VII SA/Wa 1576/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 23) dalej k.p.a. , po rozpatrzeniu zażalenia z dnia [...].02.2016r., uzupełnionego pismem z dnia 15.04.2016 r. [...] Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w [...] uchylił postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2016 r., znak: [...], nakładające na [...] Sp. z o.o. Sp. k. - inwestora robót budowlanych, obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 15 kwietnia 2016 r., ekspertyzy (oceny technicznej), sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, dotyczącej wykonanych otworów okiennych i wentylacyjnych w ścianach zewnętrznych budynku [...] ([...]), położonym w [...] przy al. [...], na części działek nr [...] i nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uchylonym postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na [...] Sp. z o.o. Sp.k. - inwestora robót budowlanych, obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 15 kwietnia 2016 r., ekspertyzy (oceny technicznej), sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, dotyczącej wykonanych otworów okiennych i wentylacyjnych w ścianach zewnętrznych budynku [...] ([...]), położonym w [...] przy al. [...], na części działek nr [...] [...] i nr [...], elewacja północno-wschodnia wieży północnej: cztery otwory okienne, bez zamontowanych okien, o wymiarach 100x193, 247x217, 25Óx 217 i 98x212 wraz z otworem wentylacyjnym; otwory okienne usytuowane są nad stropem przykrywającym II piętro budynku, elewacja południowa- wschodnia wieży południowej (ściana szczytowa): trzy otwory okienne, jedno z zamontowanym oknem, o wymiarach 67x217, 98x217 i 200x100 wraz z otworem wentylacyjnym; otwory okienne usytuowane są nad stropem, przykrywającym II piętro budynku, elewacja południowo - zachodnia wieży północnej: dwa otwory okienne, bez zamontowanych okien o wymiarach: 247x218 i 248x218 wraz z zamontowanym wentylatorem; otwory okienne usytuowane są nad stropem przykrywającym II piętro budynku, elewacja północno-zachodnia wieży północnej (ściana szczytowa): jeden otwór okienny , bez zamontowanego okna, o wymiarach 99x219; otwór okienny usytuowany jest nad stropem przykrywającym II piętro budynku. elewacja północno-wschodnia wieży południowej: trzy otwory okienne, z zamontowanymi oknami o wymiarach: 248x 100, 248x 100 i 200x 100 wraz z zamontowanym wentylatorem; otwory okienne usytuowane są nad stropem przykrywającym II piętro, - elewacja południowo-zachodnia wieży południowej: trzy otwory okienne, bez zamontowanych okien , o wymiarach: 200x 200, 94x217 i 100x 100 wraz z zamontowanym wentylatorem; otwory okienne usytuowane są nad stropem przykrywającym II piętro | budynku, pod kątem zgodności z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej wraz ze stanowiskami spełnienia wymagań dotyczących wykonanych I przedmiotowych robót budowlanych: Urzędu [...] w [...], w odniesieniu do przepisów ustawy z dnia 21 marca ! 1991 r. o obszarach morskich Rzeczpospolitej Polskiej i administracji morskiej (budynek j [...] położony jest w obszarze pasa technicznego brzegu morskiego), Biura Konserwatora Zabytków Miasta [...], w odniesieniu do odpowiednich przepisów związanych z ochroną konserwatorską ( budynek [...] położony jest w strefie ochronnej krajobrazu zabytkowego zespołu urbanistyczno - krajobrazowego [...] wpisanego do rejestru zabytków). Gminy Miasta [...], jako właściciela budynku [...], Rzeczoznawcy ds. zabezpieczenia przeciw pożarowych, w odniesieniu do przepisów p. poż. Podstawę materialnoprawną wydanego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2016 r., znak: [...], stanowił art. 81 c ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r., poz. 1409 z póżn. zm). Zgodnie z tym przepisem: organy administracji architektomczno- budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w ogóle nie wykazał, jakie konkretnie okoliczności spowodowały powstanie takich uzasadnionych | wątpliwości co do jakości użytych materiałów, czy robót budowlanych. Brak wyjaśnień, co do zakresu i charakteru powziętych przez organ wątpliwości oznacza, zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie wyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ wskazał, ze z uzasadnienia postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru | Budowlanego wynika jedynie to, że roboty powstały w warunkach samowoli budowlanej. Jednakże sama okoliczność wykonania robót w ramach samowoli budowlanej, nie może stanowić samodzielnej i wystarczającej | przesłanki nałożenia obowiązków określonych w art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Konkludując powyższe Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zaskarżone postanowienie [...] WINB zostało wydane z naruszeniem art. 81c ust. 2 ustawy. Postanowienie zaskarżyła do Sądu [...] Sp z o.o.Sp. K. na którą nałożoną obowiązek dostarczenia ekspertyzy (oceny technicznej), która wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W ocenie Spółki, organ odwoławczy błędnie zastosował art. 138 § 2 KPA. W przedmiotowym stanie faktycznym brakuje waloru obligatoryjnego waloru "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy istotnego mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Po przeprowadzeniu zasadnego wywodu względem błędnego zastosowania przez [...]WINB art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, GINB błędnie sięga po instytucję przewidzianą w art. 138 § 2 KPA. Organ uchybił obowiązkowi przewidzianemu w art. 138 § 1 ust. 2 KPA, zgodnie z którym powinien on uchylić w całości przedmiotowe postanowienie i umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości. Zdaniem Skarżącej przedmiotowy stan faktyczny nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości w zakresie błędnego zastosowania przez [...]WINB art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 j.t.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2016 r. poz. 718 j.t.). Rzeczą Sądu, stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych było poddanie zaskarżonego postanowienia ocenie pod względem zgodności z przepisami prawa. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa tak materialnego jaki i procesowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem kontrolowanym przez Sąd w niniejszej sprawie, rozstrzygnął w oparciu o przepis art. 138 § 2 k.p.a. - uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, a sprawę przekazał do rozpoznania temu organowi. Sąd podziela merytoryczną argumentację zaskarżonego postanowienia. Nakaz zawarty w postanowieniu organu pierwszej instancji, oparty na przepisie art. 81 c ustawy Prawo budowlane stanowi w ust. 2, że w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, organ może nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 p.b. ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego już toczącego się postępowania przewidzianego w prawie budowlanym, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. Przepis art. 81c p.b. nie zawiera tym samym żadnych ograniczeń co do rodzaju postępowań, w których może być stosowany. Mając jednak na uwadze charakter i cel przepisu art. 81c ust. 2 p.b., jego zastosowanie powinno być wyraźnie uzasadnione przez organy nadzoru budowlanego. Ponadto niedopuszczalne jest stosowanie tego przepisu do przerzucania na strony, spoczywającego na organach nadzoru budowlanego, obowiązku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Słusznie organ II instancji podkreślił, że postępowanie prowadzi organ nadzoru budowlanego, dysponujący pracownikami i posiadającymi wiedzę specjalistyczną z zakresu prawa budowlanego, w tym sztuki budowlanej i norm technicznych. Nadzór budowlany to fachowy pion administracji j publicznej, a zatem co do zasady ewentualne wątpliwości powinien rozstrzygać we własnym zakresie w ramach swoich kompetencji. Artykuł 81c ust. 2 ustawy, który faktycznie przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego robót budowlanych, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie - przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują - rozstrzygnąć powstałych wątpliwości. Omawiany przepis nie może być nadużywany. Nie może być zatem tak, że arbitralnym rozstrzygnięciem nakłada się na strony obowiązek bez żadnego, czy dostatecznego uzasadnienia. W inspektoratach nadzoru budowlanego na stanowiskach inspektorów nadzoru zatrudnione są bowiem osoby, które mają co najmniej uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie. A zatem, kontrolując wykonanie nieskomplikowanych robót budowlanych, inspektor nadzoru budowlanego jest w stanie samodzielnie określić ; prawidłowość wykonania tych robót (wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2003 r., SA/Bd ; 1367/03). Przerzucenie na strony obowiązku sporządzenia ekspertyzy, bez dokonania ustaleń ' w ramach własnych kompetencji, nie może zostać uznane za prawidłowe (zob. wyrok WS A w Łodzi z dnia 17.11.2015 r., sygn. akt II SA/Łd 824/15) Skorzystanie z pomocy rzeczoznawcy musi odnosić się jedynie do takich sytuacji, gdy wiedza pracowników organu nie jest wystarczająca. Przepis art. 81c ust. 2 P.b., który faktycznie przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego budynku, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie za pomocą posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują, rozstrzygnąć powstałych wątpliwości; omawiany przepis nie może być nadużywany (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2013 r., II OSK 192/12). Biorąc pod uwagę, że organy nadzoru budowlanego są zobowiązane do stosowania ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. prawidłowo organ II instancji stwierdził, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaniedbał wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz nie wyjaśnił rzetelnie stanu faktycznego sprawy. Powyżej wskazanym wadliwym działaniem organy naruszyły również art. 8 k.p.a. podważając zaufanie obywatela do organów Państwa. Zatem w aspekcie oceny merytorycznej postanowienie zaskarżone do Sądu odpowiada przepisom prawa. W ocenie Sądu, także kontrola przepisów procesowych, na których oparto zaskarżone postanowienie nie prowadzi do wniosku, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienie procesowe w myśl przepisu art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. mogłoby stanowić podstawę uchylenia ww. postanowienia.