VII SA/Wa 1584/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu N.R. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2011r. w sprawie ze skargi N.R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010r. nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego postanawia I. przyznać N.R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego w wysokości 500 zł oraz ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł i ustanowienie adwokata z urzędu, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Pismem z dnia 27 czerwca 2011r. skarżąca N.R. wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2011r. przyznającego N.R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł oraz ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł i ustanowienie adwokata z urzędu w pozostałym zakresie wniosek oddalające. W tym stanie rzeczy ww. postanowienie traci moc, a wniosek podlega ponownemu rozpatrzeniu. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentacji finansowej wynika, że wnioskodawczyni posiada stały dochód miesięczny uzyskiwany z tytułu emerytury w wysokości 740 Euro miesięcznie, co po przeliczeniu po średnim kursie waluty na dzień 18 lipca 2011r. (cena Euro po kursie NBP - 4,04 zł) stanowi kwotę w wysokości 2.989 zł. Wnioskodawczyni posiada także nieruchomość o pow. 4160 m2. Wnioskodawczyni wskazała, że wynajmuje mieszkanie o pow. 60 m2, za które ponosi miesięczne opłaty miesięczne w wysokości 446,50 Euro - w tym zawierają się opłaty za energię elektryczną, gaz i wodę; na bieżące potrzeby życia codziennego wydaje miesięcznie ok. 200 Euro, 50 Euro miesięcznie przeznacza na zakup lekarstw, oraz ok. 32 Euro miesięcznie na telefon. W sprzeciwie wnioskodawczyni podała, że po odjęciu obowiązkowych opłat miesięcznie pozostaje jej na Zycie bardzo niewielka kwota, która może nie wystarczyć na pokrycie ewentualnych kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Podkreślić zatem należy, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Prawo pomocy może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Orzecznictwo sądowe stoi na stanowisku, że strona powinna dołożyć wszelkich starań, aby zgromadzić środki konieczne do prowadzenia postępowania sądowego. Instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie tylko w wyjątkowych sytuacjach i nie może być nadużywana wtedy, gdy strona posiada jakiekolwiek środki finansowe lub dochody. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona wnosząc sprawę do Sądu winna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności, gdy jest to stały dochód miesięczny w postaci otrzymywanego wynagrodzenia za pracę czy też prowadzoną działalność, czyli jak w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu wnioskodawczyni nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a zatem nie została spełniona przesłanka z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uzasadniająca przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sytuacja materialna wnioskodawczyni pozwala jej zarówno na zgromadzenie środków na ewentualny wpis od zażalenia, jak i ewentualne opłaty kancelaryjne, czyli na poniesienie części ewentualnych kosztów sądowych w sprawie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji postanowienia.