VII SA/Wa 159/09

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie : ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia : I. przyznać M. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 3 kwietnia 2009 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez M. W. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodów z tytułu emerytury w wysokości 1.864,73 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada mieszkanie o powierzchni 48,20 m ², a innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiada. W uzasadnieniu swojego wniosku wnioskodawca wskazał, że jest osobą starszą pozostającą pod stałą opieką innych osób. Zaznaczył, że jest osobą bardzo schorowaną, wymagająca stałych wizyt lekarskich i przyjmowania lekarstw, na które wydaje miesięcznie około 300,00 złotych. Wnioskodawca wskazał, że ponosi także koszty stałe związane z opłatami za mieszkanie w wysokości 392,00 złotych, energię elektryczną w wysokości 170,00 złotych, gaz w wysokości 350,00 złotych oraz telefon w wysokości 100,00 – 120,00 złotych. Biorąc pod uwagę powyższe dane uznano, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Oceniono, że wnioskodawca przy wykazanym miesięcznym dochodzie i ponoszonych wydatkach nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, bez spowodowania uszczerbku w środkach utrzymania koniecznego dla siebie. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest przesłanek do zwolnienia wnioskodawcy z kosztów sądowych. Zaznaczyć bowiem należy, że wnioskodawca uiścił w sprawie wpis sądowy w wysokości 200,00 złotych, jak również opłatę kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia wyroku w wysokości 100,00 złotych. Stwierdzono zatem, że wnioskodawca będzie w stanie ponieść także ewentualne pozostałe koszty sądowe samodzielnie, gdyż nie będą one wyższe niż te dotychczas poniesione. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. W niniejszej sprawie wnioskodawca wykazał, że zdobycie środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.