VII SA/Wa 1584/08

WyrokWSA w Warszawie2008-12-11

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Izabela Ostrowska, Bożena Więch-Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, której nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z nieruchomością inwestycji, ale której interes faktyczny może być naruszony przez zwiększenie ruchu na drodze publicznej, ma przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym samowoli budowlanej?
Ratio decidendi
Przymiot strony w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej przysługuje jedynie tym osobom, które wykażą, że bezprawne działania inwestora naruszają ich prawa wynikające z przepisów prawa materialnego, w szczególności Prawa budowlanego. Zwiększenie ruchu pojazdów na drodze publicznej, która nie stanowi bezpośredniego dojazdu do nieruchomości strony, nie stanowi naruszenia jej praw i nie daje legitymacji do bycia stroną postępowania, w przeciwieństwie do interesu faktycznego.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił dopuszczenia P. M. do udziału w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej, argumentując, że jego działka nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji i nie jest bezpośrednio oddziaływana. Skarżący podniósł, że samowola budowlana polegająca na budowie bram wyjazdowych i zmianie przeznaczenia części drogi publicznej narusza jego prawa. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na postanowienie odmawiające dopuszczenia do udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi P. M. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu skargę oddala VII SA/Wa 1584/08 Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta S. postanowieniem z dnia [...] lutego 2008r. nr [...] odmówił dopuszczenia P. M. do udziału w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie realizacji robót nas terenie działek o nr geodez. [...], [...], [...], [...], [...] i [...] przy ulicy [...] w S. W uzasadnieniu organ wskazał, iż działka nr [...] stanowiąca własność P. M. nie graniczy bezpośrednio z działkami inwestora. Działka ta przylega do sięgacza ulicy [...], który stanowi drogę będącą własnością Miasta S. Realizowane budynki mieszkalne w zabudowie szeregowej nie znajdują się w obrębie bezpośredniego oddziaływania na działkę P. M., a lokalizacja inwestycji nie ogranicza możliwości jej eksploatowania i zabudowy. W sprawie prowadzonej przez Inspektorat Nadzoru Budowlanego w sprawie zgodności realizacji budowy z udzielonym pozwoleniem na budowę organ uznał, iż P. M. może się wykazać jedynie interesem faktycznym, brak jest natomiast przesłanek do uznania go za stronę postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. M. podniósł, iż przedmiotem jego wniosku było uznanie go za stronę tylko i wyłącznie w postępowaniu w sprawie samowoli budowlanej stwierdzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S. postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2007r. Postępowanie to dotyczyło budowy bram wyjazdowych i wyjazdów na inną drogę publiczną niż w pozwoleniu na budowę. Bramy wyjazdowe zostały wybudowane nielegalnie, a skutkiem ich wybudowania jest faktyczna zmiana przeznaczenia części sięgacza ulicy [...] i zmiana wykorzystania samego sięgacza. Te zmiany oddziaływają na prawa Skarżącego. Dlatego też w jego ocenie przebieg postępowania w sprawie samowoli budowlanej dotyczy jego praw. Skarżący wskazał na naruszenie art. 28 Prawa budowlanego, art. 144 Kodeksu cywilnego oraz przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, Prawa o ruchu drogowym, jak również całej sfery przepisów dotyczących prawa do bezpieczeństwa, spokoju, itp. Skarżący podniósł, iż zgodnie z prawem miejscowym - ciąg pieszo - jezdny na odcinku przed domem Skarżącego miał stanowić dojazd tylko do istniejących już sześciu domów, a realizowana samowola budowlana zwiększa ten ruch ponad dwukrotnie. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, iż w jego ocenie jest ona bezzasadna. Podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu skażonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) kontroluje zaskarżony akt administracyjny jedynie pod względem zgodności z prawem i może taki akt uchylić lub stwierdzić jego nieważność tylko wówczas, gdy narusza on prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.). Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa przez organ nadzoru budowlanego. Postępowanie zapoczątkowane wydanym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S. postanowienia z dnia [...] grudnia 2007r. nr [...] dotyczyło istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę, udzielonego decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 2006r. nr [...], polegających na wykonaniu wjazdów do pięciu garaży z sięgacza ulicy [...], wydłużeniu pasów zieleni oraz wykonaniu ogrodzenia metalowego z 5 bramami wjazdowymi, które nie były ujęte projektem zagospodarowania działki. Konsekwencją wydanego postanowienia była decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008r. nr [...] mocą której nałożono na inwestorów A. S. i K. C. obowiązek doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, w tym likwidacji wykonanych pasów zieleni oraz demontaż wykonanego ogrodzenia. W wyniku odwołania inwestorów od powyższej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, ponownie rozpatrując sprawę, umorzył postępowanie w sprawie. Organ wskazał przy tym, iż inwestor doprowadził obiekt do stanu zgodnego z decyzją o pozwoleniu na budowę. Natomiast pozwolenie na budowę nie obejmowało budowy ogrodzenia i bram wyjazdowych. Ogrodzenie i brama, urządzenia kwalifikowane w ocenie tego organu jako urządzenia podlegające zgłoszeniu, powinny być objęte odrębnym postępowaniem administracyjnym. Z powyższego wynika, iż przedmiotem postępowania organu były odstępstwa poczynione przez inwestorów związane ze zmianą zagospodarowania działki objętej pozwoleniem na budowę polegające na innym usytuowaniu pasów zieleni niż wynikało to z projektu, jak również wykonaniu ogrodzenia z bramami wyjazdowymi na teren stanowiący przedłużenie ulicy [...] ( tzw. sięgacz), mający charakter publiczny. W sprawach samowolnie wykonywanych robót, czy też odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż przymiot strony w takim postępowaniu przysługuje jedynie tym osobom, które wykażą, iż bezprawne działanie inwestorów naruszają ich prawa wynikające z przepisów ustawy Prawo budowlane, jak również przepisów wykonawczych do tej ustawy. Stwierdzenie, iż osobie przysługuje przymiot strony, a zatem, że posiada ona interes prawny w danym postępowaniu wymaga przede wszystkim ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Stosowanie tej normy prawa może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu, w zakresie jego indywidualnych praw i obowiązków wynikających z prawa materialnego, w tym przypadku przepisów ustawy Prawo budowlane (tak w wyroku NSA z dnia 2 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 2164/97, System Informacji Prawnej LEX nr 43262 ). Od interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, który nie daje legitymacji do bycia stroną tak postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego. Występuje on wówczas, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże zainteresowanie to nie znajduje podstaw w przepisach prawa materialnego stanowiącego o prawach i obowiązkach tego podmiotu. W przypadku interesu faktycznego, żądanie podjęcia stosownych działań nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego chroniących sferę interesów podmiotu występującego z żądaniem. Dla uzyskania przymiotu strony wystarczy, by wynik toczącego się postępowania mógł oddziaływać na sferę uprawnień danego podmiotu wynikających z określonych przepisów prawa materialnego. Stroną postępowania jest się bowiem nie tylko wówczas, gdy konkretne uprawnienia materialnoprawne zostaną rzeczywiście naruszone, ale także wówczas, gdy istnieje realne zagrożenie ich naruszenia rozstrzygnięciem, kończącym postępowanie. W niniejszej sprawie Skarżący nie wykazał z jakim przepisem Prawa budowlanego wiąże swoje uprawnienia strony w opisanym wyżej postępowaniu. W ocenie Sądu nie został naruszony przepis art. 5 Prawa budowlanego. Skarżący nie wskazał bowiem aby jego nieruchomość znajdowała się w obszarze oddziaływania samowolnie wybudowanych obiektów, nie został również naruszony dostęp Skarżącego do drogi publicznej. Skarżący nadal może bowiem korzystać z dotychczasowego wyjazdu na drogę publiczną. Zwiększenie ruchu pojazdów na drodze mającej charakter publiczny nie stanowi ograniczenia dostępu do takiej drogi, a tym samym nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich o których jest mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Na drodze publicznej Skarżącemu przysługuje bowiem taka sama ilość praw jak innym użytkownikom, w tym możliwość parkowania w miejscach ku temu przeznaczonych, nawet wówczas, gdy teren drogi publicznej przylega do jego posesji. Wbrew zarzutom skargi nie został przez organ nadzoru budowlanego naruszony przepis art. 28 Prawa budowlanego ponieważ przepis ten nie miał w sprawie zastosowania. Sąd nie dostrzegł również naruszenia przepisów szczegółowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tego terenu zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miasta S. z dnia [...] kwietnia 1998r. ( załącznik do skargi) . Powołując się na naruszenie tego planu Skarżący nie wskazał z którym jego zapisem wiąże swoje uprawnienia do występowania w postępowaniu w charakterze strony postępowania. Z tekstu planu dołączonego do skargi nie wynika aby takie ograniczenie na jakie powołuje się skarżący - wykorzystanie sięgacza jako ulicy ze zjazdami wyłącznie tymi które istnieją - zostało w tekście planu zawarte. Pozostałe zarzuty ograniczające się do przywołania nazw ustaw, które w ocenie skarżącego zostały naruszone, nie pozwoliły Sądowi na ich ocenę i zasadność. Przepis art. 144 Kodeksu cywilnego, aby mógł stanowić podstawę do uznania Skarżącego za stronę postępowania administracyjnego musiałby zostać powiązany z przepisem Prawa budowlanego, który w związku z działaniem inwestora został naruszony w takim stopniu ze ograniczył prawa skarżącego do zagospodarowania jego nieruchomości zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem. Wobec niewykazania przez Skarżącego naruszenia żadnego z przepisów ustawy Prawo budowlane prawidłowo organ nadzoru budowlanego nie dopuścił go do postępowania w charakterze strony. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło