opracowań nie wynika, aby spękania występujące w lokalu nr [...]wynikały z nieprawidłowego stanu technicznego budynku, który mogłyby stanowić podstawę do nałożenia obowiązków z zakresu nadzoru budowlanego w trybie art. 66 Pr. bud. Organ podkreślił, że autorzy powołanych opracowań technicznych posiadają kompetencje i wiedzę specjalistyczną w wymaganym zakresie i ponoszą odpowiedzialność przed właściwą izbą zawodową za wykonane przez siebie opinie bądź ekspertyzy. Jednocześnie w aktach niniejszej sprawy brak jest jakichkolwiek innych dokumentów, mogących stanowić podstawę podważania wiarygodności ekspertyzy autorstwa mgr inż. K. F., czy protokołów z okresowych kontroli stanu technicznego obiektu. W sytuacji natomiast, gdy organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego, to skuteczne ich zakwestionowanie wymagało przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania. Obowiązek organu zebrania całego materiału dowodowego i jego rozpatrzenia nie oznacza bowiem przerzucenia na organ całego ciężaru dowodzenia w sprawie. Strona skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu, mogącego stanowić podstawę do przyjęcia innych wniosków, niż zawarte w ekspertyzie stanu technicznego ze stycznia 2023 r. Zadaniem organu nie jest natomiast dalsze poszukiwanie materiału dowodowego, który będzie zaprzeczał wcześniejszym ustaleniom organu tylko dlatego, że zebrany do tej pory materiał dowodowy jest niekorzystny dla jednej ze stron postępowania, która się z nim nie zgadza. Organ wyjaśnił przy tym, że zgodnie z ogólnie przyjętą linią orzecznictwa sądowo - administracyjnego, możliwości nakazania na podstawie art. 66 Pr. bud. usunięcia nieprawidłowości w lokalu istnieje tylko wtedy, gdy ma to na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego traktowanego, jako całości. Podsumowując organ stwierdził, że brak jest podstaw do sformułowania przez PINB nakazów w trybie art. 66 Pr. bud., dotyczących stanu technicznego ww. budynku mieszkalnego, ze szczególnym uwzględnieniem lokalu mieszkalnego nr [...]. W tym stanie rzeczy zasadnym było utrzymanie w mocy decyzji PINB z [...] marca 2023 r. Organ dodał, że w ekspertyzie sporządzonej przez mgr inż. K. F. wspomniano o konieczności prowadzenia odczytów zmian w rysach i pęknięciach przez okres co najmniej pół roku. Po upewnieniu się, że rysy nie powiększają się, powstałe rysy należy naprawić przy użyciu wysokiej jakości materiałów naprawczych i wykończeniowych. Murowane ściany nie są elementami nośnymi, nie ma konieczności wzmacniania konstrukcji ścian. Po wykonaniu napraw należy obserwować stan techniczny budynku, a zwłaszcza naprawione miejsca w ścianach lokali mieszkalnych na parterze. Z decyzją tą nie zgodził się K. Z. wnosząc pismem datowanym na [...] czerwca 2023 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił: "I. naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwieniu sprawy, co doprowadziło do: - uznania, że opinia sporządzona przez mgr inż. K. F. zlecona i opłacona przez Wspólnotę Mieszkaniową Al. [...] w W., jako opinia prywatna, może stanowić samodzielną podstawę do uznania, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 66 ustawy Prawo budowlane; - uznania, że ww. opinia mimo zawartych w niej zaleceń dalszego monitorowania stanu spękań w budynku mogła stanowić w dniu jej wydania samodzielną podstawę do podjęcia zaskarżonej niniejszym pismem decyzji WINB, gdy tymczasem z opinii wprost wynika, że dopiero po dalszej półrocznej obserwacji można stwierdzić, jaki jest faktyczny stan budynku, w tym i lokalu nr [...] należącego do skarżącego, co przywołał organ w zaskarżonej decyzji; - uznanie przez organ za nieistotne, że ww. ekspertyza nie wskazuje, że odpadający dużymi płatami tynk w mieszkaniu skarżącego nie stanowi zagrożenia dla życia i zdrowia właściciela i osób trzecich, co doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji nieuwzględniającej faktycznego stanu lokalu nr [...]; - przyjęcia przez organ, że prace, fundamentowe wykonano prawidłowo, zgodnie z wytycznymi projektu oraz dokumentacji geotechnicznej mimo tego, że mgr inż. K. F. w opinii wskazuje, wprost, że jest to jedynie przyjęte założenie, a nie fakt, co doprowadziło do uznania przez organ, że budynek jest bezpieczny i nie posiada wad; - błędnego ustalenia stanu faktycznego i wskazania w uzasadnieniu decyzji przez organ drugiej instancji, że w sprawie skarżący nie dokonał czynności mających na celu wykazanie zasadności swojego zgłoszenia tj. uwidocznienia fatalnego stanu jego lokalu, gdy tymczasem skarżący przedłożył do organu I instancji stosowny materiał fotograficzny jasno przedstawiający tragiczny stan lokalu i odpadające dużymi płatami tynki ze ścian; - błędnego uznania, że dokonano ekspertyzy stanu faktycznego nieruchomości, gdy tymczasem z opinii mgr inż. K. F. oraz jego ustnych wyjaśnień, wynika, że dokonano obliczeń statycznych celem zweryfikowania zgodności projektu z normami, nie wykonano zatem obliczeń rzeczywistych dynamicznych, które wykazałyby faktyczny stan konstrukcji, ponadto nie dokonano pomiaru faktycznego ugięcia stropów ani jakości materiałów budowlanych użytych w czasie budowy obiektu; - błędnego uznania, że subiektywnie zgromadzony przez organ materiał dowodowy usprawiedliwia wydanie decyzji negatywnej dla skarżącego, gdyż ów subiektywny sposób prowadzenia postępowania dowodowego wynika z zastosowania "luzu decyzyjnego", gdy tymczasem celem pozostawienia luzu decyzyjnego organom administracji jest zapewnienie sprawności ich działania, jednak organy te, działając w ramach luzu decyzyjnego, nie mogą przekroczyć granicy legalności działania i naruszać zasady proporcjonalności, która w zaskarżonej decyzji została przekroczona doprowadzając do poważnych ujemnych skutków - dla strony. II. (...) naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 66 ustawy Prawo budowlane poprzez: - jego nieprawidłową wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie przez organ, że zachodzą okoliczności umożliwiające na podstawie wadliwego materiału dowodowego wydanie decyzji dotyczącej odstąpienia od wydania nakazu usunięcia nieprawidłowości na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane w odniesieniu do stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy Al. [...] w W., mimo tego, że opinia będąca podstawą rozstrzygnięcia zaleca jednoznacznie dalsze monitorowanie pęknięć przez okres minimum pół roku; - jego niewłaściwe zastosowanie tj. wydanie decyzji dotyczącej jedynie stanu budynku (zgodności projektu budynku z normami bez odniesienia do stanu jego wykonania) a nie stanu znajdującego się wewnątrz budynku lokalu mieszkalnego nr 2 (nie uwzględniono poważnych wad w lokalu). Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że organ II instancji naruszył art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwieniu sprawy, co doprowadziło do uznania, że opinia sporządzona przez mgr inż. K. F. dotycząca stanu technicznego budynku wraz z ustaleniem przyczyn powstania zarysowań i spękań ścian w lokalu mieszkalnym nr [...] oraz części wspólnych budynku, pod kątem bezpieczeństwa konstrukcji budynku zlecona i opłacona przez Wspólnotę Mieszkaniową Al. [...] w W. tj. opinia prywatna, może stanowić samodzielną podstawę do uznania, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 66 ustawy Prawo budowlane, pomimo tego, że ekspertyza ta zawiera wyraźne zalecenia dalszego monitorowania stanu spękań w budynku. Z uwagi na ww. okoliczności ekspertyza ta nie mogła stanowić w dniu jej wydania samodzielnej podstawy do podjęcia zaskarżonej niniejszym pismem decyzji przez WINB, ponadto, z opinii wprost wynika, że dopiero po dalszej półrocznej obserwacji można stwierdzić, jaki jest faktyczny stan budynku, w tym i lokalu nr [...] należącego do skarżącego, co przywołał sam organ w zaskarżonej decyzji jednak nie wyciągnął stosownych wniosków w tym zakresie. Skarżący dodał, że ww. ekspertyza nie była przeprowadzona w obecności konstruktora i projektanta oraz nie była z nimi konsultowana. Ponadto, organ uznał za nieistotne, że omawiana ekspertyza nie wskazuje, że odpadający dużymi płatami tynk w mieszkaniu skarżącego nie stanowi zagrożenia dla życia i zdrowia właściciela i osób trzecich, co doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji nieuwzględniającej faktycznego stanu lokalu nr [...], zatem nie doszło do zbadania istoty sprawy. Organ dysponował bogatą dokumentacją fotograficzną zniszczeń w lokalu skarżącego, w tym bardzo dużych płatów odpadającego tynku, czego nie uwzględnił w uzasadnieniu decyzji. Odmiennie natomiast od stanu faktycznego organ uznał za udowodnione, że prace fundamentowe wykonano prawidłowo, zgodnie z wytycznymi projektu oraz dokumentacji geotechnicznej mimo tego, że mgr inż. K. F. w opinii wskazuje, wprost, że jest to jedynie przyjęte założenie, a nie fakt, co doprowadziło do uznania przez organ, że budynek jest bezpieczny i nie posiada wad. W dalszej części ekspertyzy stanu faktycznego nieruchomości, mgr inż. K. F. wskazał, że dokonano obliczeń statycznych celem zweryfikowania zgodności projektu z normami, nie wykonano zatem obliczeń rzeczywistych dynamicznych, które wykazałyby faktyczny stan konstrukcji, ponadto nie dokonano pomiaru faktycznego ugięcia stropów ani jakości materiałów budowlanych użytych w czasie budowy obiektu, co absolutnie nie powinno zostać zignorowane przez organ i nie powinno stanowić podstawy wydania decyzji mającej tak dalekie potencjalne skutki faktyczne. Jak bowiem organ mógł przyjąć, że nie zachodzi niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia użytkowników budynku, gdy w lokalu skarżącego odpadają płatami o wielkości 140 cm na 80 cm tynki ze ścian. Skarżący wskazał, że subiektywnie zgromadzony i zbadany przez organ materiał dowodowy nie usprawiedliwia wydania decyzji negatywnej, gdyż ów subiektywny sposób prowadzenia postępowania dowodowego wynika z zastosowania "luzu decyzyjnego", gdy tymczasem celem pozostawienia luzu decyzyjnego organom administracji jest zapewnienie sprawności ich działania. Organy działając w ramach luzu decyzyjnego, nie mogą przekroczyć granicy legalności działania i naruszać zasady proporcjonalności, która w zaskarżonej decyzji została przekroczona doprowadzając do poważnych ujemnych skutków dla strony oraz narażając organ na potencjalną odpowiedzialność za zaniechania w przypadku zaistnienia wypadku związanego z pęknięciami i odpadającym tynkiem w lokalu skarżącego, co przez organ zostało całkowicie zignorowane. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja prawa nie naruszała, a skarga była niezasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że podstawą prawną prowadzonego w tej sprawie postępowania administracyjnego były przepisy ustawy Prawo budowlane, zawarte w Rozdziale 6 "Utrzymanie obiektów budowlanych". Zgodnie z art. 61 Pr. bud. właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany ·utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy i zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Dlatego też ingerencja organów nadzoru budowlanego w takich wypadkach dotyczy niewłaściwego stanu technicznego obiektu budowlanego, spowodowanego niewłaściwym utrzymaniem lub użytkowaniem. Jeżeli organ w wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdzi, że niedochowanie ww. obowiązku przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego doprowadziło do nienależytego stanu technicznego lub estetycznego obiektu, nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie spełnienia podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych określonych w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z 9 marca 2011 r. dotyczących np. nośności i stateczności konstrukcji, bezpieczeństwa użytkowania i możliwości utrzymania właściwego stanu technicznego to wówczas zobowiązany jest (art. 66 Pr. bud.) do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku (art. 66 ust. 1 Pr. bud.). Nadal jednak powyższy obowiązek organu dotyczy takich wad budynku, które spowodowane były niewłaściwym użytkowaniem lub utrzymaniem obiektu przez właściciela lub zarządcę. Niezależnie od powyższego, organ nadzoru budowlanego może – w wypadku prowadzenia robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia (art. 50 Pr. bud.) - nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia takich robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud.). W sytuacji natomiast, gdy inwestor (wykonawca) wykonał wadliwie obiekt budowlany, skutkiem czego dochodzi do szkód w lokalach znajdujących się w budynku, wówczas ponosi on odpowiedzialność cywilnoprawną, której podstawą prawną jest co do zasady art. 471 i n. Kodeksu cywilnego oraz przepisy o gwarancji (art. 577 § 1 i n. k.c.) i rękojmi (art. 556 § 1 i n. k.c.). W zakresie dochodzenia roszczeń z tego tytułu organa nadzoru budowlanego nie są właściwe rzeczowo, a o ewentualnej odpowiedzialności wykonawcy orzeka sąd powszechny. W sprawie niniejszej PINB przeprowadził – zgodnie z art. 7 k.p.a. - postępowanie zmierzające do ustalenia przyczyn zgłaszanych przez skarżącego spękań tynku i jego odpadania w lokalu nr [...] w przedmiotowym budynku. Uzyskał od Wspólnoty Mieszkaniowej protokół okresowej rocznej kontroli stanu technicznego przedmiotowego budynku z 3 października 2022 r. oraz protokół z okresowej kontroli stanu technicznego z 27 maja 2022 r., a ponadto "Ekspertyzę stanu technicznego konstrukcji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy Al. [...] w W. wraz z ustaleniem przyczyn powstania zarysowań i spękań ścian w lokalu mieszkalnym nr 2 oraz części wspólnych budynku, pod kątem bezpieczeństwa konstrukcji budynku", sporządzoną w styczniu 2023 r. przez mgr inż. K. F. Ekspertyza ta nie była – jak zdaje się sugerować skarżący – "prywatną opinią" Wspólnoty, ale opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., sporządzoną na żądanie organu. Z pozyskanych przez PINB dokumentów (w szczególności ww. ekspertyzy) nie wynikały przesłanki do nałożenia na Wspólnotę nakazów z art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 66 ust. 1 Pr. bud., gdyż osoby przeprowadzające kontrole okresowe budynku i biegły nie stwierdzili wad budynku powodujących zagrożenie życia i zdrowia, ani wad wynikających z niewłaściwego użytkowania lub utrzymania. Biegły w swej ekspertyzie wskazuje na możliwe przyczyny odspojenia się tynku i jego spękań m.in. w lokalu skarżącego - ugięcie płyt stropowych, na których zostały wymurowane ściany działowe, osłonowe oraz między lokalowe, które nie są ścianami nośnymi. Jak wynika z ekspertyzy, na co również powoływały się organa obu instancji, biegły nie stwierdził uszkodzeń, ani nadmiernych odkształceń płyty stropowej, zaś ugięcia występujące "spełniają warunki normowe, ale wielkość odkształcenia płyty może powodować spękania ścian działowych, osłonowych i między lokalowych, jakie wystąpiły w lokalu nr [...]". Tym niemniej, z opinii wynikało, że nośność płyty stropowej jest spełniona i nie zagraża ona bezpieczeństwu konstrukcji. Z dokonanych przez biegłego oględzin, analiz oraz obliczeń statycznych wynikało, że w budynku nie występuje zagrożenie bezpieczeństwa konstrukcji budynku, których przejawem mogłyby być uszkodzenia ścian w lokalach (w tym nr [...]) oraz ścian klatki schodowej i kondygnacji podziemnych. Biegły stwierdził ponadto, że posadowienie budynku o [...] kondygnacjach na płycie fundamentowej w obudowie ścian szczelinowych jest rozwiązaniem bezpiecznym, zapewniającym dużą sztywność posadowienia budynku. Prace fundamentowe wykonano zaś prawidłowo, zgodnie z projektem budowlanym i dokumentacją geotechniczną. Zarówno protokoły kontroli okresowej budynku, jak i treść ekspertyzy są jednoznaczne; nie wynika z nich, aby budynek (jego konstrukcja) zagrażał życiu lub zdrowiu. Dlatego też wnioski, wysnute przez organa obu instancji nie mogą nosić znamion dowolności w rozumieniu art. 80 k.p.a., a same te dokumenty stanowiły dowody, na podstawie których organa nadzoru budowlanego mogły stan faktyczny ustalić zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Prawdą jest twierdzenie skarżącego, że odpadający ze ścian tynk (zwłaszcza biorąc pod uwagę rozmiary odspojeń) powoduje zagrożenie zdrowia dla osób w lokalu przebywających. Tym niemniej, zebrane w sprawie dowody nie potwierdziły tego, że jest to spowodowane niewłaściwym użytkowaniem obiektu lub jego utrzymaniem. Nie jest też skutkiem wadliwego wykonania robót budowlanych w sposób powodujący zagrożenie dla życia i zdrowia. O ile bowiem biegły wskazał na to, że na wyższych kondygnacjach układ ścian jest powtarzalny i niekorzystny z uwagi na możliwe przekazywanie przez ściany obciążeń z wyższych kondygnacji na niższe w wyniku ugięć stropów (co mogło spowodować dociążenie ściany na najniższej kondygnacji mieszkalnej), zaś ściany murowane osłonowe w lokalach [...] i [...] nie mają kontynuacji w dół, dlatego mogły spowodować większe ugięcia stropu, na których są wymurowane, co doprowadziło do ich spękania, o tyle ugięcia owe uznał za dopuszczalne. Skarżący kwestionował przyjętą przez biegłego metodologię obliczenia ugięć stropów, wskazując, że powinien on zastosować metodę dynamiczną, a nie wyłącznie statyczną. Stwierdzić więc należy w tym zakresie, że PINB i MWINB są organami fachowymi, posiadającymi wiedzę specjalistyczną, która pozwala tym organom ocenić prawidłowość metodologii przyjętej przez biegłego; wiedzy takiej – z natury rzeczy – nie posiada natomiast sąd administracyjny. Jeżeli więc biegły nie stwierdza, że przyczyną wad w lokalach są niewłaściwie wykonane roboty budowalne (w tym stropy, fundamenty i elementy konstrukcyjne budynku) i nie dopatruje się zagrożenia życiu lub zdrowiu, to ani organa, ani Sąd nie mając podstaw do zakwestionowania takiego stanu rzeczy. Skarżący ma prawo nie zgadzać się z treścią dokumentów i wnioskami opinii biegłego. Po to jednak ustawodawca przewidział w art. 78 § 1 k.p.a., że strona ma prawo żądać przeprowadzenia jakiegoś dowodu, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a takie żądanie należy uwzględnić, aby umożliwić stronie wykazanie swych racji. Nie może być wystarczająca dla zaprzeczenia treści opinii biegłego odmienna ocena strony. Rację miał więc MWINB, wyjaśniając, że nie jest obowiązkiem organu poszukiwanie dowodów przeciwnych do już z inicjatywy organu meriti przeprowadzonych. Taki obowiązek (a raczej uprawnienie) spoczywa na twierdzącym odmiennie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia ponadto, że polemika strony z ustaleniami wyspecjalizowanego w tym zakresie organu, popartych dodatkowo wiedzą specjalistyczną zarówno biegłego, jak i przeprowadzających kontrole okresowe budynku musi – dla swej skuteczności procesowej – być wykazana sprawdzalnie równoważną wiedzą i argumentami merytorycznymi. Moc dowodów musi być równoważna; jeżeli skarżący kwestionuje opinię biegłego, to powinien przedstawić inną opinię osoby posiadającej porównywalną wiedzę specjalistyczną na okoliczności przeciwne. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że nie narusza ono ani art. 107 § 3, ani art. 11 k.p.a. MWINB wyjaśnił zarówno przesłanki rozstrzygnięcia, jak i w sposób zrozumiały i jasny wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł (uzasadnienie faktyczne) oraz wyjaśnił podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (uzasadnienie prawne). Dlatego też słusznie PINB rozstrzygnął o odstąpieniu od wydania nakazu usunięcia nieprawidłowości na podstawie art. 66 Pr. bud. w odniesieniu do stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy Al. [...] w W., ze szczególnym uwzględnieniem lokalu mieszkalnego nr [...] Konsekwencja tego jest, że MWINB prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując decyzję PINB w mocy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.