VII SA/Wa 1591/08

PostanowienieWSA w Warszawie2010-08-27

Skład orzekający: Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada dochód pozwalający na spłatę dwóch kredytów bankowych i posiada majątek w postaci udziału w nieruchomości, może zostać uznana za osobę niezdolną do ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w celu przyznania prawa pomocy?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawca nie wykazał swojej niezdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Pomimo wskazywanych wysokich rat kredytowych i niskiej kwoty pozostającej na utrzymanie, sąd uznał, że wnioskodawca posiada zdolność do wygospodarowania środków na koszty sądowe, zwłaszcza w kontekście posiadania majątku i wcześniejszego ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Wnioskodawca E. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał na swoje miesięczne dochody z emerytury, wysokie raty kredytowe oraz posiadany majątek w postaci udziałów w nieruchomości. Sąd analizując przedstawione przez wnioskodawcę dane, w tym fakt spłacania dwóch kredytów bankowych oraz posiadanie udziału w dużej nieruchomości, uznał, że nie wykazał on swojej niezdolności do ponoszenia kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono E. M. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 1591/08 ze skargi E. M., [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej postanawia: odmówić E. M. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 22 czerwca 2010 r. E. M. za pomocą faksu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W związku z tym Sąd przesłał wnioskodawcy, reprezentowanemu przez adwokata, formularz PPF, który następnie został uzupełniony i nadesłany przez E. M. w zakreślonym przez Sąd terminie. W formularzu tym wnioskodawca zakreślił, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz w uzasadnieniu wskazał, że wnosi o ustanowienie adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wstępie wskazania wymaga, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a. zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, a udzielenie stronie prawa pomocy przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Jak wynika z wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca prowadzi sam gospodarstwo domowe, którego dochód wynosi 1236,44 zł (brutto 1474,11 zł). Dochód ten uzyskuje z emerytury, na potwierdzenie czego wnioskodawca przedstawił zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...]. Ponadto wskazał, że posiada majątek, który obejmuje połowę udziałów: w działce nr [...] i budynku mieszkalnym. Wnioskodawca ponadto wskazał, że nie posiada żadnego innego majątku. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy E. M. wskazał, że ww. miesięczny dochód przeznacza co miesiąc na spłatę rat w banku w wysokości 782,28 zł oraz na opłatę rachunków za energię elektryczną w wysokości 207,22 zł. Pozostaje mu na utrzymanie 337,94 zł. Z tego względu w ocenie wnioskodawcy nie stać go na opłacenie adwokata. W ocenie Sądu okoliczności przedstawione we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie kwalifikują E. M. do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z akt sprawy wynika, że w dniu 7 kwietnia 2009 r. E. M. ustanowił adwokata w osobie J. L.. Z nadesłanych przez wnioskodawcę do Sądu dokumentów wynika, że już w tym czasie E. M. spłacał zawartą wcześniej umowę kredytową w [Banku] Z potwierdzenia zapłaty wynika, że na dzień 21 lipca 2010 r. uiścił 36. ratę z 48. przeznaczonych do całkowitej spłaty kredytu. Świadczy to o tym, że E. M. kredyt ten zaciągnął około 3 lat temu. Z nadesłanych dokumentów wynika, że E. M. posiada również drugą umowę w [innym Banku] i co miesiąc spłaca kwotę w wysokości 492,28 zł. Jak wynika z przedstawionej przez E. M. jego sytuacji majątkowej z uzyskiwanego dochodu jest on w stanie wygospodarować środki pieniężne na spłatę dwóch umów zawartych w bankach. Ponadto fakt zaciągnięcia kredytu nie stanowił dla wnioskodawcy przeszkody do ustanowienia adwokata z wyboru. W ocenie Sądu E. M. nie wykazał we wniosku o przyznanie prawa pomocy, że jego sytuacja majątkowa od czasu ustanowienia adw. J. L. uległa znacznemu pogorszeniu. Ponadto jako miesięczny koszt utrzymania gospodarstwa domowego E. M. wskazał tylko wydatki miesięczne na energię elektryczną. Nie wykazał jakie ponosi inne wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, np. wyżywienie, wodę, ścieki, ogrzewanie. Powyższe oznacza, że E. M., przedstawiając swoją sytuację majątkową, nie uprawdopodobnił, iż rzeczywiście po uiszczeniu wszystkich opłat pozostaje mu kwota 337,94 zł. Nie wskazał ponadto w jakiej wysokości zaciągnął kredyty w obu bankach i na jaki cel przeznaczył uzyskane w ten sposób środki pieniężne. Ponadto, obliczając różnicę pomiędzy wskazanym przez wnioskodawcę dochodem, a wydatkami - wynika, że wbrew twierdzeniom E. M. pozostaje mu kwota 246,94 zł, a nie jak wskazywał 337,94 zł. Powyższe świadczy o tym, że przedstawiona we wniosku o prawo pomocy sytuacja majątkowa E. M. jest mało wiarygodna. A zatem wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co uprawniałoby go do przyznania prawa pomocy. Ponadto odmowa przyznania prawa pomocy na etapie postępowania kasacyjnego nie wywoła negatywnych skutków procesowych w postaci ograniczenia prawa do sądu, ponieważ skarga kasacyjna została sporządzona i podpisana przez profesjonalnego pełnomocnika oraz opłacona przez E. M.. Dodatkowo wskazania wymaga, że E. M. wskazał, że posiada 1/2 udziału w prawie własności budynku mieszkalnego, który jest przedmiotem postępowania sądowego. Z akt sprawy wynika, że jest to budynek jednorodzinny o powierzchni użytkowej 534 m2, a wnioskodawca nie przedstawił dokumentu, który potwierdziłby, że został dokonany faktyczny podział tej nieruchomości, co świadczyłoby o tym, że rzeczywiści prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Z akt sprawy wynika, że pod tym samym adresem, tj. ul. [...] w T., zamieszkuje co najmniej jeszcze jedna osoba - R. M. syn E. M.. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło