VII SA/Wa 1575/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2010 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. C. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.) dalej kpa uchylił decyzję Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. umarzającą postępowanie administracyjne i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał że decyzja Prezydenta [...] nr [...] została wydana na podstawie art. 105 kpa, bowiem w ocenie organu I instancji postępowanie w sprawie zgłoszenia robót budowlanych stało się bezprzedmiotowe wobec stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego podczas kontroli w dniu 11 maja 2009 r., że pomimo braku rozstrzygnięcia inwestor przystąpił do realizacji ogrodzenia. Ewentualne dalsze czynności należą według organu pierwszej instancji w tej sytuacji do kompetencji powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. Organ pierwszej instancji wydał decyzję z dnia [...] maja 2009r. po uchyleniu decyzji tegoż organu nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r., którą wniesiono sprzeciw do zamiaru wykonania robót budowlanych związanych z ogrodzeniem działki nr ew [...] , obręb [...]. Akta sprawy po uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. przez Wojewodę [...] decyzją nr [...] r. z dnia [...] lutego 2009r. zostały zwrócone organowi pierwszej instancji w dniu [...] marca 2009r. Oceniając decyzję Prezydenta [...]nr [...] z dnia [...] maja 2009r. Wojewoda [...] wskazał, że rozpoczęcie robót budowlanych przed upływem terminu 30 dni od dnia ich zgłoszenia nie może stanowić podstawy do umorzenia postępowania w sprawie ich zgłoszenia. Dopóki bowiem nie upłynie termin 30 dni od dnia zgłoszenia dopóty organ administracji architektoniczno budowlanej ma kompetencje do wydania decyzji w sprawie sprzeciwu. Wojewoda [...] przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku sygn.akt II SA/Bk 623/05, z którego wynika, że dla zachowania 30 - Sygn.akt VII SA/Wa 1575/09 dniowego terminu do wyrażenia sprzeciwu wobec zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych, wystarczające jest wydanie w ciągu 30 dni od zgłoszenia zamiaru budowy pierwszej decyzji zaś wszystkie kolejne decyzje w tej sprawie, w razie uchylenia pierwszej decyzji wyrażającej sprzeciw i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, mogą być wydane w czasie późniejszym z zachowaniem normalnego toku proceduralnego. W tej sytuacji zarzut skarżącego odnośnie przekroczenia przez organ pierwszej instancji 30 – to dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu Wojewoda [...] uznał za nieuzasadniony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] podnosząc zarzut błędnej wykładni przepisu art. 30 ust 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz. 118) dalej Prawo budowlane, a także zarzut naruszenia art. 13 § 2 kpa i niezastosowania art. 139 kpa. Skarżący podniósł, że odwołanie od decyzji nr [...] Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2009r. wniósł jedynie w zakresie uzasadnienia, bowiem zasadna decyzja organu I instancji o umorzeniu postępowania administracyjnego wynikała z bezprzedmiotowości postępowania wynikającego z faktu upływu terminu na wniesienie sprzeciwu przez organ stosownie do art. 30 ust 5 ustawy Prawo budowlane. Wolą wnoszącego odwołanie było pozostawienie w mocy sentencji decyzji tj. utrzymanie jej co do meritum. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje wówczas gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.. U z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 Sygn.akt VIISA/Wa 1575/09 ze zm.) przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju naruszenia wystąpiły wobec czego należy uznać, iż skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja Wojewody [...] została wydana z naruszeniem przepisów postępowania art. 138 § 2 kpa, a także z naruszeniem prawa materialnego art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Przede wszystkim organ odwoławczy, który w postępowaniu administracyjnym zobowiązany jest co do zasady do rozpatrzenia sprawy co do istoty ponownie, nie wykazał przesłanek do zastosowania w sprawie art. 138 § 2 kpa. Jedynie bowiem wyjątkowo organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, a mianowicie, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Taka sytuacja nie zachodziła w sprawie. Należy zgodzić się z Wojewodą [...], że uzasadnienie organu pierwszej instancji wskazujące na rozpoczęcie robót budowlanych przed upływem 30 dni od dnia zgłoszenia, jako przyczynę utraty kompetencji do wniesienia sprzeciwu jest błędne. Rozpoczęcie robót budowlanych przed upływem terminu 30 dni od dnia ich zgłoszenia nie stanowi bowiem podstawy do umorzenia postępowania w sprawie ich zgłoszenia. Dopóki nie upłynie termin 30 dni od dnia zgłoszenia dopóty organ administracji architektoniczno – budowlanej ma kompetencje do wydania decyzji administracyjnej w sprawie sprzeciwu. Kompetencji tej nie traci na skutek rozpoczęcia przed upływem wskazanego terminu przez inwestora robót budowlanych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2008 r. II OSK 2042/06). Jedynie po upływie terminu właściwy organ traci kompetencje do wydania decyzji o sprzeciwie. W niniejszej sprawie pierwsza decyzja nr [...] o sprzeciwie Prezydenta [...]z dnia [...] listopada 2008r. została wniesiona z zachowaniem Sygn.akt VIISA/Wa 1575/09 terminu 30 dni do jego wniesienia, jednakże została przez Wojewodę [...] decyzją nr [...] uchylona i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia. Orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest w tym względzie jednolite, jednakże Sąd w tym składzie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 października 2009r. w sprawie II OSK 1674/08, zgodnie z którym termin z art. 30 ust. 2 i ust 5 ustawy Prawo budowlane jest terminem prawa materialnego, ma jednak także charakter kompetencyjny co oznacza, że określa on czas trwania kompetencji organu architektoniczno – budowlanego do skorzystania z prawa wniesienia sprzeciwu. Po upływie tego terminu właściwy organ traci bowiem kompetencje do wydania decyzji w sprawie sprzeciwu. Wobec uchylenia decyzji Prezydenta [...] o sprzeciwie nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. ustawowy termin do wniesienia sprzeciwu upłynął co spowodowało, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ pierwszej instancji nie miał już kompetencji do ponownego wniesienia sprzeciwu. W przywołanym wyroku z dnia 26 października 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w tej sytuacji gdyby organ pierwszej instancji wydał decyzję w sprawie to postępowanie byłoby obarczone wadą nieważności (art. 156 § 1 kpa). Sąd ten wskazał także, że do decyzji w sprawie sprzeciwu stosuje się przepisy o postępowaniu odwoławczym, czyli podlega ona zaskarżeniu odwołaniem na ogólnych zasadach, jednakże organ odwoławczy aby zaskarżoną decyzję nadal można było uznać za wniesioną w terminie, powinien ją utrzymać w mocy (art. 138 § 1 pkt 1 kpa/, oczywiście tylko wówczas, gdy zachodzą po temu warunki, ewentualnie powinien dokonać oceny, czy termin do jej wydania jeszcze nie upłynął i wówczas ma prawo uchylić ją i orzec co do istoty sprawy (art. 38 ust. 1 pkt 2 kpa). Gdy zaś organ odwoławczy stwierdzi upływ terminu do wniesienia sprzeciwu i jednocześnie skonstatuje, że nie może się decyzja o sprzeciwie ostać w obrocie prawnym, orzeka o uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania w sprawie, jako iż dalsze procesowanie w tej sprawie nie jest już możliwe (art. 105 § 1 kpa). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy organ pierwszej instancji wobec utraty kompetencji do wniesienia sprzeciwu po uchyleniu poprzedniej decyzji o sprzeciwie winien postępowanie umorzyć na podstawie art. 105 kpa, uznając je za Sygn.akt VIISA/Wa 1575/09 bezprzedmiotowe wobec utraty kompetencji do wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia. Natomiast organ odwoławczy w przypadku utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy w uzasadnieniu decyzji winien wskazać na właściwe przesłanki uznania bezprzedmiotowości postępowania w sytuacji, gdy organ pierwszejinstancji przywołał przesłanki błędne. Zadaniem uzasadnienia jest przekonanie strony o prawidłowości rozstrzygnięcia. W tym przypadku rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie pozostaje w sprzeczności z treścią rozstrzygnięcia, a jedynie wskazuje błędnie na przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, które zasadnie zostało uznane za bezprzedmiotowe. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji w znaczeniu formalno prawnym jako składnik decyzji. Nie stanowi ono jednak części rozstrzygnięcia, bowiem tylko w osnowie zawarta jest wola organu co do sposobu załatwienia sprawy. Sposób ten tj. umorzenie przez organ pierwszej instancji postępowania administracyjnego w sprawie zgłoszenia z dnia 7 listopada 2008r. dotyczącego zamiaru wykonania robót budowlanych należy uznać za właściwy, natomiast jak wyżej wskazano uzasadnienie organu I instancji było błędne. Z powyższych względów uznając, że decyzja organu odwoławczego naruszyła przepisy postępowania i prawo materialne, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy Sąd uchylił zaskarżoną decyzją na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) dalej p.p.s.a. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. wobec uwzględnienia skargi Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł z mocy art. 200 p.p.s.a.