VII SA/Wa 1582/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-13
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska, Grzegorz Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, opierając się na niewykonaniu obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, mimo upływu dziesięciu lat od wydania decyzji zobowiązującej i braku wyjaśnienia aktualności stanu faktycznego oraz prawnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nadzoru budowlanego nie wyjaśnił wystarczająco stanu faktycznego i prawnego sprawy przed wydaniem nakazu rozbiórki. Długi okres od wydania decyzji zobowiązującej do sporządzenia projektu budowlanego zamiennego wymagał ponownych ustaleń dotyczących aktualności wymagań technicznych i prawnych. Ponadto, sąd wskazał na potrzebę wyjaśnienia kwestii prawidłowego oznaczenia adresata decyzji.Stan faktyczny
Organ nadzoru budowlanego nakazał rozbiórkę linii energetycznych z powodu istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego i niewykonania obowiązku sporządzenia projektu zamiennego. Po dziesięciu latach od wydania decyzji zobowiązującej, organ wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, którą utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym brak czynnego udziału i wadliwe oznaczenie adresata decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2019 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] Oddział [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego [...] S.A. w [...] Oddział [...] kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygnatura akt VIISA/Wa 1582/18
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2018r., na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 1332 ze zm.), nakazał Inwestorowi – [...] S.A. rozbiórkę linii napowietrznej SN 15 kV, stacji transformatorowej 15/0,4 kV i linii NN usytuowanych na działkach nr ew. [...] obr. [...] w [...], gm. [...].
W uzasadnieniu organ podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].02.2008r. wniósł sprzeciw wobec zawiadomienia inwestora – [...] S.A. Rejon Energetyczny [...], o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania, przebudowanej linii napowietrznej SN 15 kV, stacji transformatorowej 15/0,4 kV i linii NN usytuowanych na działkach nr ew. [...] obr. [...] w [...], ze względu na istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, które polegało na zmianie przebiegu linii energetycznych.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję z dnia [...].03.2008r. Nr [...] nakładającą na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego linii energetycznych w zakresie działek nr ew. [...] obr. [...] w [...], uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych.
Wymaganą dokumentację pełnomocnik inwestora przedłożył w dniu 5.05.2008r. Dokumentacja nie była kompletna, wobec czego organ postanowieniem z dnia [...].06.2017r., nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia braków.
Inwestor, mimo wezwania z dnia 22.08.2017r., 12.10.2017r. oraz z dnia 13.11.2017r., nie wykonał obowiązku nałożonego decyzją PINB z dnia [...].03.2008r., co uniemożliwiało doprowadzenie linii do stanu zgodnego z przepisami.
Zgodnie z art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane "W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzją nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórką obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego ".
Odwołanie od ww. rozstrzygnięcia złożył [...] S.A.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2018r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017r., poz. 1257, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].01.2018r., nakazującej [...] S.A. rozbiórkę linii napowietrznej SN 15 kV, stacji transformatorowej 15/0,4 kV i linii NN usytuowanych na działkach nr [...] obr. [...] w [...] - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...].02.2008r. PINB [...] wniósł sprzeciw wobec zawiadomienia [...] S.A. Rejon Energetyczny [...] o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania przebudowanej linii napowietrznej SN 15 kV, stacji transformatorowej 15/0,4 kV i linii NN usytuowanych na działkach nr [...] obr. [...] w [...], ze względu na istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego polegające na zmianie przebiegu linii energetycznych.
Pismem z dnia 20.03.2008r. organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie istotnych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia [...].01.2007r., Nr [...] o pozwoleniu na przebudowę ww. linii energetycznych.
Następnie decyzją z dnia [...].03.2008r. organ powiatowy nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego linii energetycznej w zakresie działek nr [...] obr. [...] w [...].
W dniu 5.05.2008r. inwestor przedłożył projekt budowlany zamienny ww. linii energetycznej. Postanowieniem z dnia [...].06.2017r. organ powiatowy nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia braków w dokumentacji zgodnie z wymaganiami wynikającymi z ustawy Prawo budowlane.
W związku z nieprzedłożeniem żądanej dokumentacji - PINB [...] pismami z dnia 22.08.2017r., z dnia 12.10.2017r. oraz z dnia 13.11.2017r. wezwał inwestora do jej złożenia.
Wobec niewykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...].01.2018r. organ I instancji nakazał [...] S.A. rozbiórkę.
Zdaniem organu II instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Organ odwoławczy wskazał, że w ramach postępowania odwoławczego pismem z dnia 22.03.2018r., ponownie wezwał inwestora do przedłożenia w terminie 14 dni dokumentacji wymaganej decyzją PINB [...] z dnia [...]/03.2008r. uzupełnionej zgodnie z postanowieniem z dnia [...].06.2017r.
Dokumentacja ta nie została przedłożona, inwestor nie złożył żadnych wyjaśnień.
Decyzja wydana została na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, zgodnie z którym "W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego."
Wykładnia art. 51 Prawa budowlanego prowadzi do wniosku, że przez niewykonanie obowiązku określonego w ust. 1 pkt 3 tego artykułu, należy rozumieć także sytuację, w której co prawda przedstawiono zamienny projekt budowlany, ale projekt taki nie może zostać zatwierdzony.
Inwestor pomimo trzykrotnego wezwania przez organ powiatowy ostatecznie nie uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z decyzji z dnia [...].03.2008r. oraz z postanowienia z dnia [...].06.2017r. Każde z wezwań zawierało pouczenie odnoszące się do skutków nieuzupełnienia wskazanej dokumentacji.
Do organu powiatowego nie wpłynął poprawiony projekt budowlany zamienny, zwrócony przy postanowieniu Nr [...]. Organ w sposób zrozumiały wskazał rodzaj wymaganych dokumentów. Również na etapie postępowania odwoławczego powyższa dokumentacja nie została przedłożona. Organ uczynił zadość zasadom ogólnym postępowania administracyjnego, wynikającym z art. 9 i 11 K.p.a.
Z należytą dbałością informował skarżącą o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, czuwał, by strona nie poniosła szkody z powodu ewentualnej nieznajomości prawa oraz wyjaśniał przesłanki, którymi kierował się podejmując poszczególne rozstrzygnięcia i czynności.
Przywrócenie stanu poprzedniego przez doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę jest w tym przypadku niemożliwe z uwagi na zmianę usytuowania spornej inwestycji. Nie jest również możliwe nakazanie zaniechania robót budowlanych, gdyż usankcjonowałoby to dokonanie odstępstwa.
[...] S.A. w [...] Oddział [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 10 k.p.a. przez brak zapewnienia [...] S.A. czynnego udziału w postępowaniu, niedoręczenie decyzji z dnia [...].03.2008 r.
2. art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. gdyż decyzja z dnia [...].03.2008 r. została skierowana do podmiotu nie będącego stroną w sprawie ([...] S.A. w [...]).
Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzja nie została skierowana do skarżącego lecz do [...] S.A. Rejon Energetyczny [...].
Od 2008 r. do 2017 r. organy nadzoru budowlanego nie dokonały jakiejkolwiek czynności w tej sprawie. Nie wiadomo na jakiej podstawie organy uznały, iż blisko 10 letnie zaniechanie, można konwalidować poprzez wysłanie ponaglenia innemu podmiotowi niż adresat decyzji z dnia [...].03.2008 r.
Wszelkie doręczenia dokonywane były na adres siedziby Rejonu Energetycznego w [...], który nie posiada osobowości prawnej. Brak było odniesienia się do okoliczności, iż postępowanie było prowadzone wobec [...] S.A. Rejon Energetyczny [...], a końcowa decyzja została skierowana do [...] S.A. w [...].
Doszło do naruszenia prawa polegającego na "nieuwzględnieniu skutków następstwa materialno-prawnego, co stanowi także samodzielną podstawę stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 4 KPA)".
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.").
Skarga jest zasadna.
Zdaniem Sądu, decyzja zapadła bez właściwego wyjaśnienia okoliczności sprawy, co uzasadnia w konsekwencji postawienie zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, jak i art. 80 k.p.a., a to w związku z art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Wskazane zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przed wydaniem decyzji, skutkowało co najmniej przedwczesnym zastosowaniem tego ostatniego przepisu.
Faktem jest, że decyzja z dnia [...] marca 2008r. nakładająca obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, została wydana dziesięć lat przed zaskarżoną decyzją. W tym czasie ulec mogły nie tylko okoliczności faktyczne, ale i prawne wymagania od których zależy ocena projektu budowlanego zamiennego przedmiotowych linii energetycznych. Słuszny jest zatem zarzut skargi, że od 2008 r. do 2017 r. organy nadzoru budowlanego nie dokonały jakiejkolwiek czynności w sprawie.
Tak długi upływ czasu od wydania decyzji zobowiązującej inwestora do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, musi być obecnie poprzedzony ustaleniami w zakresie aktualności stanu faktycznego uzasadniającego nałożone przez organ wymagania jakim należy poddać inwestycję, aby doprowadzić ją do zgodności z przepisami Prawa budowlanego w tym techniczno-budowalnymi. Takich ocen i ustaleń kontrolowana przez Sąd decyzja nie zawiera.
W tym kontekście (powtórzenia postępowania przed organem II instancji) wyjaśnienia będzie wymagało również twierdzenie skarżącego, że adresat decyzji został wadliwie określony, gdyż początkowo postępowanie było prowadzone wobec [...] S.A. Rejon Energetyczny [...], a decyzja nakazująca rozbiórkę została skierowana do [...] S.A. w [...].
Brak wyczerpujących ustaleń we wskazanym zakresie, stanowił naruszenie zasad postępowania, jak również uniemożliwił Sądowi dokonanie kontroli, czy nakazanie rozbiórki było zgodne z prawem.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i wyda rozstrzygnięcie stosowne do uzupełnionego postępowania dowodowego.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło