VII SA/Wa 1573/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-04-03

Skład orzekający: Referendarz sądowy Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która utrzymuje się z emerytury i ponosi znaczące koszty utrzymania domu, leczenia, alimentów oraz wspiera finansowo wnuka, może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury, ponosząc jednocześnie koszty utrzymania domu, leczenia, alimentów oraz wspierając finansowo wnuka, może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca, mimo posiadania pewnych aktywów, wykazał, że jego dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez naruszenia podstawowych potrzeb życiowych.
Stan faktyczny
Wnioskodawca J.O. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca utrzymuje się z emerytury, posiada nieruchomości, ponosi koszty utrzymania domu, leczenia, płaci alimenty i wspiera finansowo wnuka. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych wyjaśnień, wnioskodawca przedstawił szczegółowe dane dotyczące swoich dochodów, wydatków i obciążeń finansowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J.O. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.O. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J.O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego postanawia : przyznać J. O. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wypełniony przez J.O. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o ustanowienie adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku wynika, że wnioskodawca utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w wysokości 2.254,80 złotych miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni 132,00 m ², niezagospodarowaną nieruchomość rolną o powierzchni 5,61 ha oraz dom mieszkalny o powierzchni 110,00 m ², którego jest współwłaścicielem razem z byłą żoną. Wnioskodawca jako osobę pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wskazał czternastoletniego wnuka oświadczając, iż wspiera go finansowo w kwocie 300,00 złotych miesięcznie. Dodał, że wnuk pozostaje z matką, a jego ojciec uchyla się od płacenia alimentów. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podał, że miesięczne koszty jakie ponosi związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą 1.100,00 złotych, a koszty związane z leczeniem wynoszą 300,00 złotych miesięcznie. Dodał, iż ponosi także koszty z tytułu płatności za podatek od nieruchomości w wysokości 1.712,00 złotych rocznie. Wskazał, że jest obciążony alimentami na rzecz byłej żony w kwocie 200,00 złotych miesięcznie. Ze względu na niewystarczające dane do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy zarządzeniem z dnia 11 marca 2013 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie czy wnuk wraz z matką pozostaje z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym, czy też nie, jeśli pozostają należało podać wysokość dochodów uzyskiwanych przez matkę wnuka oraz tytuł z którego je uzyskuje. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy uzyskuje dochody z tytułu wynajmu domu, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanych dochodów, gdyż w nadesłanym formularzu wnioskodawca oświadczył, że posiada dom o powierzchni 132,00 m ² oraz jest współwłaścicielem domu o powierzchni 110,00 m ². Zapytano wnioskodawcę także jakie ponosi miesięczne wydatki związane z utrzymaniem domu, w którym mieszka (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz śmieci, telefon, itp.), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość. Wezwano wnioskodawcę do podania, czy uzyskuje dochody z tytułu dzierżawy nieruchomości rolnej o powierzchni 5,61 ha, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanych dochodów oraz czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia czy o dzieło, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanych dochodów oraz tytuł z którego są one uzyskiwane. W dniu 28 marca 2013 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia. Z nadesłanych informacji wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Wnuk razem z matką prowadzą własne, odrębne gospodarstwo domowe i nie zamieszkują wspólnie z wnioskodawcą. Oświadczył, że nie uzyskuje dochodów z tytułu wynajmu domu, w którym mieszka, a w drugim budynku o powierzchni 110,00 m ², którego jest współwłaścicielem zamieszkuje jego była żona. Wnioskodawca podał, że miesięczne koszty utrzymania domu wynoszą 1.070,00 złotych na które składają się koszty opłat za energię elektryczną w wysokości 138,00 złotych, za gaz w wysokości 622,00 złotych, wywóz odpadów stałych i płynnych w wysokości 140,00 złotych, telefon w wysokości 120,00 złotych, monitoring w wysokości 50,00 złotych. Wnioskodawca oznajmił, że nie uzyskuje dochodów z tytułu posiadania nieruchomości rolnej, gdyż są to grunty wyłączone z produkcji rolnej i przeznaczone pod zalesienie. Wnioskodawca zaznaczył, że nie uzyskuje żadnych dodatkowych dochodów z innych źródeł, gdyż jest emerytem, a stan zdrowia nie pozwala mu na wykonywanie pracy zawodowej. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie ustanowienia adwokata z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że wnioskodawca samodzielnie prowadzący gospodarstwo domowe i utrzymujący się jedynie z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury w wysokości 2.254,80 złotych miesięcznie nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż jest to wydatek przekraczający jego obecne możliwości finansowe. Wnioskodawca z uzyskiwanego dochodu ponosi koszty utrzymania domu w wysokości 1.070,00 złotych miesięcznie oraz zakupu lekarstw w wysokości 300,00 złotych miesięcznie. Ponadto, posiada stałe obciążenie z tytułu płatności alimentów na rzecz byłej żony w wysokości 200,00 złotych miesięcznie oraz partycypuje w kosztach utrzymania wnuka przeznaczając miesięcznie na jego utrzymanie kwotę w wysokości 300,00 złotych. Stwierdzono zatem, że wnioskodawca przy ponoszonych wydatkach i posiadanych obciążeniach finansowych nie jest wstanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez spowodowania uszczerbku we własnym utrzymaniu koniecznym. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło