VII SA/Wa 1584/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur ( spr.), , Asesor WSA Anna Tarnowska- Mieliwodzka, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2005 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...]w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...]decyzją nr [...]z dnia [...] lipca 2004r. na podstawie art. 66 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia [...] lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 207 z 2003r., poz. 2016-tekst jednolity z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071- tekst jednolity z póź. zm. ) w sprawie stanu technicznego budynku oraz wentylacji w lokalu nr [..] i lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na nieruchomości przy ulicy R. w W. nałożył na Spółdzielnię Budowlano- Mieszkaniową [...]z siedzibą w W. obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w w/w budynku tj.: 1. odłączenie pieca gazowego od przewodu wentylacyjnego oraz udrożnienie wentylacji łazienki w lokalu nr [...], 2. podłączenie term gazowych w lokalach nr [...] do przewodów kominowych w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia niniejszej decyzji. Przy powiadomieniu o wykonaniu powyższego obowiązku należy dołączyć aktualną opinię kominiarską. Obowiązkowi zawartemu w pkt 1 niniejszej decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności w trybie art. 108 k.p.a. z uwagi na zagrożenie życia i zdrowia. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w wyniku czynności kontrolnych dokonanych podczas wizji w terenie w dniu [...] marca 2004r. przez pracownika Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla m. [..] W. w przedmiotowym budynku stwierdzono, że : -po remoncie niewłaściwie wykonano odprowadzenie wód opadowych z balkonu w lokalu nr [...], -brak jest przeglądu 5-letniego sprawności technicznej dla budynku oraz przeglądu instalacji elektrycznej, -w lokalach o numerach [...] termy gazowe nie są podłączone do przewodów kominowych, -w łazience lokalu nr [...] piecyk gazowy podłączono do wentylacji łazienki lokalu nr [...] Poza tym w trakcie prowadzonego postępowania w dniu [...] kwietnia 2004r. przedstawiciel Spółdzielni przedstawił brakujące w dniu wizji dokumenty oraz opinię kominiarską z dnia [...] marca 2004r. nr [...] dla lokali nr [...] i nr [...] stwierdzającą, że nieprawidłowe podłączenie pieca gazowego w pomieszczeniu łazienki do przewodu kominowego w lokalu nr [...], który przeznaczony jest tylko do podłączeń wentylacyjnych (podłączona jest do tego przewodu wentylacja łazienki z lokalu mieszkalnego nr [...]), stwarza zagrożenie zatrucia a nawet życia dla lokatorów w lokalu nr [...]. Nadto w w/w opinii stwierdzono brak okoliczności wentylacji łazienki w lokalu nr [...]. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła J. D. podnosząc, naruszenie przez organ art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego polegające na nie zasięgnięciu wyjaśnień od zainteresowanej strony ( właściciela lokalu nr [...]), co czyni tę decyzję nierzetelną i nieobiektywną. Poza tym skarżąca zarzuca organowi jednostronność i tendencyjne potraktowanie właściciela mieszkania przy ulicy R. w W. przy jednoczesnym całkowitym zdjęciu odpowiedzialności ze Spółdzielni Budowlano- Mieszkaniowej [...]. Nadto twierdzi, iż to administracja spółdzielni odpowiada za prawidłowe wskazanie lokatorom przewodów kominowych i wentylacyjnych – nie może się od nich domagać, aby przebudowali przewody i to w dodatku na ich koszt. Podnosi brak logiki, a także naruszenie zasad wynikających z art. 81 c ust 2 Prawa budowlanego. Odwołująca się uważa, iż organy nadzoru budowlanego tylko w razie powstania uzasadnionych wątpliwości mogą żądać od właściciela obiektu budowlanego dostarczenia odpowiednich ocen technicznych i ekspertyz. Natomiast Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Spółdzielni Budowlano- Mieszkaniowej [...] przedłożenie odpowiednich ekspertyz i ocen technicznych, kiedy sam nie dokonał żadnych ustaleń odnośnie przewodów kominowych i wentylacyjnych, ani nie zasięgnął wyjaśnień od zainteresowanych stron. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r., Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu podniósł, że J. D. nie posiada przymiotu strony. Zdaniem organu, aby być uznanym za stronę, należy mieć interes prawny a nie faktyczny. Nie można swojego udziału w postępowaniu administracyjnym opierać na potrzebie ochrony lub zaspokojeniu interesu publicznego. Powołał się w tym miejscu na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...].09.1999r. sygn. akt. IV SA 1285/98, LEX nr 47898. Nadto uważa, iż J. D. posiada jedynie interes faktyczny a co za tym idzie odwołanie przez nią złożone nie może być merytorycznie rozpatrzone. W związku z tym, stroną uprawnioną do dokonywania czynności prawnych w niniejszej sprawie jest zarządca budynku przy ulicy R. Spółdzielnia Budowlano- Mieszkaniowa [...] w W. Na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła J. D. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organ II instancji nie uznał skarżącej za stronę postępowania odwoławczego. Skarżąca zarzuca, iż nadzór budowlany uznał za merytorycznie właściwe argumenty i stanowisko przedstawione przez pełnomocnika Spółdzielni. Zdaniem pełnomocnika- " J. D. nie będąc członkiem Spółdzielni, ani nie posiadając innych uprawnień do zajmowania przedmiotowego lokalu nie ma interesu prawnego do występowania w niniejszym postępowaniu". Ponadto uważa, iż pełnomocnik Spółdzielni Budowlano- Mieszkaniowej [...] nie jest osobą uprawnioną do rozstrzygania, kwestii, czy nadal jest członkiem tej Spółdzielni, uprawnienia takie posiada jedynie Sąd Okręgowy w W. Wskazuje również, że Prokuratura Rejonowa przed decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004r. znała dodatkowe ustalenia nadzoru budowlanego i bardzo zdenerwowały ją zeznania w charakterze świadków kominiarzy, którzy stwierdzili, że to do obowiązków administracji, a nie J. D. należy- " usunięcie pewnych drobnych nieprawidłowości" związanych z podłączeniem pieca gazowego. Zeznali też jednoznacznie, że taki stan nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców budynku przy ulicy R. w W. Piec gazowy w lokalu nr [...] został podłączony – za zgodą i wiedzą administracji Spółdzielni Budowlano- Mieszkaniowej [...] do przewodu wentylacyjnego lokalu nr [...]. Skarżąca podnosi, iż dopóki nie uznawano winnym Spółdzielni Budowlano- Mieszkaniowej [...] była stroną postępowania w nadzorze budowlanym. Nadzór budowlany wybiórczo i tendencyjnie dobrał sobie dowody w porozumieniu z Prokuraturą i Spółdzielnią Budowlano- Mieszkaniową [...] . Z analizy przedstawionych dokumentów wynika jednoznacznie, że doskonale ze sobą współpracują i wzajemnie się informują o swoich poczynaniach, nawet nie czekając na wszystkie dowody, pomijając osobę bezpośrednio zainteresowaną. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja zapadła z oczywistym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni, uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Zgodnie z art. 7 k.p.a. organy administracji zobowiązane są podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ obowiązek rozpatrzenia w sposób wszechstronny i wyczerpujący całego materiału dowodowego. Zasady powyższe nie były w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu administracyjnym przestrzegane Organ II instancji naruszył przepisy prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Nie może się ograniczać do stwierdzenia w paru zdaniach, że ktoś ma lub nie ma przymiotu strony w postępowaniu odwoławczym, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego tę kwestię, wydając w konsekwencji na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. Wydana przez organ odwoławczy decyzja zapadła wobec stwierdzenia, iż wnosząca odwołanie J. D. nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., bowiem stroną tego postępowania jest Spółdzielnia Budowlano- Mieszkaniowa [...]a skarżąca posiada jedynie interes faktyczny a nie prawny. Zdaniem Sądu dopiero prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwala na ocenę, czy w sprawie zostały właściwie zastosowane odpowiednie przepisy prawa materialnego. Podkreślić też trzeba, iż postępowanie odwoławcze ma charakter reformatoryjny, co oznacza, że organ ponownie rozstrzyga sprawę orzekając merytorycznie. Art. 136 k.p.a. daje mu możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w sytuacji gdy istnieją braki w materiale dowodowym, zgromadzonym przez organ I instancji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przeważa stanowisko, iż członkom spółdzielni mieszkaniowych nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, lecz podmioty te reprezentowane są przez statutowo właściwe organy spółdzielni. Jednakże w szczególnych sytuacjach dopuszcza się udział członka spółdzielni jako strony postępowania administracyjnego, jednak po spełnieniu pewnych wymogów, a mianowicie : członek spółdzielni musi się legitymować spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu, współudziałem w użytkowaniu wieczystym działki gruntu, na której budynek mieszkalny obejmujący dany lokal został wzniesiony i realizacja planowanej inwestycji spowoduje konkretne naruszenie warunków korzystania z tego lokalu mieszkalnego, które są chronione przepisami prawa materialnego, tj. art. 5 ustawy z dnia [...] lipca 1994r. Prawo budowlane ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] maja 2003r., sygn. akt IV SA 2995/01;wyrok z dnia [...] grudnia 2000r., sygn. akt IV SA 2349/98 ). Taka sytuacja w ocenie Sądu mogła mieć miejsce w niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, doszło do naruszenia uprawnień skarżącej- ponieważ nie wyjaśniono, czy nadal jest ona członkiem Spółdzielni Budowlano- Mieszkaniowej [...] Obowiązkiem organu odwoławczego jest wnikliwa analiza komu przysługuje przymiot strony oraz wyrażenie tego w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zgodnie z wymogami art. 107 k.p.a., a nie stwierdzenie, że "J. D. nie posiada przymiotu strony". Nie ulega bowiem wątpliwości, iż podłączenie do przewodu wentylacyjnego piecyka gazowego dokonała skarżąca a nie pracownicy Spółdzielni za wiedzą i zgodą administracji Spółdzielni. Poza tym, aby mogło zostać skutecznie wszczęte postępowanie organ powinien wykazać, czy skarżąca legitymuje się spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu. Organ ma obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organu Państwa, co wymaga wyjaśnienia rzeczywistej woli strony, a nie prowadzenia działania " odwrotnego". Tego rodzaju działanie organu administracji jest nie do pogodzenia z zasadami rzetelnej procedury ( art. 7 k.p.a.), a przez to z konstytucyjną zasadą państwa prawa ( art. 2 Konstytucji RP) ( por wyrok NSA z dnia [...] kwietnia 2000r,. sygn. akt. V SA 1609/99; [...]). Wobec tak zgromadzonego materiału dowodowego brak było podstaw do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Dlatego też mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Na podstawie art.153 przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy.