VII SA/Wa 1586/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , Sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2019 r. sprawy ze skargi B. Ł. i S. Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku garażowego oddala skargę Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga B. i S. małżonków Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku garażowego. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. (dalej PINB, organ I instancji) decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., Nr [...], na podstawie art. 49 ust. 1 w związku z art. 49 ust. 3 i art. 83 § 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz.1332 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, dalej k.p.a.), nakazał B. Ł. i S. Ł. dokonanie rozbiórki budynku garażowego o konstrukcji stalowej, o wymiarach 6,07 x 5,55 m wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, na działkach ew. nr [...] i [...] przy ul. P. w Z. Rozpoznając odwołanie S. Ł. od decyzji organu I instancji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej [...] WINB, organ odwoławczy) decyzją z [...] kwietnia 2018 r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332, dalej Prawo budowlane), uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł: na podst. art. 49b ust. 1 w zw. z art. 49b ust. 3 ustawy Prawo budowlane nakazując B. Ł. i S. Ł. rozbiórkę budynku garażowego o konstrukcji stalowej, o wymiarach 6,07 rn x 5,55 m wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, na działkach nr ew. [...] i [...] obr. [...] przy ul. P. w Z. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w związku z pismem A. Ż., organ nadzoru budowlanego I instancji w dniu 7 października 2015 r. przeprowadził czynności kontrolne na przedmiotowej nieruchomości, podczas których stwierdzono, iż B. i S. Ł. pobudowali cześć budynku gospodarczego bez pozwolenia na budowę w roku 1998 r. o wymiarach 3,80 m x 6,07 m., a następnie rozebrano ściany po garażu działki i dokonano rozbudowy budynku o wym. 1,75 m x 6,07 m, przy czym rozbudowana część budynku o konstrukcji metalowej usytuowana jest na działce nr [...] stanowiącej własność A. Ż. Na powyższe roboty jak ustalił PINB, inwestorzy nie posiadali pozwolenia na budowę lub rozbudowę, nie dokonywali również zgłoszenia zamiaru prowadzenia robót budowlanych. Wobec powyższego PINB w W., postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., nałożył na inwestorów na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane obowiązek przedłożenia w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia: 1) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz odpowiednich szkiców lub rysunków garażu, sporządzonych przez specjalistę posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane, a także pozwoleń, uzgodnień i opinii wymaganych odrębnymi przepisami; 3) zaświadczenia Burmistrza Miasta Z. o zgodności budowy garażu usytuowanego na działce ew. nr [...] i [...] przy ul. P. w Z. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z uwagi na nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie niezbędnych dokumentów, organ I instancji, nakazał inwestorom dokonanie rozbiórki przedmiotowego garażu. Analizując stan sprawy, organ odwoławczy wskazał, iż nie ulega wątpliwości, że przedmiotowy garaż został zrealizowany samowolnie. Jego budowa wymagała zgodnie z art. 30 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 28 czerwca 2015 r., dokonania uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi, czego inwestorzy nie dopełnili. Zaznaczył jednocześnie, iż PINB wadliwie wskazał podstawę prawną, wyjaśniając, iż inwestorzy wybudowali budynek bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jak stwierdził organ odwoławczy, procedura określona w art. 49b Prawa budowlanego przewiduje możliwość legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. Konieczne jest przy tym kumulatywne spełnienie następujących warunków: - budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - inwestor przedkłada dokumenty, o których mowa w art. 49b ust. 2 - uiszczona zostaje opłata legalizacyjna. Niespełnienie któregokolwiek z powyższych warunków skutkuje nakazem rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego. W myśl art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązku, o których mowa w art. 49b ust. 2 właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego. W ocenie [...] WINB jest bezsporne, że przedmiotowa inwestycja powstała na skutek samowolnej budowy w 1998 r. budynku garażu o wym. ok. 3,80 m × ok. 6,07 m, który następnie został także samowolnie rozbudowany powierzchnią o wym. ok. 1,75 m × ok. 6,07 m. Ponadto stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie istnieje możliwość legalizacji samowolnej budowy budynku garażowego usytuowanego na przedmiotowej nieruchomości (działce ew. [...] i [...]), z uwagi na to, że inwestorzy nie przedłożyli w wyznaczonym terminie wszystkich żądanych postanowieniem organu powiatowego Nr [...] dokumentów. Również dokumentacja ta nie została załączona do odwołania z dnia 08.01.2018 r. Odnosząc się do zarzutów odwołania [...] WINB stwierdził, że wobec nieprzedłożenia przez zobowiązanych w wyznaczonym terminie dokumentów, o którym mowa w art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, wymienionych w postanowieniu organu I instancji, PINB był zobowiązany do nakazania rozbiórki przedmiotowego garażu w oparciu o art. 49b ust. 1 w zw. z ust. 3 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przedłożone przez inwestorów w toku prowadzonego przez organ powiatowy postępowania dokumenty nie spełniają wymogów art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego. Zobowiązani nie przedłożyli oświadczenia o prawie do dysponowania przedmiotową nieruchomości na cele budowlane. Do akt załączono kserokopię projektu sporządzonego w grudniu 1999 r., który nie został zatwierdzony przez właściwy organ administracji architektoniczno - budowlany. W/w projekt nie spełnia wymagań określonych przepisami prawa i w konsekwencji nie może stanowić dowodu w omawianej sprawie. Końcowo organ odwoławczy podkreślił, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach organu powiatowego jednoznacznie wskazuje, że inwestorzy nie dysponowali uprzednią zgodą właściwego organu na realizację przedmiotowej inwestycji, zaś przedłożone przez nich dokumenty nie uzasadniają przyjęcia odmiennego stanowiska w tym zakresie. Zwrócił również uwagę, że realizacja inwestycji nawet przed 1998 rokiem nie spowodowałaby zmiany trybu postępowania i zmiany orzeczonego nakazu rozbiórki spornego budynku. Stwierdził, że zgoda właścicieli sąsiedniej nieruchomości na wykonanie omawianej inwestycji nie ma wpływu na treść niniejszej decyzji. Skargę mającej charakter opisowy, na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli B. i S. Ł. (dalej skarżący). Skarżący podkreślił, że urząd Miasta Z. wydał decyzję nr [...] z [...].10.1999 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto posiadali pismo właścicielki gruntu przy ul. P. – S. B., w którym przekazuje im grunt na wieczyste użytkowanie. Skarżący zaznaczyli, iż świadkami przekazania gruntu był vice Burmistrz Z. i jego sekretarka, która sporządziła dokument przekazania, gdyż S. B. była analfabetką. W dalszej części opisowej skargi wywiedli, iż w 2000 roku złożyli wniosek o pozwolenie na budowę garażu i czekali na odpowiedź ze strony organu, która nie nadchodziła. Okazało się również, że dokumenty zaginęły. Jednocześnie nie posiadali wiedzy o możliwości legalizacji wykonanej inwestycji. W sprawie ustanowili pełnomocnika – (adwokata F. N.), który po analizie pism, wezwań i decyzji PINB w W. w dniu [...].01.2018 wypowiedział pełnomocnictwo. W konkluzji skarżący podali, że działkę przynależną do posesji przy ul. P. użytkowali najpierw ich rodzice na prośbę rodziny B. od 1986 r., poza tym nie jest prawdą, że na działce jest przyłącze wodne do posesji uczestniczki postępowania A. Ż. Wnieśli o rozstrzygnięcie sporu przez Sąd. W odpowiedzi na skargę [...] WINB podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2016 r., poz. 1066, ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. 2018 r., poz. 1302, dalej, p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym była decyzja [...] WINB z [...] kwietnia 2018 r., nr [...], wydana w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylająca w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i orzekająca: na podst. art. 49b ust. 1 w zw. z art. 49b ust. 3 ustawy Prawo budowlane nakaz B. Ł. i S. Ł. rozbiórki budynku garażowego o konstrukcji stalowej, o wymiarach 6,07 rn x 5,55 m wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, na działkach nr ew. [...] i [...] obr. [...] przy ul. P. w Z. W sprawie niesporne jest, że przedmiotowy garaż został wybudowany w 1998 r., bez wymaganego prawem zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu zamiaru wykonania robót budowlanych związanych z jego realizacją. Ustalenia organów wskazują jednoznacznie, że inwestorzy nie składali wniosku o pozwolenie na budowę, ani zgłoszenia na budowę czy rozbudowę na działce nr ew. [...] i [...]. Stosownie do treści art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu po nowelizacji dokonanej z dnia 28 czerwca 2015 r.) uprzedniemu zgłoszeniu organowi architektoniczno-budowlanemu wymagała bowiem "budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, altan oraz przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m²", przy czym łączna liczba tych obiektów nie może przekraczać dwóch na każde 500 m². W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że przed wybudowaniem ww. obiektu, biorąc pod uwagę ciąg samowoli budowlanej inwestorzy powinni dokonać zgłoszenia. Po ustaleniu przez organ nadzoru budowlanego I instancji, że skarżący nie dokonali zgłoszenia budowy obiektu (budowy na działce o nr ew. [...]), ani po jego rozbudowie (na działce nr ew. [...]), gdy przedmiotowy garaż posiadał wymiary 6,07 m × 5,55 m, stwierdzić należy, iż zasadne było wszczęcie procedury legalizacyjnej w oparciu o art. 49b ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z treścią art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlany. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane). W przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1 (art. 49b ust. 3 ustawy Prawo budowlane). Stwierdzić należy, że skarżący pomimo nałożenia na nich postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] czerwca 2017 r., Nr [...], obowiązków wynikających z art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego umożliwiających legalizację, nie złożyli niezbędnych dokumentów, a zatem nie podjęli próby zalegalizowania spornego obiektu budowlanego. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że skarżący nie przedłożyli oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ani do działki [...], która jak twierdzą jest ich własnością ani do działki sąsiedniej nr ew. [...], która jest własnością uczestniczki postępowania A. Ż. Zwrócenia uwagi wymaga, że skarżący usiłowali przekonać organy nadzoru budowlanego o posiadaniu zgody poprzedniej właścicielki na usytuowanie budynku przy ul. P. w Z. Nie jest rzeczą organów nadzoru budowlanego ani rzeczą Sądu ustalanie i prowadzenie w tym przedmiocie jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego, bowiem to skarżący, którzy nie dokonali zgłoszenia winni przedłożyć stosowne oświadczenia. W sprawie nie budzi wątpliwości, iż działka oznaczona nr ew. [...] stanowi własność uczestniczki postępowania A. Ż. Skarżący nie złożyli nawet oświadczenia dotyczącego jak twierdzą ich własnej działki nr [...]. To nie organ nadzoru budowlanego będzie ustalał, czy skarżący są właścicielami tej działki, na nich został nałożony obowiązek przedstawienia dokumentów, z którego się nie wywiązali. Również nie zostały przedłożone pozostałe dokumenty, zaś słusznie uznały organy, iż dokumentem takim nie jest kserokopia projektu budowlanego sporządzonego w grudniu 1999 r., który nie został zatwierdzony przez właściwy organ architektoniczo-budowlany. Jedyny złożony dokument w ramach nałożonego obowiązku - zaświadczenie o zgodności przedmiotowego garażu z ustaleniami obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Z. nie mógł stanowić o wypełnieniu obowiązku i legalizacji samowoli budowlanej. Zasadnie zatem uznał organ nadzoru budowlanego, że zobowiązani inwestorzy nie spełniając nałożonego na nich obowiązku dali wyraz braku woli zalegalizowania przedmiotowej samowoli budowlanej. Nie wystąpili również o przedłużenie terminu, ani nie dołączyli niezbędnych dokumentów do odwołania. Podkreślić należy, że legalizacja jest uprawnieniem podmiotu, a więc może on przystąpić do działań prowadzących do legalizacji (wykonać obowiązki nałożone postanowieniem) lub z nich zrezygnować, a nie jest obowiązkiem. Wobec tego w zależności od wybranego rozwiązania przez stronę albo dochodzi do legalizacji samowolnych robót w przypadku spełnienia wszystkich wymogów, albo organy nakazują rozbiórkę, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Konkludując, Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie zobowiązani nie wykonali nałożonego obowiązku, co skutkuje, że organ nadzoru budowlanego niezależnie od tego, czy była możliwość zalegalizowania spornego obiektu, czy też takiej możliwości nie było, zobowiązany był wydać stosownie do treści art. 49b ust. 3 ustawy Prawo budowlane nakaz rozbiórki. Odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdzić należy, że są one niezasadne. Okoliczności podniesione w skardze, a dotyczące posiadania pisma byłej właścicielki S. B. do działki [...] (części), która jakoby miała im oddać w wieczyste użytkowanie grunt pod częścią garażu są bez znaczenia w niniejszej sprawie. Skarżący otrzymali bowiem postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w którym określono zakres nałożonych obowiązków, których to obowiązków nie wypełnili. Przedłożenie do organu kserokopii decyzji o ustaleniu warunków zabudowy z 1999 r. nie jest wypełnieniem obowiązku nałożonego postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. nr [...]. Również pozostałe okoliczności podniesione w skardze, a dotyczące zaginięcia dokumentów pozwolenia na budowę garażu około roku 2000, nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia. Jak podają skarżący na etapie postępowania administracyjnego ustanowili profesjonalnego pełnomocnika, nie mogą zatem w aktualnej sytuacji twierdzić się, iż nie mieli wiedzy o możliwości legalizacji inwestycji. Argumenty skarżących Sąd uznaje za bezprzedmiotowe. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako nieuzasadnioną.