VII SA/Wa 1585/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi T. A. K. na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [....] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012r. (nr [...]), na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, i art.83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku T. A. K. z dnia 5 kwietnia 2012 r. - odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2012r. ([...]) W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja organu I instancji została wysłana za pośrednictwem Poczty Polskiej na adres T. K., jako współwłaściciela i pełnomocnika pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, na której zrealizowano inwestycję. Korespondencji nie pojęto w terminie. Wnioskodawca pismem z dnia 29 lutego 2012 r. wniósł o ponowne doręczenie ww. decyzji. Organ powiatowy pismem z dnia 5 marca 2012 r. wezwał T. K. do sprecyzowania ww. pisma, który pismem z dnia 12 marca 2012 r. oświadczył, że dotyczy ono tylko ponownego doręczenia mi decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. (przywrócenie terminu), wskazując, iż logiczne jest, że nie znając treści decyzji nie mógł się do niej ustosunkować. Organ wojewódzki stwierdził, że z treści pisma z 12 marca 2012 r. wynika, iż wezwany wnosi jedynie o doręczenie decyzji organu I instancji. Organ powiatowy przy piśmie z dnia 30.03.2012 r. przekazał wnioskodawcy żądaną decyzję. W dniu 5.04.2012 r. (data nadania) T. A. K. wniósł o przywrócenie terminu do odwołania od ww. decyzji. Organ powołując się na orzecznictwo wyjaśnił, że uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie z wnioskiem dopełni czynności, której uchybiła oraz uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Wskazał następnie, że zgodnie z art. 44 § 1 kpa w razie niemożności doręczenia pisma poczta przechowuje je przez 14 dni w placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 kpa). W przypadku niepodjęcia przesyłki w ww. terminie pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Zgodnie z art. 44 § 4 kpa doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Organ II instancji uznał zatem, że decyzja z dnia [...].01.2012 r. została doręczona w dniu 31.01.2012 r., a wnioskodawca nie spełnił łącznie wszystkich przesłanek wymaganych do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Przede wszystkim łącznie z wnioskiem nie wniósł odwołania. Należało zatem odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skargę na to postanowienie złożył T. K. wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji o nakazie rozbiórki wydanej z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2, 3 i 4 kpa. Zdaniem skarżącego organ rażąco naruszył art. 7, 8, 9 kpa, a w szczególności art. 77 § 1 kpa przez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, a także bezkrytyczne przyjęcie argumentacji organu I instancji uzasadniającej odmowę przywrócenia terminu. Skarżący stwierdził, że przesłanki wskazane przez organ do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zostały spełnione. Stwierdził, że nie dopuścił się niedbalstwa przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy uprawdopodobnił stosownymi dokumentami świadczącymi, że przeszkoda była niezależna i istniała przez cały czas aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu i dokonania czynności procesowej. Złożył wniosek o przywrócenie uchybionego terminu w przepisanym terminie. Spełnił również ostatnią z przesłanek, bowiem w piśmie z dnia 29 lutego 2012 r. zawarł zarzuty do decyzji z dnia [...] stycznia 2012r. z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. Pismo to należy zatem traktować jako odwołanie, pomimo że nie jest ono zatytułowane "odwołanie od decyzji", co jest w zgodzie z art. 128 kpa. Na poparcie skarżący powołał orzecznictwo, w którym wskazuje się, że organ winien uwzględnić treść pisma a nie jego formę. Podniósł, że z jednej strony organ II instancji stwierdza, iż przy piśmie z dnia 30 marca 2012 r. organ powiatowy przekazał żądaną decyzję, z drugiej uznaje, że decyzja została doręczona 31 stycznia 2012 r. co jest oczywistą sprzecznością i podstawą do błędnego ustalenia upływu terminu złożenia odwołania W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, przy czym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ppsa. W świetle powołanych kryteriów skarga zasługiwała na uwzględnienie. Kontroli Sądu podlegało postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [....] kwietnia 2012r., którym organ ten, po rozpatrzeniu wniosku T.A. K. z dnia 5 kwietnia 2012 r. - odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2012r. ([...]) Badanie prawidłowości aktu administracyjnego przy zastosowaniu kryterium legalności obejmuje m. in. ustalenie, czy jego wydanie poprzedzono prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, w tym również zasad ogólnych. Sąd bada zatem, czy w toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czy zebrano wszystkie dowody oraz czy podjęte rozstrzygnięcie nie wykracza poza granice określone przepisami prawa, a więc czy nie nosi cech dowolności. Na gruncie niniejszej sprawy, szczególnego podkreślenia wymaga, iż zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 kpa, w toku postępowania organy podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Z zasady tej wynika zatem obowiązek organu do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Konkretyzacja przywołanej zasady znajduje odzwierciedlenia w dalszych przepisach kpa, w tym m.in. w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Rozpatrując materiał dowodowy, organ nie może pominąć żadnego z dowodów, może natomiast - zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, zawartą w art. 80 k.p.a. - odmówić dowodowi wiarygodności, uzasadniając swoje stanowisko. Jako wadliwe należy również traktować działania organów podjęte z pominięciem zasady wynikającej z art. 9 kpa, to jest należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Na organach spoczywa obowiązek czuwania nad tym, aby strony (...) nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa poprzez udzielanie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zakres udzielanych stronie informacji obejmuje zarówno informacje o przepisach prawa materialnego, jak i przepisach prawa procesowego. Nie można uznać za realizację tego obowiązku jedynie odesłania strony do przepisów prawa, bez wskazania ich zastosowania w sprawie. Postępowanie organu II instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem opisanych wyżej zasad, a w szczególności art. 7 i 9 kpa w zw. z art. 58 § 1 kpa. Przypomnieć trzeba, że stosownie do art. 58 § 1 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Dodać przy tym należy, że sprecyzowanie charakteru pisma strony należy wyłącznie do strony, a nie oceny organu (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1990 r., I SA 367/90). Wątpliwości w tym zakresie powinny być zatem rozstrzygane w postępowaniu wyjaśniającym, obejmującym dokładne ustalenie stanu sprawy, któremu towarzyszy należyte i wyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. W przeciwnym razie zostaje naruszony art. 7 i 9 kpa w stopniu, mogącym mieć wpływ na istotę rozstrzygnięcia (wyrok NSA - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 19 maja 1994 r. sygn. akt SA/Wr 1818/93). Przenosząc powyższe zasady na grunt rozpatrywanej sprawie wskazania wymaga, że w piśmie z dnia 29 lutego 2012r. skarżący podnosił, iż decyzja z dnia [....] lutego 2012r. nie została mu doręczona. Na wezwanie organu, w piśmie z dnia 12 marca 2012r. oświadczył wprawdzie, że wnosił jedynie o doręczenie mu decyzji organu I instancji, jednak jednocześnie w nawiasie wskazał, że pismo z dnia 29 lutego 2012r. stanowi wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Uwzględniając powołane na wstępie zasady postępowania administracyjnego, nie można było zatem uznać, tak jak stwierdził organ, że skarżący "wnosił jedynie o doręczenie mu decyzji organu I instancji". W świetle przedstawionej argumentacji, o charakterze ww. pisma nie przesądzało również złożenie pisma z dnia 5 kwietnia 2012r., w którym skarżący domagał się przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W związku z powyższym, organ winien potraktować pismo z dnia 29 lutego 2012r. jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, wniesiony z brakami formalnymi i wezwać skarżącego, w trybie art. 64 § 2 kpa do ich usunięcia, poprzez złożenie odwołania od decyzji z dnia [...] lutego 2012r. oraz wykazania w jakiej dacie ustała przyczyna jego uchybienia, w celu zbadania, czy został zachowany siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 58 § 2 kpa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu odwoławczego będzie zatem przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ppsa orzekł jak w pkt I i II sentencji.