VII SA/Wa 157/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Protokolant ref. staż. Magdalena Bąba, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [...] na podstawie art. art. 138 § 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Z. N. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr ew. [...], położonej przy ul. [...] w [...], przeniesionej decyzją Starosty [...] z dnia [...] lipca 2013 r. na rzecz [...] Sp. z o.o., spółki komandytowej - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę ww. budynku wielorodzinnego. Powołując się na przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stwierdził, że nieruchomość wnioskodawcy, z posiadania której wywodzi swój interes prawny nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Wprawdzie wnioskodawca jest właścicielem działki nr ew. [...] bezpośrednio sąsiadującej z nieruchomością inwestycyjną jednakże nie oznacza to jeszcze, że znajduje się ona w obszarze oddziaływania inwestycji. Organ wskazał, że stosownie do art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1496/7, wskazał, że w każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określany w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa materialnego prawa administracyjnego. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stroną postępowania musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć. Organ wskazał, że jak wynika z projektu budowlanego (str. 13-15) sporna inwestycja polega na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, parterowego, niepodpiwniczonego z poddaszem użytkowym o wysokości 8,00 m, złożonego z ośmiu mieszkań dwupoziomowych. Analiza planu zagospodarowania terenu działki inwestycyjnej, wskazuje, że projektowany budynek zlokalizowano w odległości 3 m od granicy działki nr ew. [...], stanowiącej własność wnioskodawcy. Ściana usytuowana w odległości 3 m od granicy działki skarżącej jest jednak ścianą pełną, tj. nie posiada otworów okiennych jak i drzwiowych. Tym samym należy stwierdzić, iż działka skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, wyznaczonym zwłaszcza w oparciu o przepis § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.). Zgodnie bowiem z treścią § 12 ust. 1 pkt 2 możliwe jest sytuowanie budynków w odległości 3 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Organ podkreślił, że projektowana inwestycja nie niesie ze sobą ograniczeń związanych z przesłanianiem obiektów (zarówno istniejących jak i potencjalnych) na działce o nr ew. [...], wskazał w tym zakresie na treść § 13 rozporządzenia (przesłanianie obiektów budowlanych), stanowiący, ze odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: 1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m – dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m, 2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60. Organ wskazał, że w zgromadzonym materiale dowodowym znajduje się analiza przesłaniania i nasłonecznienia budynków sąsiednich (str. 108-109), sporządzona przez osoby posiadające stosowne uprawnienia. Z analizy tej nie wynikają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu należącego do skarżącej Wspólnoty. Realizacja spornej inwestycji nie powoduje zmiany spływu wód, jak również nie pozbawia nieruchomości skarżącej dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja). Organ zauważył przy tym, że podnoszona przez skarżącą okoliczność związana z obniżeniem wartości nieruchomości nie stanowi źródła interesu prawnego, świadczy jedynie o posiadaniu interesu faktycznego. W ocenie organu odwoławczego ww. mając na uwadze powyższe, działka skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, a tym samym nie posiada ona przymiotu strony postępowania uprawniającego do skutecznego wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r. złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie przepisów art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa nie posiada interesu prawnego we wszczęciu postępowania Wskazała, że jest właścicielką nieruchomości nr [...] bezpośrednio sąsiadującej z nieruchomością inwestycyjną, która znajduje się w obszarze oddziaływania tej inwestycji. Zarzuciła zaniechanie dokonania oceny wzajemnego oddziaływania planowanego obiektu na istniejący budynek skarżącej, zgodnie z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wskazując na § 18 ww. rozporządzenia podniosła, że inwestor powinien urządzić miejsca postojowe dla samochodów użytkowników przebywających okresowo, czego nie uczynił. W konsekwencji osoby trzecie będą korzystać z parkingów skarżącej co będzie rodzić konflikty. Zrealizowanie inwestycji o funkcji mieszkaniowej sprawi, że na małym obszarze będą funkcjonować trzy wspólnoty, korzystające z tej samej drogi dojazdu, co także będzie źródłem konfliktów między wspólnotami. Ponadto, znacznie obniży się standard życia i zaniży wartość mieszkań. Do skargi dołączono zdjęcia. W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa. Przedmiotem sądowej kontroli, w rozpoznawanej sprawie, było postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Z. N. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr ew. [...], położonej przy ul. [...] w [...], przeniesionej decyzją Starosty [...] z dnia [...] lipca 2013 r. na rzecz [...] Sp. z o.o., spółki komandytowej. Postępowanie administracyjne prowadzone w trybie stwierdzenia nieważności jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego zmierzającego do wyeliminowania z obrotu prawnego rozstrzygnięć obarczonych najcięższymi wadami prawnymi. Ten tryb postępowania umożliwia weryfikację poza kontrolą instancyjną, rozstrzygnięć organów administracji publicznej posiadających przymiot trwałości. Tryb ten, może zostać uruchomiony tylko w przypadkach, określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Według natomiast art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie postępowania na wniosek wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność. Podstawą prawną wydania zaskarżonego postanowienia jest przepis art. 61a § 1 k.p.a., który stanowi, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z taką sytuacją mamy do czynienia z niniejszej sprawie. Sąd zgadza się ze stanowiskiem zaprezentowanym przez organy, iż w niniejszej sprawie należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji bowiem skarżąca żądając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, nie posiada przymiotu strony. W postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją Starosty [...] z dnia z dnia [...] czerwca 2013 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Z. N. pozwolenia na budowę skarżąca nie brała udziału, nie brała również udziału w postępowaniu o przeniesieniu ww. pozwolenia na rzecz [...] Sp. z o.o., spółki komandytowej. Sprawa o stwierdzenia nieważności tej decyzji jest jednak nową sprawą administracyjną, a organ powinien ustalić interes prawny strony w oparciu o obowiązujący stan prawny w dacie złożenia wniosku, nie tylko w oparciu o art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę, podstawę materialnoprawną uznania podmiotu za stronę w tym postępowaniu stanowi art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który jest przepisem o charakterze lex specialis w stosunku do normy wyrażonej w art. 28 k.p.a. Wskazując na definicję obszaru oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego), organy prawidłowo uznały, że status strony takiego postępowania przysługuje np. właścicielowi nieruchomości sąsiedniej wówczas, gdy realizacja projektowanego obiektu budowlanego spowoduje na jego nieruchomości powstanie ograniczeń dotyczących jej zagospodarowania, przy czym ograniczenia te muszą wynikać z przepisów prawa. Brak norm wprowadzających takie ograniczenia dowodzi, iż oddziaływanie obiektu nie wykracza poza teren samej inwestycji, a tym samym właściciele (użytkownicy wieczyści, zarządcy) innych nieruchomości, nawet położonych w sąsiedztwie nieruchomości przeznaczonej pod inwestycję, nie posiadają statusu stron w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. O zaliczeniu do obszaru oddziaływania obiektu, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego nie decyduje bezpośrednie sąsiedztwo działek. Pod pojęciem ograniczenia możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć również utrudnienia w możliwości użytkowania jej zgodnie z przeznaczeniem. Jak słusznie wskazał organ, sam fakt graniczenia nieruchomości z działką inwestycyjną, nie oznacza, że znajduje się ona w obszarze oddziaływania inwestycji, a tym samym jej właściciel posiada przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, jak również w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Tylko ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z konkretnego przepisu prawa daje podstawę do uczestniczenia w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym. Nieruchomość skarżącej nie doznała żadnych ograniczeń z powodu inwestycji. Sporna inwestycja nie spowodowała ograniczeń w zagospodarowaniu jej działki. Należy podkreślić, że koniecznymi cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie. Upatrywanie interesu prawnego w ew. konfliktach ze wspólnotą, która dopiero powstanie, ew. konfliktów przy korzystaniu z miejsc postojowych skarżącej, czy też powoływanie się na obniżenie się standardu życia i zaniżenie wartości mieszkań skarżącej wspólnoty jest nietrafne. Jak słusznie stwierdził organ, zarzuty te dotyczą w istocie interesu faktycznego a nie prawnego. Wbrew twierdzeniu skarżącej, nie został naruszony przepis § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.). Stosownie do § 13 ust. 1 odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: 1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m – dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m, 2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60. Jak wynika zatem z ww. przepisu, nie każde przesłanianie jest niedopuszczalne. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych analizy przesłaniania i nasłonecznienia budynków sąsiednich nie wynikają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu należącego do skarżącej wspólnoty. W tym stanie rzeczy należało orzec, że skarga jest nieuzasadniona, a wobec tego, że Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które mogłoby skutkować uchyleniem postanowienia, skargę należało oddalić. Mając powyższe na względzie - na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.