VII SA/Wa 1572/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-12-20

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, utrzymująca się z emerytury w wysokości ok. 2300 zł netto, posiadająca mieszkanie i nieruchomość we współwłasności, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) osobie fizycznej, która pomimo niskich dochodów i wieku 78 lat, posiada majątek w postaci mieszkania i nieruchomości we współwłasności. Sąd uznał, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a wskazane przez nią trudności finansowe (np. wysoki rachunek za prąd) nie stanowiły okoliczności nagłych i niespodziewanych, a także nie przedstawiła pełnych danych dotyczących wydatków i dochodów, co obniżyło wiarygodność jej oświadczenia.
Stan faktyczny
A. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawczyni, 78-letnia emerytka, utrzymuje się z emerytury w wysokości ok. 2300 zł netto, posiada mieszkanie i nieruchomość we współwłasności. Wskazała na wysokie wydatki, w tym zaległe rachunki, oraz zajęcie części świadczeń przez organy nadzoru budowlanego. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę złożone przez stronę dokumenty i oświadczenia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. J. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić A. J. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek A. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Rozpoznając niniejszy wniosek wzięto również pod uwagę dane zawarte w piśmie z dnia 10 grudnia 2013 r., które strona złożyła do niniejszej sprawy na wezwanie Sądu. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż A. J. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Strona utrzymuje się z emerytury w wysokości 2300 zł netto. Posiadany majątek obejmuje mieszkanie o pow. 54 m2, nieruchomość o pow. 560 m2 we współwłasności. Wnioskodawczyni ponadto wskazała, że jest osobą w wieku 78 lat, wydatki związane z utrzymaniem (lekarstwa, żywność, rachunki) przekraczają możliwości finansowe wnioskodawczyni. Podała, ze ma do zapłacenia faktury za prąd (3220,75 zł.), gaz (158,51 zł.), wodę (96,09 zł.) i telefon (110 zł.). Dodała, ze organy nadzoru budowlanego zajęły jej w miesiącach czerwiec- sierpień kwotę 1583,8 zł. Poza granicami kraju w ostatnim okresie była ze znajomymi ich samochodem. Strona nie korzysta z opieki społecznej, nie składała zeznania podatkowego za rok 2012 r. W sprawie zważono, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. Biorąc pod uwagę oświadczenie A. J., jak również wysokość aktualnych kosztów sądowych jakie wnioskodawczyni jest zobowiązana do uiszczenia w sprawie (100 zł.) uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Wnioskodawczyni utrzymuje się z kwoty emerytury w wysokości 2469,84 zł. (a nie jak podano w oświadczeniu z kwoty 2300 zł.), nie posiada nikogo na utrzymaniu, posiada mieszkanie wielkości 54 m2. Wnioskodawczyni wprawdzie wskazała, że posiada trudności finansowe związane z koniecznością opłacenia wysokiego rachunku za prąd, jednakże należy wskazać, że rachunek ten wystawiony jest w związku z rozliczeniem za okres jednego roku dlatego też okoliczność ta nie może przemawiać z przyznaniem prawa pomocy, gdyż nie jest to okoliczność nagła i niespodziewana. Na fakturze tej zaznaczono, że wartość prognozy z poprzedniej faktury wyniosła 189,24 zł. Wnioskodawczyni zatem z uwagi na zwiększone zużycie prądu powinna się spodziewać, że regulując opłatę wyrównawczą za prąd, za okres jednego roku, rachunek za ten okres będzie wyższy i odpowiednio się do tej okoliczności przygotować. Pamiętać też trzeba, że faktura ta wystawiona była ponad cztery miesiące temu. Należy również wskazać, że wnioskodawczyni nie nadesłała do Sądu kopii zeznania podatkowego za 2012 r. Wprawdzie wnioskodawczyni wskazała, że nie składała takiego rozliczenia, jednakże powinna posiadać kopię takiego rozliczenia w przypadku, gdy za wnioskodawczynię składał takie rozliczenie ZUS. W konsekwencji okoliczność ta przemawia na niekorzyść wnioskodawczyni obniżając wiarygodność jej oświadczenia. Wnioskodawczyni nie podała również przybliżonych stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym i domu, a tylko porównanie koniecznych wydatków z uzyskiwanymi dochodami może pozwolić na ocenę materialnej sytuacji strony. Z tych powodów stronie odmówiono przyznania prawa pomocy w zawnioskowanym zakresie. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło