VII SA/Wa 1586/08

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2008r. po rozpoznaniu wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę postanawia: odmówić R. M. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W dniu 26 września 2008r. wraz ze skargą wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy R. M., w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ww. ustawy.) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Z powołanego wyżej przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest w pierwszej kolejności od sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Z przedstawionych przez wnioskodawcę oświadczeń nie wynika, aby należał on do ludzi rzeczywiście ubogich, których środki do życia są bardzo ograniczone. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca wspólnie z żoną utrzymuje się z dochodów w wysokości 5.357,00 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się dochód uzyskiwany z tytułu emerytury uzyskiwanej przez wnioskodawcę w wysokości 1.277,00 złotych brutto, dochód uzyskiwany przez małżonkę wnioskodawcy również z tytułu emerytury w wysokości 980,00 złotych brutto, oraz dochód uzyskiwany z tytułu czynszu dzierżawnego w wysokości 3.100 złotych brutto. Skarżący zakreślił w formularzu, że posiada dwa domy o pow. 120 m- i 100 m-, pomieszczenia gospodarcze o pow. 200 m - oraz nieruchomość rolną o pow. 1,0 ha. Skarżący w formularzu wniosku wskazał, że miesięcznie ponosi następujące koszty: podatek dochodowy i gminy w wysokości 1.050,00 złotych, prąd 250,00 złotych, spłata okien 800,00 złotych, woda 35,00 złotych, gaz 120,00 złotych, wywóz nieczystości 140,00 złotych, opał 540,00 złotych, ubezpieczenia 320,00 złotych, lekarstwa i usługi medyczne 450,00 złotych, abonament 120,00 złotych, konserwacje 200,00, potrącenia rentowe 359,00 złotych. Ogółem wskazano, iż koszty te wynoszą 4.384, 00 złotych. Analizując powyższe wydatki uznano, że niektóre z nich wydają się być nie comiesięcznymi wydatkami np. podatek dochodowy i gminy, ubezpieczenia, konserwacje. Mając na względzie fakt uzyskiwania stałych miesięcznych dochodów przez wnioskodawcę i jego małżonkę oraz stan majątkowy uznano, że jest on w stanie samodzielnie ponosić w całości koszty postępowania sądowego i ustanowić radcę prawnego z wyboru. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja zwolnienia od kosztów sądowych może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawca wspólnie z małżonką posiadają stały miesięczny dochód z tytułu emerytur oraz dodatkowy dochód z tytułu czynszu. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 cytowanej wyżej ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.