VII SA/Wa 1573/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2008r. sprawy ze skargi M. w D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. skargę oddala Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] marca 2006 r. utrzymaną w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006r., nakazano inwestorowi Muzeum Z. w D. rozbiórkę studni głębinowej z siecią rurociągów tłocznych (od studni nr 1 do stawów) wybudowanych na działce nr [...] w D. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Jak wskazał organ, studnia głębinowa nr [...] i sieć rurociągów tłocznych o długości 560m zostały wybudowane w II półroczu 2005 r. i w myśl prawa budowlanego obiekty te zalicza się do budowli. Wykonanie tych robót bez decyzji o pozwoleniu na budowę skutkuje zastosowaniem art. 48 Prawa budowlanego. Analizując czy zachodzą przesłanki z § 2 tego artykułu, umożliwiające legalizację organ stwierdził, że lokalizacja przedmiotowych budowli nie jest zgodna z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym zaś inwestor nie legitymuje się decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania, a dla terenu brak jest planu miejscowego. Z uwagi na brak przesłanek z art. 48 ust. 2, organ zobligowany był do nakazania rozbiórki w trybie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Wnioskiem z dnia 11 kwietnia 2008r. inwestor wystąpił o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 kpa. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po przeprowadzonym postępowaniu decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej własnej z dnia [...] lipca 2006r. Uznał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 154 § 1 kpa a zatem brak jest podstawy do uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] lipca 2006r. Omawiając zapis art. 154 kpa organ wojewódzki wskazał, że decyzja wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego jest decyzją nakładającą obowiązek co stanowi o niedopuszczalności jej wzruszenia w trybie art. 154 kpa. Przedmiotowa decyzja ostateczna z dnia [...] lipca 2006r. dotycząca nakazania rozbiórki studni głębinowej nie jest decyzją na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, w związku z czym brak jest podstaw do jej uchylenia w trybie art. 154 kpa. Stanowisko to podzielił Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadzący postępowanie odwoławcze i decyzją z dnia [...] lipca 2008r. utrzymał w mocy decyzję organu wojewódzkiego wydaną na podstawie art. 154 kpa. Organ odwoławczy powołując utrwalone orzecznictwo sądowe podkreślił, iż decyzja o rozbiórce nie jest tą decyzją, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa w rozumieniu art. 154 kpa, a zatem na podstawie tego przepisu nie można jej uchylić. Decyzja rozbiórkowa będąca decyzją o charakterze nakazowym nie może być traktowana jako decyzja na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, a wobec tego nie ma do niej zastosowania art. 154 kpa. Skargę sądową na powyższą decyzję wniósł inwestor domagając się jej uchylenia wraz z decyzją poprzedzającą. Zarzucając naruszenie art. 154 § 1 i § 2 kpa oraz art. 7 kpa skarżący podniósł, iż zaskarżona decyzja zawiera oznaczenie tylko jednej strony jaką jest inwestor, a zatem błędne jest przyjęcie tożsamości strony decyzji i podmiotu posiadającego uprawnienia do żądania jej wykonania. Nadto organ pominął kwestię słusznego interesu inwestora, dla którego studnia objęta nakazem rozbiórki, jest konieczna do zachowania we właściwym stanie znajdującego się pod ochroną Pałacu w D. (konieczność uzupełniania wody w stawach w pobliżu pałacu w celu utrzymania właściwej rzędnej zwierciadła wody). Jak podkreślił skarżący, aby zalegalizować samowolę budowlaną studni (posiada legalizację przedmiotowego ujęcia wody i decyzję o warunkach zabudowy) konieczne jest uprzednie uchylenie decyzji nakazującej jej rozbiórkę. Oprócz tego za uchyleniem decyzji rozbiórkowej przemawia interes społeczny bowiem właściwy stan pałacu będącego zabytkiem leży w interesie całego społeczeństwa. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroje sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Ponadto Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Kontroli sądowej poddana została decyzja organu administracji wydana w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 154 kpa. Zgodnie z art. 154 § 1 kpa, decyzja ostateczna na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 kpa stanowi jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne prowadzone w trybie art. 154 kpa ma na celu weryfikację ostatecznych decyzji administracyjnych dotkniętych wadami niekwalifikowanymi, tzn. takimi, które nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji. W doktrynie prawa i postępowania administracyjnego przyjmuje się, że zagadnienie nabycia praw z decyzji ostatecznej powinno być rozważane na płaszczyźnie materialnego prawa administracyjnego. Ocena czy strona nabyła prawo lub nie nabyła praw z decyzji ostatecznej powinna być dokonana na podstawie treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ostatecznej. Ocena czy w konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki z art. 154 i 155 kpa należy do organu administracji orzekającego w sprawie. W przedmiotowym przypadku decyzją, której zmiany w trybie art. 154 kpa chciałaby strona skarżąca, była decyzja nakazująca rozbiórkę, a więc decyzja nakładająca obowiązek. "Nabycie praw", o którym mowa w art. 154 kpa może nastąpić również w decyzji nakładającej obowiązek. Nabycie praw użyte w tym przepisie rozumie się szeroko przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie na podstawie którego strona "nabyła prawa". Decyzja wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego jest decyzją nakładającą na stronę obowiązek, a więc w świetle art. 154 kpa nie jest decyzją na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, a tym samym niedopuszczalne jest jej wzruszenie w tym trybie (vide wyrok NSA w Warszawie z 24 lutego 2005r. OSK 1188/04, wyrok NSA w Warszawie z 27 maja 2003r. IV SA 3205/01, wyrok NSA w Warszawie z 14 lutego 2002r. IV SA 1076/00). Podnoszona w skardze okoliczność istnienia słusznego interesu w uchyleniu decyzji jest przesłanką, która musi zaistnieć aby można było skorzystać z art. 154 kpa przy czym równocześnie musi zachodzić brak praw nabytych dla strony, a zatem gdy decyzja tworzy prawa nabyte dla strony nie może być zastosowany tryb z art. 154 kpa. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Co do zarzutu, że decyzja utrzymująca w mocy inną decyzję nie nakłada obowiązków ani nie przyznaje praw wobec czego podlega pod zakres art. 154 kpa wskazać należy, że strona skarżąca jest niekonsekwentna, bowiem skarżąc taką decyzję i domagając się jej uchylenia, wnosiła również o uchylenie decyzji I instancji, zaś nie podlega kwestii fakt, że zaskarżona decyzja została wydana w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji rozbiórkowej w trybie art. 154 kpa. Reasumując decyzja objęta kontrolą sądową wydana została prawidłowo w świetle treści art. 154 kpa co czyni skargę bezzasadną i skutkuje jej oddaleniem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270).