VII SA/Wa 1591/08
WyrokWSA w Warszawie2009-01-21
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Mariola Kowalska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może stwierdzić nieważność decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, jeśli został on wykonany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, bez wcześniejszego przeprowadzenia postępowania w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma prawo stwierdzić nieważność decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, jeśli został on wykonany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. W takiej sytuacji, przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie, powinno zostać przeprowadzone postępowanie przez organ nadzoru budowlanego w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Brak takiego postępowania stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące nieważnością decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. M., R. M. i A. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wojewody i stwierdziła nieważność decyzji Starosty R. z dnia [...].08.2001 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując na prawidłowe wykonanie przyłącza kanalizacyjnego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając nieważność decyzji Starosty z powodu istotnych odstępstw od projektu budowlanego i braku przeprowadzenia postępowania nadzoru budowlanego. Skarżący zarzucili, że zmiany zostały dokonane na podstawie innego pozwolenia na budowę i że wszystkie roboty wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi E. M., R. M. i A. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. skargę oddala
VII SA/Wa 1591/08
UZASADNIENIE
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. znak: [...], działając na podstawie art.138 § 1 pkt.2 w związku z art. 156 § 1 pkt. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz.1071, z póź. zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich R. oraz Gminy i Miasta T., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].11.2002r znak: [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty R. z dnia [...].08.2001r., znak: [...], w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] w T. - uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził nieważność decyzji z dnia [...].08.2001 r. znak: [...] Starosty R.
Wojewoda [...] odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Starosty udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] w T. stwierdził, że postępowanie o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu prowadzone jest w przypadkach wymienionych w art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106 z 2000r. poz. 1126 z późn. zm.) m.in. w sytuacji gdy organ stwierdził, że zgłoszony przez inwestora obiekt budowlany został wykonany z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu na budowę, co, zdaniem Wojewody miało miejsce w omawianej sprawie. Organ wskazał, ze podstawą udzielenia przez Starostę R. pozwolenia na użytkowanie była inwentaryzacja geodezyjna działki nr [...], sporządzona przez uprawnionego geodetą D. K., inwentaryzacja budowlana wraz z orzeczeniem o zdatności obiektu do użytku, opracowana przez uprawnioną osobę, a także protokoły badań i sprawdzeń.
Wojewoda zauważył również, że w/w inwentaryzacja działki nr [...] wykazuje, że inwestor zamiast szamba wykonał przyłącz kanalizacyjny w granicach własnej działki, a na powyższe podłączenie posiada umowę na odbiór ścieków z Przedsiębiorstwem Gospodarki Komunalnej "E." Sp. z o.o. w T. co jest wystarczające do stwierdzenia, że odprowadzenie ścieków z objętego postępowaniem obiektu jest prawidłowe.
Wojewoda stwierdzając, że zarzut, iż kanalizacja do budynku została wykonana przez inwestora także pod drogą, nie znalazło odzwierciedlenia w materiale dowodowym, zaznaczył, że postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie ma na celu stwierdzenie zdatności do użytku obiektu pod kątem zachowania przepisów techniczno-budowlanych. Bez znaczenia zatem dla tej oceny pozostają kwestie związane z naruszeniem cudzej własności.
Od decyzji Wojewody odwołanie wniósł [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich, który zarzucił, że przyłącze wykonano z przekroczeniem drogi wojewódzkiej nr [...] R. – D. w km 9+060 metodą podwiertu, bez zezwolenia Zarządu Drogi.
W odwołaniu, które złożył również Urząd Miasta i Gminy zaznaczono, że decyzja Starosty stanowiła jedynie o pozwoleniu na użytkowanie budynku zlokalizowanego na działce nr [...].
Gmina wskazała również, ze nie wnosiła wcześniej odwołania, ani nie zgłaszała zastrzeżeń będąc przekonana że pozwolenie ogranicza się wyłącznie do obiektów znajdującej się na działce inwestora. Wobec jednak "rozciągnięcia" pozwolenia przez Starostę w postępowaniu nadzoru budowlanego również na "instalacje i urządzenia techniczne niezbędne do prawidłowego funkcjonowania budynku" skutkujące umorzenie postępowania przed nadzorem budowlanym Gmina domaga się stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę bowiem obejmuję ono również przyłącz kanalizacyjny wybudowany poza granicami działki inwestora bez zgody właściciela działki sąsiedniej.
Organ odwoławczy stwierdzając nieważność decyzji Starosty R. wskazał w uzasadnieniu, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie może być wydana tylko po spełnieniu przesłanek przepisami 55 i 57 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Zdaniem organu odwoławczego, w omawianej sprawie, żadna z przesłanek wymienionych w tych przepisach nie została spełniona, co skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji z dnia [...].08.2001 r. Starosty R., wobec rażącego naruszenia art. 57 Prawa budowlanego
Organ wskazał, że wprawdzie z uregulowania art. 57 ust.2 cyt. wyżej ustawy wynika, że istnieje możliwość uzyskania pozwolenia na użytkowanie w przypadku zmian nie odstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę dokonanych podczas wykonywania robót budowlanych, to w omawianej sprawie przepisu tego nie można zastosować, bowiem pozwolenie na budowę z dnia [...].02.1996r. zezwalała inwestorowi na budowę budynku mieszkalnego wg. Projektu typowego nr WB-3335, zaś wykonany budynek w sposób istotny odbiega od projektu typowego zarówno wymiarami zewnętrznymi jak i funkcją, konstrukcją i kształtem.
Fakt wykonania obiektu budowlanego w sposób istotny odstępującego od zatwierdzonego projektu budowlanego w świetle przepisów Prawa budowlanego z 1994r. nie może być akceptowany i zalegalizowany poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżyli E., R. i A. M. Zdaniem skarżących, inwestor do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie załączył wszystkie wymagane przepisami dokumenty, tj.: oryginał dziennika budowy oświadczenie kierownika budowy protokoły badań i sprawozdań - inwentaryzację geodezyjną powykonawczą Wskazali również, że z załączonych dokumentów jednoznacznie wynika, iż wszystkie roboty wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną, przepisami, obowiązującymi normami a wykonane prace nie naruszają praw osób trzecich oraz obowiązujących warunków technicznych.
Zdaniem skarżących, organ II instancji wskazując na istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu WB 3335 objętego pozwoleniem na budowę dn. [...].02.1996 r. Starosty Powiatowego w R. znak: [...] pominął fakt, iż inwestor zmiany te dokonał na podstawie pozwolenia na budowę z dn. [...].10.1996r. udzielonego przez Burmistrza Miasta Gminy T. znak: [...].
Skarżący podnieśli również, że inwentaryzacja geodezyjna działki [...] jak też inwentaryzacja budowlana wykazała, iż inwestor wykonał zamiast szamba, przyłącz kanalizacyjny w granicach własnej działki. Na powyższe przyłączenie posiada umowę o odbiór ścieków z Przedsiębiorstwem Gospodarki Komunalnej "E." sp.zoo w T., co jest wystarczające do stwierdzenia, że odprowadzenie ścieków z obiektu objętego postępowaniem jest prawidłowe.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał skargę za niezasadną i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej jest przez Sądy administracyjne sprawowana pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie zaś art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Na wstępie należy wskazać, że Starosta R. udzielając pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego parterowego z poddaszem użytkowym z dachem drewnianym wielospadowym, zlokalizowanego na działce nr [...] w T. o pow. zabudowy 356 m2 i pow. użytkowej 534 m2 stwierdził, że obiekt został zrealizowany całkowicie zmienionym układzie konstrukcyjnym i funkcjonalnym budynku, biorąc jednak pod uwagę przedłożoną do wniosku inwentaryzację powykonawczej działki i budynku doszedł do przekonania, że roboty przy budowie tego budynku wykonano zgodnie z sztuką budowlana, przepisami i obowiązującymi normami, a dokonane w trakcie budowy zmiany nie naruszają praw osób trzecich oraz obowiązujących warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać budynki.
Niezasadny jest więc zarzut skargi ,że inwestor dokonał opisanych wyżej zmian na podstawie decyzji Starosty z dnia [...].10.1996r. bowiem decyzja ta dotyczy innego obiektu zaprojektowanego również na działce nr [...] w T. a decyzja Starosty o pozwoleniu na użytkowanie nie nawiązuje w jakikolwiek sposób do wskazanej przez inwestora decyzji z dnia [...].10.1996r.
Nie ulega wątpliwości, że pozwolenie na użytkowanie obejmuje tylko obiekt wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...].02.1996r. i jak wynika z akt sprawy, Starosta wydając to pozwolenie kierował się wyłącznie przedłożoną przez inwestora inwentaryzacji powykonawczą z której wynika, że w trakcie budowy budynku mieszkalnego odstąpiono w sposób istotny od zatwierdzonego projektu (WB-3335) oraz warunków pozwolenia na budowę z dnia [...].02.1996 r znak: [...] udzielonego przez Burmistrza Gminy i Miasta T.
Zgodnie z przepisem art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106 z 2000r. poz. 1126 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu udzielania przez Starostę pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego na działce nr [...] w T. przy ul. K. uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest wymagane, jeżeli właściwy organ:
1) nałożył taki obowiązek w wydanym pozwoleniu na budowę lub
2) stwierdził, że zgłoszony przez inwestora obiekt budowlany został
wykonany z naruszeniem warunków, określonych w pozwoleniu na budowę lub
3) wydał, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub art. 71 ust. 3, decyzję
nakazującą dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek.
Do użytkowania użytkowanie budynku mieszkalnego na działce nr [...] w T. przy ul. K., na którego wzniesienie było wydane pozwolenie na budowę, można było przystąpić, z zastrzeżeniem przepisów art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu, w drodze decyzji Art. 54 ust. 1 Prawa budowlanego).
W razie zmian nie odstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę, dokonanych podczas wykonywania robót, do zawiadomienia inwestor powinien dołączyć kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi zmianami.
W przypadku jednak, gdy wykonanie obiektu budowlanego nastąpiło w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego organ nie może wydać pozwolenia na użytkowanie obiektu bez uprzedniego zakończenia postępowania przez organ nadzoru budowlanego w trybie i na podstawie przepisu art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
W tej sytuacji uznać należy, że decyzja Starosty R. z dnia [...].08.2001 r., znak: [...], w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] w T. wydana bez podstawy prawnej bowiem przepis art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106 z 2000r. poz. 1126 z późn. zm.) nie przewidywał możliwości wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu zrealizowanego z istotnymi odstępstwami.
Fakt wykonania obiektu budowlanego w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego wymaga uprzedniego przeprowadzenia przez nadzór budowlany postępowania przewidzianego przepisami art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
Jeżeli zatem Starosta w sytuacji wyżej opisanej zezwolił na użytkowanie przedmiotowego obiektu to wyraźnie naruszył normy prawa budowlanego. Pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego może być wydane dopiero wówczas, gdy inwestor wykona nakazane przez nadzór budowlany obowiązki lub gdy wykluczony zostanie obowiązek nakazu rozbiórki wynikający z art. 51 ust.1 pkt. 1 Prawa budowlanego zaś udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu, co do którego nie wykluczono jednoznacznie obowiązku nakazu rozbiórki jest naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, skutkującym nieważnością stosownej decyzji zezwalającej na użytkowanie obiektu.
Jeżeli zatem organ orzekający w niniejszej sprawie zaprezentował taki właśnie pogląd prawny i orzekł jak w zaskarżonym rozstrzygnięciu, to nie sposób jest mu zarzucić naruszenia prawa, zobowiązującego Sąd do żądanego uchylenia zaskarżonej decyzji i dlatego orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło