VII SA/Wa 1572/17
WyrokWSA w Warszawie2018-04-05
Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, w przypadku stwierdzenia pęknięć i innych uszkodzeń budynku, może nałożyć na właściciela obowiązek przedstawienia oceny technicznej stanu technicznego budynku na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, nawet jeśli nie dysponuje specjalistycznym sprzętem do dokładnej analizy przyczyn i skali uszkodzeń?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma prawo nałożyć na właściciela obowiązek przedstawienia oceny technicznej stanu technicznego budynku, jeśli w wyniku oględzin stwierdzi uzasadnione wątpliwości co do jego stanu technicznego, a sam nie dysponuje wystarczającą wiedzą lub sprzętem do ich usunięcia. Obowiązek ten nie jest przerzucaniem odpowiedzialności na stronę, lecz formą egzekwowania prawa do utrzymania nieruchomości w należytym stanie technicznym.Stan faktyczny
Właściciele budynku mieszkalnego zostali zobowiązani przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do przedstawienia oceny technicznej stanu technicznego budynku z powodu stwierdzonych pęknięć i zawilgoceń. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy to postanowienie. Właściciele zaskarżyli postanowienie, zarzucając organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym twierdząc, że organy same powinny ustalić stan techniczny budynku i jego przyczyny, a nie przerzucać tego obowiązku na stronę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska- Jaroszewicz, asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi T. D. i S.D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia oceny technicznej stanu technicznego budynku mieszkalnego oddala skargę
Uzasadnienie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB") zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia T. i S. D. - utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB") z [...] marca 2017 r. nr [...] nakładające na właścicieli – T. i S. D. obowiązek przedstawienia, w terminie 4 miesięcy licząc od dnia doręczenia postanowienia, oceny technicznej stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się na działce oznaczonej nr ewid. [...] obręb [...] położonej w [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ omówił stan faktyczny sprawy i wskazał, że organ powiatowy wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się na działce oznaczonej nr ewid. [...] obręb [...] położonej w miejscowości [...] na wniosek T. i S. D.. Podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2017 r. ustalono, że na działce oznaczonej nr ewid. [...] obręb [...] położonej w miejscowości [...] znajduje się parterowy budynek mieszkalny jednorodzinny, podpiwniczony, z poddaszem użytkowym, konstrukcji murowanej.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. [...] nałożył na właścicieli – T. i S. D. - obowiązek przedstawienia w terminie 4 miesięcy, oceny technicznej stanu technicznego omawianego budynku. Zażalenie na ww. rozstrzygnięcie złożyli T. i S. D..
Po rozpatrzeniu zażalenia, organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji. Powołując się na art. 81c Prawa budowlanego wskazał, że organy nadzoru budowlanego mają prawo żądania od uczestników procesu budowlanego udzielania informacji oraz udostępnienia dokumentów związanych m. in. ze stanem technicznym obiektu, które mają na celu umożliwienie przeprowadzenia prawidłowego postępowania wyjaśniającego w postępowaniu administracyjnym. W przypadku zaś powstania uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wykonywanych lub wykonanych robót budowlanych oraz stanu technicznego obiektu budowlanego organ może nałożyć na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz w określonym terminie (art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego).
W ocenie organu II instancji stan faktyczny niniejszej sprawy wypełnia przesłanki wynikające z przepisu art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego.
Podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2017 r. ustalono, że w parterowym budynku mieszkalnym w pomieszczeniu kotłowni zaobserwowano pęknięcia poziome na północnej ścianie budynku wraz z odspojeniem tynku oraz liczne pęknięcia na suficie. W korytarzu istnieją pęknięcia na nadprożu nad otworem drzwiowym oraz na suficie. W pomieszczeniu nr 1 występuje jedno pęknięcie pionowe na ścianie wewnętrznej. W poziomie parteru w pomieszczeniu kotłowni występuje punktowo zawilgocenie na suficie oraz pęknięcia na kuchni kaflowej oraz odspojenia tynków. W korytarzu występują pojedyncze pęknięcia na suficie. W poziomie poddasza, w korytarzu występują liczne pęknięcia na suficie oraz zacieki. W pokoju nr 1 występują trzy pęknięcia pionowe na ścianach wewnętrznych. W kuchni występują pionowe pęknięcia na ścianach, suficie i w miejscach łączenia się ścian z sufitem (naroża) oraz występują odspojenia tynków. Na południowej ścianie budynku z zewnątrz pod oknami występują pojedyncze pęknięcie. Zaobserwowano liczne pęknięcia i odspojenia w betonowej płycie balkonowej. Na wjeździe betonowym do garażu istnieją pęknięcia. Zaobserwowano również liczne pęknięcia i odspojenia na murkach przy wjeździe.
Z analizy akt sprawy wynika zdaniem organu, że stan techniczny omawianego budynku mieszkalnego stwierdzony podczas czynności kontrolnych budzi wątpliwości w zakresie ustalenia przyczyny pęknięć oraz oceny bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa użytkowania omawianego budynku.
W ocenie [...] WINB, organ powiatowy zasadnie postanowieniem Nr [...] z dnia [...] 03.2017 r. nałożył na właścicieli – T. i S. D. - obowiązek przedstawienia oceny technicznej stanu technicznego tego budynku. Wątpliwości organu powiatowego mają bowiem uzasadniony charakter, jednocześnie PINB nie jest w stanie - przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponuje - rozstrzygnąć powstałych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu.
Powołując się na orzecznictwo sądowo administracyjne organ wskazał, że postanowienie wydane na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipa 1994 r. - Prawo budowlane ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane stanowi część innego, już toczącego się postępowania, przewidzianego w ustawie Prawo budowlane, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. Przesłanką zastosowania cytowanego przepisu jest istnienie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego - organ jest więc uprawniony do wydania postanowienia w trybie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane w każdym przypadku, gdy poweźmie wątpliwości w tym zakresie.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu [...] WINB wskazał, że omawiane postępowanie dotyczy stanu technicznego obiektu. Adresatem obowiązków nakładanych na podstawie przepisów rozdziału VI Prawa budowlanego jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, którego dotyczy postępowanie. Wszelkie prace mające na celu doprowadzenie obiektu do właściwego stanu technicznego jego właściciel jest zobowiązany wykonać we własnym zakresie, a ewentualne roszczenia wobec podmiotu odpowiedzialnego za zaistnienie szkód mogą być podnoszone na drodze postępowania przed sądem powszechnym. Organ powiatowy prowadząc postępowanie nie bada przyczyn, które doprowadziły do niewłaściwego stanu technicznego, zaś obowiązek usunięcia nieprawidłowości jest kierowany do właściciela budynku. Natomiast kwestia robót budowlanych wykonywanych przy budowie Muzeum im. [...] w [...] może być przedmiotem odrębnego postępowania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na to postanowienie [...] WINB złożyli T. i S. D. wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego, które miały wpływ na treść rozstrzygnięcia:
1. art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że na skarżących ciąży obowiązek sporządzenia ekspertyzy budowlanej oraz że w rozpatrywanej sprawie występują uzasadnione wątpliwości organu nadzoru budowlanego uzasadniające potrzebę sporządzenia ekspertyzy budowlanej podczas gdy stosowne ustalenia co do stanu technicznego budynku oraz przyczyn jego stanu powinny zostać ustalone przez PINB w [...] jako organ właściwy i powołany do tego typu zadań;
2. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz
3. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzanie postępowania w sposób podważający zaufanie obywatela do organów Państwa poprzez zobowiązanie do przedłożenia ekspertyzy technicznej przez skarżących i przerzuceniu obowiązku ustalenia stanu technicznego przedmiotowego budynku na stronę podczas gdy organ ma możliwość ustalenia stanu technicznego budynku i jego oceny;
4. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak rozważenia całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny spełnienia przesłanek umożliwiających zobowiązanie do przedłożenia przedmiotowej ekspertyzy na podstawie wybranych okoliczności i dowodów a nie całokształcie.
Uzasadniając skargę, pełnomocnik substytucyjny skarżących r. pr. A. T., podkreśliła, że art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego został zamieszczony w rozdziale 8 Prawa budowlanego zatytułowanym "Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego", jest to rozdział obejmujący przepisy ustrojowe i kompetencyjne organów budowlanych. Umiejscowienie przepisu w tym rozdziale pozwala stwierdzić, że ma on charakter ogólny i znajduje zastosowanie w przypadku, gdy na mocy przepisu szczególnego organ budowlany żąda dostarczenia dokumentów wskazanych w art. 81c (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2012 r., sygn. u OSK 353/11).
W ocenie pełnomocnik, art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter ogólny i procesowy i powinien być stosowany w związku z odpowiednimi przepisami szczegółowymi ustawy Prawo budowlane. Postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego już toczącego się postępowania przewidzianego w prawie budowlanym, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. Przepis ten nie zawiera tym samym żadnych ograniczeń co do rodzaju postępowań, w których może być stosowany (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2000 r., sygn. II SA/Gd 2016/98).
Ze względu na użycie w przedmiotowym przepisie nieostrych pojęć, tj.: "uzasadnione wątpliwości" oraz "odpowiednie ekspertyzy", zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej, czy ekspertyzy, jak również uzasadnienie podjętych działań w trybie ww. przepisu musi oparte być na szczegółowej analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy i wymaga wyczerpującego uzasadnienia.
Pełnomocnik wyjaśniła też, że pomimo wniosku skarżących o podjęcie interwencji w sprawie PINB, w zawiadomieniu z dnia [...] grudnia 2016 r., powiadomił ich, że prowadzi postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego skarżących. Podczas kontroli pracownicy PINB wykonywali zdjęcia przedstawiające pęknięcia w przedmiotowym budynku, ale nie zostały wykonane zdjęcia przedstawiające usytuowanie budynku skarżących względem nowej inwestycji na działce sąsiedniej, zaś pracownicy PINB jednoznacznie stwierdzili, że ich rola ogranicza się jedynie do opisania stanu technicznego oraz wykonania zdjęć.
Organ I instancji nie podjął żadnych czynności dowodowych w sprawie, poprzestając na ustaleniach dokonanych w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2017 r. Wydając zaskarżone postanowienie z dnia [...] marca 2017 r. oparł się jedynie na lakonicznym opisie stanu budynku zamieszczonym w protokole ww. oględzin i wykonaniu kilku zdjęć.
PINB zignorował fakt budowy dużej inwestycji (oddzielonej od działki skarżących drogą gminną) "poprzez brak posiadania podstawowej wiedzy w tym zakresie oraz możliwości jej wpływu na nieruchomość Skarżących (pomimo, że taki stan faktyczny został przedstawiony we wniosku Skarżących z dnia [...] października 2016 r.)".
Nałożenie obowiązku przedłożenia oceny technicznej organ I instancji wywiódł jedynie z czynności kontrolnej (wizji budynku) w dniu [...] stycznia 2017 r. i wątpliwości co do stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego z uwagi na powstanie licznych rys, pęknięć, gdyż ustalenia kontrolne nie pozwalają ustalić przyczyn i ocenić obecnego stanu technicznego, gdyż są one jedynie ogólnymi oględzinami, nieopartymi na jakichkolwiek odkrywkach. Mając na uwadze charakter i cel przepisu art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, jego zastosowanie powinno być wyraźnie uzasadnione przez organy nadzoru budowlanego. Niedopuszczalne jest stosowanie tego przepisu "do przerzucania na strony, spoczywającego na organach nadzoru budowlanego, obowiązku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy".
Niezrozumiałe w kontekście bierności i braku działania organów nadzoru budowlanego w sprawie jest stwierdzenie PINB, że organy nadzoru budowlanego nie posiadają sprzętów specjalistycznych umożliwiających m.in. obserwowanie zachowań rys. Odnośnie stwierdzenia organu, że takiej oceny i wskazań może dokonać jedynie osoba posiadająca stosowne uprawnienia budowlane do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, pełnomocnik skarżących stwierdziła, że organy nadzoru budowlanego są organami o charakterze specjalistycznym w swojej dziedzinie. Zatem w każdym konkretnym postępowaniu powinny przede wszystkim dążyć do ustalenia stanu faktycznego za pomocą posiadanej wiedzy fachowej, a z pomocy biegłych korzystać jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. W przeciwnym razie dochodzi do sytuacji, w której nadzór budowlany przerzuca na stronę wykonywanie swoich ustawowych obowiązków.
Zdaniem pełnomocnik skarżących, skorzystanie z pomocy rzeczoznawcy musi odnosić się jedynie do takich sytuacji, gdy wiedza pracowników organu nie jest wystarczająca. Nadzór budowlany jest fachowym pionem administracji publicznej, zatem co do zasady ewentualne wątpliwości powinien rozstrzygać we własnym zakresie, w ramach swoich kompetencji. Art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, który faktycznie przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego budynku, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie za pomocą posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują, rozstrzygnąć powstałych wątpliwości; omawiany przepis nie może być nadużywany.
Informacje o stanie technicznym budynku organy administracyjne uzyskały właśnie z wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania robót budowlanych na sąsiedniej działce, w których to robotach skarżący upatrywali przyczyny pogorszenia stanu technicznego swojego budynku.
Zdaniem pełnomocnik skarżących, trafnie przy tym stwierdził organ odwoławczy, że organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych w przypadku gdy roboty budowlane na sąsiedniej działce, powodują negatywne uciążliwości dla skarżących. Jednakże organy nadzoru budowlanego są zobowiązane do stosowania ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. Organy zaniedbały zaś wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz nie wyjaśniły rzetelnie stanu faktycznego sprawy. Powyżej wskazanym wadliwym działaniem organy naruszyły również art. 8 k.p.a. podważając zaufanie obywatela do organów Państwa. Należy bowiem wskazać, że skarżący działali w przekonaniu, że organ dokonuje oględzin nieruchomości celem zebrania materiału dowodowego w postępowaniu o wstrzymanie wykonania robót budowlanych ewentualnie kontroli PINB nad tymi pracami, a nie w sprawie ewentualnego nałożenia na skarżących obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej.
[...] WINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym, z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżone postanowienie, jak również postanowienie je poprzedzające było zgodne z prawem, a skarga nie była zasadna.
Zgodnie z art. 81c ust. 2 w zw. z art. 81c ust. 1 Pr. bud. organa administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą w drodze postanowienia nałożyć na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Nałożenie obowiązku w trybie art. 81c ust. 2 Pr. bud. powinno być poprzedzone szczegółowymi ustaleniami co do stanu technicznego. Jeżeli ustalenia te spowodują u organu istotne wątpliwości, których ten organ sam nie będzie w stanie usunąć, jest on z mocy ustawy uprawniony do nałożenia ww. obowiązku dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Oczywiście, zasadą jest, że organ nadzoru budowlanego ewentualne wątpliwości powinien rozstrzygać we własnym zakresie i w ramach swoich kompetencji – gdyż posiada wiedzę specjalistyczną z zakresu prawa budowlanego, w tym sztuki budowlanej i norm technicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwraca jednakże uwagę na to, że w uzasadnieniu postanowienia z [...] marca 2017 r. PINB wyraźnie stwierdził, że "ustalenia kontrolne nie pozwalają ustalić przyczyn i ocenić obecnego stanu technicznego, gdyż są one jedynie ogólnymi oględzinami, nie opartymi na jakichkolwiek odkrywkach". Organ podkreślił, że nie dysponuje ponadto sprzętem, wymaganym do "m.in. obserwowania zachowań rys", zaznaczając, że jest to sprzęt specjalistyczny, a ponadto, że ocena poczyniona przez pracowników PINB mogłaby być poczytana za stronniczą.
Należy – w ocenie tut. Sądu –w stanie faktycznym sprawy, zawisłej przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, podzielić pogląd, wyrażony w wyroku WSA w Łodzi z dnia z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 996/16, zgodnie z którym "na etapie postępowania, gdzie istotą sprawy jest ocena wątpliwości organu co do stanu technicznego, wystarczającym powodem do nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej jest stwierdzenie wadliwości technicznych budynku w postaci pęknięć ścian. (...) Zobowiązanie do złożenia ekspertyzy nie jest niezasadnym przerzuceniem na uczestnika postępowania ciężaru i kosztów prowadzenia postępowania, a formą egzekwowania obowiązków ciążących na właścicielach nieruchomości zabudowanych, w tym obowiązku utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym".
Wyspecjalizowany organ nadzoru budowlanego stwierdza w wyniku oględzin, że "w parterowym budynku mieszkalnym w pomieszczeniu kotłowni zaobserwowano pęknięcia poziome na północnej ścianie budynku wraz z odspojeniem tynku oraz liczne pęknięcia na suficie. W korytarzu istnieją pęknięcia na nadprożu nad otworem drzwiowym oraz na suficie. W pomieszczeniu nr 1 występuje jedno pęknięcie pionowe na ścianie wewnętrznej. W poziomie parteru w pomieszczeniu kotłowni występuje punktowo zawilgocenie na suficie oraz pęknięcia na kuchni kaflowej oraz odspojenia tynków. W korytarzu występują pojedyncze pęknięcia na suficie. W poziomie poddasza, w korytarzu występują liczne pęknięcia na suficie oraz zacieki. W pokoju nr 1 występują trzy pęknięcia pionowe na ścianach wewnętrznych. W kuchni występują pionowe pęknięcia na ścianach, suficie i w miejscach łączenia się ścian z sufitem (naroża) oraz występują odspojenia tynków. Na południowej ścianie budynku z zewnątrz pod oknami występują pojedyncze pęknięcie. Zaobserwowano liczne pęknięcia i odspojenia w betonowej płycie balkonowej. Na wjeździe betonowym do garażu istnieją pęknięcia. Zaobserwowano również liczne pęknięcia i odspojenia na murkach przy wjeździe".
Nietrafnie więc skarżący zarzucają brak uzasadnionych wątpliwości, co do stanu technicznego budynku. Organ mógł bez wątpienia – w świetle dokonanych oględzin - powziąć uzasadnione wątpliwości co do tego, że doszło do uszkodzenia substancji budynku, a więc uszkodzeń bardzo poważnych i grożących osobom korzystającym z tego budynku.
W ocenie tut. Sądu trafnie więc organ uznał, że opis budynku dokonany w protokole oględzin uzasadnia wątpliwości co do jego stanu technicznego i wymagane są badania szczegółowe i ocena techniczna. Ocenę techniczną sporządza zaś osoba posiadająca stosowne uprawnienia budowlane potwierdzone zaświadczeniem właściwej izby samorządu zawodowego, co w konsekwencji ma na celu ochronę praw również skarżących i w tym zakresie stanowisko PINB, zawarte w postanowieniu jest poprawne.
Jak słusznie wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 684/14 przesłanki nałożenia obowiązku dostarczenia oceny stanu technicznego muszą być uzasadnione i powinno wynikać to z uzasadnienia postanowienia. Natomiast, uzasadnienie tych wątpliwości może wynikać ze stopnia komplikacji, złożoności przedmiotu sprawy, kiedy przedstawiciele organu nie posiadają odpowiednich przyrządów, narzędzi pomiarowych bądź wyjaśnienie sprawy wymaga wiedzy specjalistycznej (ar. 84 § 1 k.p.a.). Jak była już o tym mowa, organ wykazał takie przesłanki w uzasadnieniu swego postanowienia.
Wbrew twierdzeniom skargi zobowiązanie do złożenia ekspertyzy nie jest niezasadnym przerzuceniem na uczestnika postępowania ciężaru i kosztów prowadzenia postępowania, a formą egzekwowania obowiązków ciążących na właścicielach nieruchomości zabudowanych, w tym obowiązku utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym (por. np. cyt. wyrok WSA w Łodzi z dnia z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 996/16).
Skoro postanowienie PINB było prawidłowe, organ II instancji wydał poprawne rozstrzygnięcie o utrzymaniu tegoż postanowienia w mocy – zgodnie z art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 144 k.p.a..
Zarzuty naruszenia art. 7 i 8 k.p.a. i nie mogą odnieść skutku, bowiem organ prawidłowo przeprowadził postępowanie i zgromadził materiał dowodowy, dający podstawę wydania rozstrzygnięcia. Organa nie pominęły dowodu z protokołów przeprowadzonych oględzin, oceniając poważny stan ubytków i uszkodzeń. Protokół oględzin nieruchomości i załączniki zdjęciowo - graficzne zawierają materiał wystarczający do wydania rozstrzygnięcia.
Za niezasadne należy w konsekwencji uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 77 (a pośrednio art. 107 § 3) k.p.a. Organa dokonały bowiem prawidłowej analizy stanu faktycznego, a jej wynik znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniach kontrolowanych postanowień.
Nie został również naruszony art. 80 k.p.a., gdyż organa obu instancji oceniły niewątpliwie na podstawie całokształtu materiału dowodowego, że powstałe wątpliwości co do stanu technicznego obiektu są uzasadnione, a dokonanie oceny (i przyczyn) takiego stanu wymaga użycia sprzętu specjalistycznego, nieposiadanego przez PINB. Wykazały więc zdaniem Sądu, że przesłanka z art. 81c ust. 2 Pr. bud. wystąpiła w sprawie i ocena (o której mowa w art. 80 k.p.a.) była jak najbardziej prawidłowa.
W takim stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło