VII SA/Wa 159/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi D.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. działając na podstawie art. 48 ust. 1 i 4, art. 52, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 4, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016/ oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwanej dalej k.p.a./ – nakazał D.S. dokonanie całkowitej rozbiórki zbiornika na nieczystości ciekłe o wymiarach rzutu 7,50 x 7,50m i głębokości 3,00m, samowolnie wybudowanego na działkach oznaczonych numerami ew. [...], [...] i [...] położonych w miejscowości S., gm. D. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż podstawą rozstrzygnięcia było niedopełnienie przez inwestora obowiązków nałożonych na niego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] wydanym w oparciu o przepis art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane /Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm./, którym organ wstrzymał roboty budowlane i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie dwóch miesięcy: projektu budowlanego zbiornika na nieczystości ciekłe, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W takim wypadku organ rozstrzygający, zgodnie z przepisem art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, obligatoryjnie stosuje przepis ust. 1 art. 48 – czyli orzeka o rozbiórce. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – po rozpatrzeniu odwołania D.S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] sierpnia 2005r. Nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. w postępowaniu naprawczym zobowiązał postanowieniem inwestora do wykonania w terminie 2 miesięcy określonych obowiązków w celu zalegalizowania samowoli budowlanej. Inwestor obowiązków w wyznaczonym w terminie nie wykonał. Organ odwoławczy podał, że inwestor wprawdzie zwrócił się przed upływem wymaganego terminu o jego przedłużenie, ale organ stopnia powiatowego odmówił, informując, iż brak jest podstaw, aby uchylić bądź zmienić ww. postanowienie, także w kwestii terminu, z uwagi na fakt, iż nie przysługuje na nie zażalenie. W razie więc niewykonania obowiązków w terminie, organ zobligowany jest do wydania nakazu rozbiórki. W związku z powyższym organ drugiej instancji podkreślił, iż nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł D.S. Skarżący podniósł, iż w trakcie postępowania występował do organu o przedłużenie terminu dostarczenia stosownej dokumentacji, wymaganej do zalegalizowania istniejącego zbiornika na nieczystości ciekłe, gdyż wyznaczony przez organ termin był nierealny. Skarżący w uzasadnieniu skargi podkreślił, iż w chwili obecnej posiada komplet dokumentów wymaganych do legalizacji przedmiotowego zbiornika na nieczystości ciekłe. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi stopnia powiatowego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm./, kontrola działalności administracji publicznej jest przez Sądy administracyjne sprawowana pod względem zgodności z prawem. W oparciu zaś o art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a./ uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga D.S. zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli w niej wskazane. Niesporne jest w sprawie, iż na działkach nr [...], [...] i [...] położonych w miejscowości S., gm. D. inwestor wybudował zbiornik na nieczystości ciekłe bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie zachodziły okoliczności wskazane w przepisie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, dlatego też Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] w oparciu o przepis art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymał roboty budowlane i nałożył na inwestora zbiornika na nieczystości ciekłe obowiązek dostarczenia określonych dokumentów. Przedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dokumentów jest traktowane, jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, co umożliwia prowadzenie procedury legalizacyjnej. Postanowienie wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego nie jest zaskarżalne, a wykonanie nakazanych postanowieniem czynności jest obowiązkiem inwestora, z którym ustawodawca wiąże określone skutki. Dopuszczona przez ustawodawcę procedura legalizacyjna w przypadku spełnienia tych obowiązków skutkuje odstąpieniem od orzekania nakazu rozbiórki. Brak możliwości odrębnego zaskarżenia postanowienia przewidzianego w art. 48 ust. 2 i 3 oznacza, że będzie ono mogło być zakwestionowane dopiero przy ewentualnym zaskarżeniu decyzji wydanej w dalszym toku postępowania administracyjnego. Zważywszy na fakt, że w dacie wydania postanowienia z dnia [...] kwietnia 2005 r. na terenie objętym inwestycją nie było obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W decyzji nakazującej rozbiórkę zbiornika z dnia [...] sierpnia 2005 r. organ nadzoru budowlanego powołał się na niewykonanie przez inwestora w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków m.in. nieprzedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach. Będący podstawą prawną tego obowiązku przepis art. 48 ust. 2 pkt 1 lit b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz. U. z 2006. Nr 156, poz. 1118 i Nr 170, poz. 1217 oraz z 2007 r., Nr 88, poz. 587, Nr 99, poz. 665 i Nr 127, poz. 880/, w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt P 37/06 został uznany za niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż nie sposób uznać za zgodną z przepisami sprawiedliwości społecznej i równości regulacji różnicującej w praktyce sytuację poszczególnych inwestorów według kryterium obowiązywania lub nieobowiązywania – na danym terenie planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego. Skoro zaświadczenie wójta o zgodności budowy z ustaleniami planu miejscowego może zostać wydane po wszczęciu postępowania rozbiórkowego /bo nie istnieje prawny wymóg uzyskania takiego zaświadczenia wcześniej/, to niezgodne ze wskazanymi zasadami konstytucyjnymi jest żądanie decyzji o warunkach zabudowy, która byłaby ostateczna już w dniu wszczęcia wymienionego postępowania /tj. w dniu zawiadomienia inwestora o wszczęciu postępowania rozbiórkowego/. Nie może mieć tu znaczenia termin uzyskania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, bo nie do pogodzenia z zasadami konstytucyjnymi jest orzekanie rozbiórki obiektu budowlanego, gdy np. inwestor wykazał jego zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uzyskując ostateczną decyzję o warunkach zabudowy w trakcie postępowania rozbiórkowego. /vide wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt P 37/06/. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego orzekający o niezgodności z Konstytucją przepisu, na podstawie którego wydana została zaskarżona decyzja, stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania administracyjnego /art. 145a k.p.a./, co powoduje uwzględnienie skargi przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, decyzję organu I instancji, a także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] kwietnia 2005 r., gdyż jest to niezbędne dla właściwego załatwienia sprawy. Mając na uwadze treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego, organ winien ponownie rozważyć możliwość zastosowania przepisu art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, a dopiero w razie braku możliwości zalegalizowania obiektu budowlanego – orzec o rozbiórce. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 cyt. ustawy.