VII SA/Wa 1570/13
WyrokWSA w Warszawie2013-10-29
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Joanna Gierak-Podsiadły, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku, wydana pomimo stwierdzonych istotnych odstępstw od projektu budowlanego, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, jeśli stwierdzone odstępstwa od projektu budowlanego nie mają charakteru istotnego, a te, które były istotne (dobudowa kotłowni, otwór drzwiowy), zostały usunięte lub nie objęte wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie. Prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego, które uznało te odstępstwa za nieistotne, wiąże inne sądy i organy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji PINB udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczo-składowego. Skarżąca zarzucała rażące naruszenie prawa i wydanie decyzji z naruszeniem przepisów. Sąd rozpoznał sprawę, analizując wcześniejsze postępowania dotyczące legalności obiektu, w tym stwierdzone odstępstwa od projektu budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2013r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), po rozpatrzeniu odwołania I. Ś., od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013r., Nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB w [...] z dnia [...] listopada 2010 r., Nr [...], udzielającej inwestorowi – I. Ś. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczo - składowego usytuowanego na działce nr [...] położonej w [...], gmina [...], pod warunkiem wykonania w terminie do dnia 30 marca 2011 r., robót budowlanych polegających na wykonaniu ocieplenia sufitu płytami typu EPS S JUSTYR po stronie wewnętrznej budynku.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.
Badana w trybie nieważności decyzja PINB w [...] z dnia [...] listopada
2010 r., została wydana po zakończeniu postępowania naprawczego wobec spornego obiektu budowlanego, zrealizowanego z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 1998 r., Nr [...], o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczo- składowego o powierzchni zabudowy - 231 m2, powierzchni użytkowej - 176,80 m2, powierzchni całkowitej - 200 m2, kubaturze 840 m3, położonego na działce nr ewid. [...] w [...].
W dniu 17 lipca 2006 r. H. i J. B. złożyli pismo w sprawie stwierdzenia legalności zabudowań na działce nr [...], położonej w miejscowości [...], oraz o stwierdzenie zgodności z prawem stanu technicznego wybudowanych obiektów.
W dniu 9 sierpnia 2006 r. przeprowadzono oględziny na ww. działce, w czasie których stwierdzono, że na działce nr [...], stanowiącej własność I. Ś., znajduje się m.in. budynek gospodarczo-składowy realizowany w sposób istotnie odbiegający od warunków i ustaleń określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 1998 r. Stwierdzono następujące odstępstwa: dobudowę do ww. budynku pomieszczenia kotłowni; wykonanie dodatkowych otworów drzwiowych i bramy wjazdowej oraz niewykonanie ścian wewnętrznych wydzielających poszczególne pomieszczenia.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych ze wskazaniem robót budowlanych do wykonania, celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.
Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. Starosta [...] uchylił wskazaną wyżej decyzję Urzędu Rejonowego w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 1998 r.
Z kolei, ze względu na fakt, że inwestor nie wykonał obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] nakazał dokonanie rozbiórki zrealizowanej części budynku pomieszczenia kotłowni. W dniu 16 kwietnia 2008 r. organ nadzoru budowlanego w trakcie oględzin potwierdził wykonanie powyższej rozbiórki.
Dalej postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., zgodnie z art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego, dotyczącej prawidłowości wykonanych robót budowlanych ze wskazaniem zakresu robót budowlanych do wykonania, celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem przedmiotowego budynku.
W dniu 7 sierpnia 2008 r. zobowiązana przedłożyła orzeczenie techniczne obiektu, uzupełnione ekspertyzą techniczną. Organ stwierdził, że z mapy inwentaryzacji powykonawczej z dnia 10 kwietnia 2007 r., którą załączono do wskazanej ekspertyzy wynika, że budynek gospodarczo - składowy zlokalizowany jest w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką nr [...], a załączona inwentaryzacja budowlana wskazuje, iż w ścianie tego obiektu od strony działki nr znajduje się otwór drzwiowy. Fakt ten powoduje, że obiekt będący przedmiotem ekspertyzy nie spełnia warunków technicznych określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.).
Następnie, pismem z dnia 24 września 2008 r. wezwano I. Ś. do uzupełnienia przedłożonej ekspertyzy technicznej w zakresie lokalizacji otworu drzwiowego w stosunku do granicy z działką nr [...], obowiązek ten wykonano w dniu 30 września 2008 r.
Kolejną decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nałożono na inwestora I. Ś. obowiązek wykonania robót budowlanych, wynikających z przedłożonej ekspertyzy technicznej polegających na zamurowaniu otworu drzwiowego o wymiarach 100 cm x 210cm w ścianie wschodniej przedmiotowego obiektu.
Prowadząc postępowanie w sprawie odwołania od ww. decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], nakazująca I. Ś., dokonanie rozbiórki zrealizowanej części budynku pomieszczenia kotłowni rażąco narusza prawo., zatem organ ten, decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] stwierdził nieważność ww. decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r., a następnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] stwierdził nieważność postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2006 r., nr [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z [...] czerwca 2009 r., uchylił w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...]. Następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r., uchylił w całości postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] i odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2006 r., nr [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, uzasadniając swoje stanowisko tym, że nałożenie na I. Ś. obowiązku zamurowania otworu drzwiowego budzi wątpliwości, gdyż z żadnego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy nie wynika jednoznacznie, w jakiej odległości od granicy z działką nr [...] usytuowany jest budynek gospodarczo-składowy, w którego ścianie wschodniej znajduje się otwór drzwiowy podlegający nakazowi zamurowania. Ponadto organ pierwszej instancji nie wyjaśnił, czy wszczęte postępowanie rozgraniczeniowe postanowieniem Burmistrza [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., nr[...] zostało zakończone.
W toku ponownego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadził w dniu [...] stycznia 2010 r. oględziny, w trakcie których ustalono, że budynek o wymiarach 24,84m x 8,13 m i wysokości 5,39 m do kalenicy, usytuowany jest ścianą (z otworem drzwiowym) w odległości od 3,66 m do 3,77 m od istniejącego ogrodzenia pomiędzy działkami o nr [...] i [...]. (jako stałego widocznego punktu na gruncie), a zatem w odległości mniejszej niż 4 m. Zdaniem organu w takiej sytuacji bezspornie zachodzi konieczność doprowadzenia rzeczonego budynku gospodarczo-składowego do stanu zgodnego z prawem.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], wydaną na podstawie art.51. ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nałożył na inwestora I. Ś. obowiązek wykonania robót budowlanych, polegających na zamurowaniu otworu drzwiowego o wymiarach 100 cm x 210 cm, w ścianie wschodniej przedmiotowego obiektu. Organ wyjaśnił, że brak też było podstaw do wstrzymania budowy na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, gdyż z materiału dowodowego, w tym z ekspertyzy technicznej z sierpnia 2008 r. wynika, że budowa spornego budynku została zakończona.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] [...] WINB utrzymał w mocy ww. decyzję organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 585/2010 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na ww. decyzję [...] WINB z dnia [...] kwietnia 2010 r.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., Nr [...], organ nadzoru budowlanego I instancji stwierdził wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] marca 2010 r., Nr [...].
Decyzją z dnia [...] października 2010 r., Nr [...] [...] WINB utrzymał w mocy wskazane wyżej rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2010 r.
W dniu 8 października 2010 r. do organu nadzoru budowlanego wpłynął wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie ww. obiektu budowlanego. Podczas obowiązkowej kontroli przeprowadzonej przez PINB w [...] w dniu [...] października 2010 r. stwierdzono, że obiekt budowlany nadaje się do użytkowania.
Tym samym decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. PINB w [...], udzielił inwestorowi – I. Ś. pozwolenia na użytkowanie ww. budynku.
Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji PINB w [...] z dnia [...] listopada 2010 r.
W uzasadnieniu ww. decyzji organ wskazał, że rozstrzygnięcie PINB w [...] z dnia [...] listopada 2010 r., jest obarczone wadą rażącego naruszenia prawa, gdyż inwestor nie wykonał obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego (który to obowiązek został nałożony decyzją PINB w [...] z dnia [...] listopada 2006 r., Nr [...]) organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji powinien wydać jedną z decyzji, o których mowa w art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, tj. decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego bądź doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Ponadto - jak podkreślił organ nadzoru budowlanego stopnia wojewódzkiego - decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...] PINB w [...] nakazał I. Ś. rozbiórkę części spornego obiektu budowlanego, mianowicie pomieszczenia o wymiarach około 4 m x 5 m, w którym zainstalowano piec centralnego ogrzewania. Z uwagi na powyższe, decyzja PINB w [...] z dnia [...] listopada 2010 r., została wydana z rażącym naruszeniem art. 55 pkt 2 oraz art. 59 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego.
Od ww. decyzji [...] WINB z dnia [...] marca 2013 r., Nr [...] I. Ś. odwołanie.
Po rozpoznaniu ww. odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] maja 2013 r., mocą której uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r., Nr [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB w [...] z dnia [...] listopada 2010 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że stanowisko organu I instancji jest błędne.
Podczas obowiązkowej kontroli przeprowadzonej przez PINB w [...] w dniu [...] października 2010 r. stwierdzono wystąpienie odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę, m.in. w zakresie powierzchni zabudowy, wysokości i długości obiektu budowlanego, tj. projektowana długość wynosiła 25 m szerokość wynosiła 8 m, natomiast wykonano 24,84 m x 8,13 m. Projektowana powierzchnia zabudowy wynosiła 200 m2, wykonano 201,95 m2.
Organ odwoławczy wskazał, że w odniesieniu do powyższych odstępstw od projektu budowlanego stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w prawomocnym wyroku z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 585/2010. Sąd w wyroku wskazał, że wymiary spornego budynku tylko w niewielkim zakresie odbiegają od wymiarów określonych w projekcie i wynoszą 8,13 m x 24,89 m (w projekcie 8 m x 25m). Różnica ta, w ocenie Sądu nie może stanowić istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego już chociażby z tego względu, że mieści się w granicach tolerancji błędu pomiarowego.
Mając na względzie ocenę prawną zawartą w ww. wyroku WSA z dnia 15 września 2010 r., organ stwierdził, że niewykonanie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, nałożonego decyzją PINB w [...] z dnia [...] listopada 2006 r., Nr [...] nie może być uznane za przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji PINB w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. Organ wyjaśnił, że w świetle art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego nakładany jest jedynie w przypadku stwierdzenia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Odnosząc się do podnoszonej przez [...] WINB kwestii, że skoro PINB w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2007r., Nr [...] nakazał I. Ś. rozbiórkę części spornego obiektu budowlanego, mianowicie pomieszczenia o wymiarach około 4 m x 5 m, w którym zainstalowano piec centralnego ogrzewania, to należało odmówić udzielenia pozwolenia na użytkowanie, organ stwierdził, że stanowisko organu wojewódzkiego w tej kwestii jest błędne przede wszystkim z tej przyczyny, że wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie nie była objęta kotłownia.
Ponadto obowiązek rozbiórki pieca centralnego ogrzewania nałożony decyzją PINB w [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...] został wykonany.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2013 r., [...] WINB podkreślił również, że wobec zgłoszonych przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] uwag w zakresie zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, nieuprawnionym było wydanie decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie.
Odnosząc się do powyższej kwestii organ odwoławczy wyjaśnił, że w aktach organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji znajduje się pismo Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] października 2010 r., którym wniesiono uwagi w sprawie uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego wobec stwierdzonych niezgodności wykonania tego obiektu z wymogami ochrony przeciwpożarowej.
Stanowisko Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] zawarte w piśmie z dnia 5 października 2010 r. zostało uwzględnione przez organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji w decyzji z dnia [...] listopada 2010 r., którą udzielono pozwolenia na użytkowanie ww. budynku pod warunkiem wykonania, robót budowlanych polegających na wykonaniu ocieplenia sufitu po stronie wewnętrznej budynku.
Wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji PINB w [...] z dnia [...] listopada 2010 r., stwierdził organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 15 kwietnia 2011 r.
Tym samym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja PINB w [...] z dnia [...] listopada 2010 r., nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa.
Skargę do sądu administracyjnego na ww. decyzję złożyła H. B.. Wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości gdyż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, bez podstawy prawnej oraz zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa i obowiązującego orzecznictwa GINB w W.
W razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą gdyż decyzja z PINB w [...] z [...] listopada 2010 r. została wydana w wyniku przestępstw: PINB w [...] M. S., architekta i kierownika budowy R. M. oraz geodety A. A..
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły dlatego skarga została oddalona.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana w jednym z nadzwyczajnych postępowań jakim jest postępowanie w trybie nieważnościowym.
Postępowanie to jest szczególnym trybem postępowania administracyjnego, gdyż nie zmierza do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, jak ma to miejsce w postępowaniu odwoławczym, lecz ma na celu wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem. Organ nadzorczy nie rozstrzyga istoty sprawy, a stwierdzenie nieważności może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy zostanie spełniona jedna z przesłanek wymienionych w art.156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., które nie mogą być interpretowane rozszerzająco. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ ocenia decyzję na dzień jej wydania, a stwierdzenie nieważności powoduje eliminację decyzji z obrotu prawnego ze skutkiem od daty jej uchylenia (ex tunc). Stwierdzenie nieważności decyzji może dotyczyć nie tylko całej decyzji, ale również jej części. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym ugruntowało się stanowisko, że nie ma żadnego uzasadnienia do eliminowania z obrotu prawnego prawidłowych rozstrzygnięć w pozostałych częściach, jeżeli tylko fragmenty decyzji rażąco naruszają prawo. (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lutego 1998r. OSP 6/97)
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 r. uchylająca decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. i odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2010 r., mocą której udzielono I. Ś. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczo - składowego pod warunkiem wykonania w określonym terminie robót budowlanych polegających na wykonaniu ocieplenia sufitu po stronie wewnętrznej budynku.
Na wstępie należy wskazać, że w niniejszej sprawie przeprowadzono szereg postępowań dotyczących legalności przedmiotowego obiektu, które zakończyły się wydaniem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r., Nr [...], mocą której organ nadzoru budowlanego stwierdził wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] marca 2010 r., Nr [...] (zamurowanie otworu drzwiowego). Decyzją z dnia [...] października 2010 r., Nr [...] [...] WINB utrzymał w mocy wskazane wyżej rozstrzygnięcie.
Po rozpoznaniu ww. spraw wpłynął wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku. Wniosek ten spełniał wymagania art. 57 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego, zawierał oryginał dziennika budowy, inwentaryzację geodezyjną powykonawczą, oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z warunkami pozwolenia na budowę wraz z opisem zmian w zrealizowanym budynku, protokoły badań i sprawdzeń instalacji elektrycznej.
Podczas obowiązkowej kontroli, przeprowadzonej zgodnie z art. 59 ust. 1 prawa budowlanego, przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie organ stwierdził występowanie odstępstw od pozwolenia na budowę w zakresie długości, szerokości i powierzchni budynku, jednak na mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] listopada 2010 r. udzielono pozwolenia na użytkowanie.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności pozwolenia na użytkowanie odnosząc się do stwierdzonych odstępstw zasadnie wskazał, że istotną rolę w rozstrzygnięciu odmawiającym stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, ma przytoczone wyżej orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 września 2010 r. Sąd w tym orzeczeniu odnosząc się do kwestii odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę wskazał, że z protokołu oględzin z dnia 20 stycznia 2010 r. oraz załączonego do niego szkicu wynika, iż wymiary spornego budynku tylko w niewielkim zakresie odbiegają od wymiarów określonych w projekcie i wynoszą 8,13 m x 24,89 m (w projekcie 8 m x 25 m). Różnica ta, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, nie może stanowić istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego już chociażby z tego względu, że mieści się w granicach tolerancji błędu pomiarowego. Tym samym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego badając sprawę stwierdzenia nieważności powołał się, zgodnie z art. 170 p.p.s.a., na ustalenia zawarte w ww. prawomocnym orzeczeniu sądu i wskazał, że w sprawie nie doszło do istotnych odstępstw. Jedynymi istotnymi odstępstwami było wybudowanie pomieszczenia kotłowni o wymiarach około 4 m x 5 m i otworu drzwiowego o wymiarach 100 cm x 210 cm w ścianie wschodniej przedmiotowego budynku. Kwestia tych odstępstw była rozpoznawana na wcześniejszych etapach sprawy i zakończona została rozebraniem pomieszczenia kotłowni i zamurowaniem otworu drzwi, co zostało bezspornie stwierdzone.
Pozostałe odstępstwa od pozwolenia na budowę nie mają charakteru istotnego i nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności. Sąd obecnie rozpoznający sprawę podziela ten pogląd. W tym miejscu wskazać należy na treść art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie ustaleniami dokonanymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 wrzenia 2010 r. rozciąga się również na niniejszą sprawę.
Odnośnie zarzutów podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności wskazać należy, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 37 ust. 2 prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem rozpoczęcie albo wznowienie budowy, w przypadkach określonych w ust. 1, art. 36a ust. 2 (w przypadku uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę), albo w razie stwierdzenia nieważności bądź uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, może nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28, albo decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4.
Z kolei art. 51 ust. 4 prawa budowlanego stanowi, że po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Kolejny przepis art. 51 ust 3 prawa budowlanego stanowi, że po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję:
1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo
2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
W niniejszej sprawie została wydana decyzja w trybie art. 51 ust 3 pkt 1 stwierdzająca wykonanie obowiązku nałożonego decyzją – decyzja z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...].
Z analizy ww. przepisów wynika, że organ nadzoru budowlanego powinien wydać w trybie art. 51 ust. 4 prawa budowlanego decyzję zatwierdzającą zamienny projekt budowlany. Jednakże w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z takim przypadkiem. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który wskazał, że niewykonanie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, nałożonego decyzją PINB w [...] z dnia [...] listopada 2006 r., Nr [...] nie może być uznane za przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie, gdyż w świetle art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego nakładany jest jedynie w przypadku stwierdzenia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. A jak wyżej zaznaczono w niniejszej sprawie do takich nie doszło. Z uwagi na okoliczność, że Wojewódzki Sądu Administracyjny w Łodzi przesądził, iż stwierdzone odstępstwa od zatwierdzonego projektu nie mają charakteru istotnych. Jak wyżej zaznaczono jedynie dobudowa kotłowni stanowiła istotne odstępstwo, a także wybudowanie otworu drzwiowego o wymiarach 100 cm x 210 cm w ścianie wschodniej przedmiotowego budynku. Kotłownia jednak nie została objęta wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie z tego względu kwestia ta nie może być rozpoznawana w niniejszej sprawie.
Pamiętać należy, że pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego może być wydane dopiero wówczas, gdy inwestor wykona nakazane przez nadzór budowlany obowiązki lub gdy wykluczony zostanie obowiązek nakazu rozbiórki wynikający z art. 51 ust.1 pkt. 1 prawa budowlanego. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nastąpiła. Inwestor wykonał wszystkie nakładane na niego obowiązki, wykluczone zostało wydanie nakazu rozbiórki w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego.
Tym samym Sąd rozpoznający sprawę zgodził się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że w niniejszej sprawie nie można stwierdzić nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie z tych względów.
Sąd obecnie rozpoznający sprawę podzielił również stanowisko organu odwoławczego dotyczące uwag zgłoszonych przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] zawartych w piśmie z dnia [...] października 2010 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że uwagi straży pożarnej zostały uwzględnione przez organ nadzoru budowlanego I instancji w decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie pod warunkiem wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu ocieplenia sufitu płytami typu EPS S JUSTYR po stronie wewnętrznej budynku. Wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji PINB w [...] z dnia [...] listopada 2010 r., organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego stwierdził podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 15 kwietnia 2011 r.
Sąd zgodził się również z ustaleniami organu, iż decyzja PINB w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nie jest obarczona żadną z pozostałych wad prawnych enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., została bowiem wydana przez właściwy organ, na podstawie prawidłowego przepisu prawa materialnego, nie dotyczy sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do prawidłowo określonych stron postępowania, jest wykonalna, a jej wykonanie nie wywoła czynu zagrożonego karą. Ponadto, ww. decyzja nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Tym samym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Na koniec należy podkreślić, że o stwierdzeniu nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić wtedy, gdy treść decyzji administracyjnej jest jednoznacznie sprzeczna z treścią przepisu prawa i jako niemożliwa do zaakceptowana przez organy praworządnego państwa musi zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Sprzeczność pomiędzy treścią decyzji, a treścią naruszonego przepisu musi wynikać z prostego zestawienia treści decyzji z treścią przepisu, co prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w oczywistej sprzeczności. W niniejszej sprawie do takiej sytuacji nie doszło.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. Z uwagi na oddalenie skargi wniosek skarżącej o zwrot kosztów postępowania złożony na rozprawie nie został uwzględniony, zgodnie z treścią art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło