VII SA/Wa 1569/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1996 r. znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Sygnatura akt VIISA/Wa 1569/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lutego 1996r. Wojewoda [...] - działając w oparciu o art. 48 i 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 89 poz.414 ze zm.) oraz 138§1 pkt. 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia [...] grudnia 1995r. nakazującą K. D. dokonanie całkowitej rozbiórki ogrodzenia działki nr [...] od strony ul. [...] w K., w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne. Podczas wizji lokalnej dokonanej dnia 27 listopada 1995r. przez pracowników oddziału nadzoru budowlanego Urzędu Rejonowego w M. zostało stwierdzone, że K. D. w sierpniu 1995r. wybudował ogrodzenie z siatki stalowej na słupkach z kształtowników stalowych osadzonych na fundamencie betonowym o długości 10,80m na działce nr ew. [...] położonej w K. od strony ul. [...] bez wymaganego art. 48 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę. W związku z powyższym Kierownik Urzędu Rejonowego w M. decyzją z dnia [...] grudnia 1995r. nakazał rozbiórkę samowolnie pobudowanego ogrodzenia od strony ul. [...]. D. D. złożył odwołanie od w/w decyzji. Po jego rozpoznaniu organ II instancji nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ przywołał następnie treść art. 48 Prawa budowlanego wskazującego, że właściwy organ administracji państwowej ma obowiązek nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Art. 29 ust. 1 pkt. 7 tego prawa określa natomiast ze pozwolenia na budowę nie wymaga budowa ogrodzeń z wyjątkiem przyległych do dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych. Jak wynika z załączonej mapy sytuacyjnej przedmiotowe ogrodzenie zostało wybudowane w odległości ok. 2 m od drogi (ulicy [...]) i chociaż nie przylega ono bezpośrednio do ulicy to jednak nie można uznać, że zostało ono pobudowane w aż tak znacznej odległości ażeby wyłączyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę z regulacji art. 29 ust. 1 pkt. 7 Prawa budowlanego. Mieć tutaj należy również na uwadze fakt, że są to tereny budownictwa jednorodzinnego w terenie miejskim i budowa ogrodzenia w tak bliskiej odległości od ulicy nie może pozostać bez znaczenia. Wobec tego, stwierdzając pobudowanie ogrodzenia od strony ulicy bez wymaganego pozwolenia na budowę organ nie mógł podjąć innej decyzji jak wyłącznie decyzję nakazującą przymusową rozbiórkę. Obecnie obowiązująca ustawa z dnia 7 lipca 1994r. nie przewiduje w żadnym wypadku legalizacji samowoli budowlanej. Na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1996r. K. D. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że wybudowane przez niego ogrodzenie ma charakter tymczasowy albowiem żaden geodeta nie był w stanie sporządzić takiej mapy geodezyjnej, z której jednoznacznie wynikałby przebieg granicy pomiędzy jego działka a drogą. W tej sytuacji - ponieważ wyznaczenie granic wiązało się ze znacznymi kosztami i nie dawało gwarancji, że granica ta się nie zmieni - wybudował ogrodzenie tymczasowe pozostawiając pas szerokości 6 m na drogę, mimo że wg zapisów mapy droga ta ma szerokość 4 m. Podkreślił, że ogrodzenie to nie przylega do drogi, jest od niej oddalone o ok. 2 m a zatem jego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę. Podniósł również sprawę samowolnie wybudowanego ogrodzenia przez od strony ulicy przez J. M. które również było przedmiotem rozpoznania przez organy administracji, a w którym to postępowaniu organy uznały, że wybudowana brama znajduje się z znacznej odległości od ulicy i umorzył postępowanie w sprawie rozbiórki. W konkluzji wniósł o uchylenie decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Odpowiadając dodatkowo na zarzuty skarżącego organ odwoławczy dodatkowo wskazał, że skarżący wykonując ogrodzenie samowolnie ustalił przebieg granicy jego działki z drogą. Organ odniósł się także do zarzutu związanego z postępowaniem w sprawie bramy i furtki stalowej pobudowanej przez J. M. na nieruchomości - od strony ulicy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 97. § 1 sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. A zatem po 1 stycznia 2004r. Wojewódzki Sad administracyjny w warszawie stał się Sadem właściwym miejscowo i rzeczowo do rozpoznania niniejszej sprawy. i Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Jednocześnie art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) wskazuje, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej. Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji był art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Zgodnie z treścią tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Jednocześnie art. 29 tego Prawa wskazywał jakiego rodzaju roboty budowlane i budowa jakich obiektów nie wymagała pozwolenia na budowę. Art. 29 ust. 1 pkt. 7 stanowił przy tym, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa ogrodzeń, z wyjątkiem przylegających do dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych. Obowiązkiem zatem organu nakazującego rozbiórkę takiego obiektu było ustalenie ponad wszelką wątpliwość, że obiekt ten wymaga pozwolenia na budowę. Takie ustalenia w niniejszej sprawie nie zostały poczynione, mimo że ustawodawca w art. 7 kpa nałożył na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Dodatkowo art. 77 kpa nakazuje organom administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, I tak w szczególności z ustaleń organu, które znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wynika, że ogrodzenie to zostało pobudowane w odległości około 2 m od ulicy [...]. Jednocześnie organ wskazał, że nie przylega ono bezpośrednio do ulicy. Takie ustalenie, w zestawieniu z treścią art. 29ust. 1 pkt. 7 Prawa budowlanego, powinno prowadzić do wniosku, że przedmiotowa inwestycja nie wymaga pozwolenia na budowę. W konsekwencji decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu jako wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę zostałaby wydana z rażącym naruszeniem wskazanych przepisów. Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 marca 1996r. w sprawie IV SA 651/95, w który wskazał, że zgodnie z obowiązującymi od dnia 1 stycznia 1995 r. przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414) ogrodzenia budowlane poza miejscami publicznymi - niezależnie od ich konstrukcji i użytego materiału budowlanego - nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i w związku z tym nie podlegają nadzorowi organów budowlanych. Wydane w odniesieniu do takich ogrodzeń decyzje administracyjne nakazujące ich rozbiórkę byłyby dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (ONSA 1997/1/2). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni to stanowisko podziela. Nie może jednak ujść uwadze Sądu, że w okolicznościach niniejszej sprawy okoliczności niezbędne do przyjęcia czy zostały spełnione przesłanki określone w art. 29ust.1 pkt. 1 kpa nie zostały należycie wyjaśnione. Jak sam wskazał skarżący przebieg granicy działek nr [...] przeznaczonej pod drogę oraz działki nr ew. [...] stanowiącej jego własność, na której posadowione jest sporne ogrodzenie nie został jednoznacznie ustalony. Powyższe prowadzi do wniosku, że co najmniej przedwczesne jest twierdzenie organu administracji, iż wybudowane ogrodzenie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę jako przylegającego bezpośrednio do drogi. Nie można bowiem podzielić stanowiska organu, że wybudowanie ogrodzenia w nieznacznej odległości od drogi także rodzi konieczność uzyskania omaw. pozwolenia. Gdyby intencją ustawodawcy było nałożenie takiego obowiązku dla ogrodzeń leżących w sąsiedztwie drogi publicznej zapis ten umieściłby w prawie budowlanym. Tymczasem z brzmienia omaw. przepisu jednoznacznie wynika, że ustawodawca ograniczył konieczność uzyskania pozwolenia na budowę jedynie do ogrodzeń położonych przy granicy z drogą to jest z nią bezpośrednio graniczących. Jedynie na marginesie wskazać należy, że z ustaleń organu nie wynika czy ulica [...] jest drogą publiczną w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych, oraz czy ogrodzenie to nie przylega do "innych miejsc publicznych" co również powinno zostać wyjaśnione przez organ administracji. Reasumując - zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została wydana bez należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy to jest z naruszeniem przepisów art. 7, 77, 80 i 107§3 kpa w zw. z art. 38 i 29ust. 1 pkt. 7 kpa a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów zostały one wyeliminowane z obrotu prawnego Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji weźmie pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną. Jednocześnie nie może ujść jego uwadze, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, że przedm. ogrodzenie zostało już rozebrane przez skarżącego (oświadczenie K. D. złożone na rozprawie dnia 23 stycznia 2009r.). Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art. 145§1 pkt. 1 lit. c oraz art. 135 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.