VII SA/Wa 1591/12

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi P. B. na pismo Prezydenta [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : skargi na pismo postanawia : odmówić P.B. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła w dniu 3 lipca 2012 r. (data stempla biura podawczego) skarga P.B. na pismo Prezydenta [...] z dnia [...] nr [...] wraz z dołączonym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje konkubina, syn oraz córka. Wnioskodawca oświadczył, że rodzina utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez konkubinę z tytułu pracy w wysokości 1.600,00 złotych miesięcznie, natomiast on będąc kierowcą podejmuje prace dorywcze. Z nadesłanej do Sądu skargi wynika natomiast, że wnioskodawca posiada troje dzieci oraz że posiada zasądzone alimenty. Zarządzeniem z dnia 13 lipca 2012 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie, gdzie wraz z rodziną zamieszkuje (dom/mieszkanie, należało podać wielkość w m ²), oraz jaki tytuł prawny posiada do mieszkania/domu, w którym mieszka (np. tytuł własności, spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu, najmu, itp.). Zapytano wnioskodawcę także czy ponosi, a jeśli tak, to jakie, koszty miesięczne związane z utrzymaniem domu/mieszkania w którym mieszka, należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość (np. z tytułu czynszu, opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz nieczystości stałych, podatek, itp.) oraz do podania przybliżonej wysokości miesięcznego dochodu uzyskiwanego z tytułu podejmowanych prac dorywczych. Wezwano wnioskodawcę do podania, czy jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, czy też ma przyznany zasiłek, jeśli tak, należało wskazać jego wysokość oraz czy podejmuje próby znalezienia stałej pracy, jeśli tak, należało wskazać ile prób podjął i z jakim skutkiem. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem czy pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym konkubina podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe z tytułu umów zlecenia lub o dzieło, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanych dochodów oraz czy wnioskodawca posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę, rok produkcji i koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie). Zapytano wnioskodawcę także jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp. dla siebie oraz rodziny oraz ile wynoszą miesięczne koszty związane z nauką dwojga dzieci w wieku szkolnym. Zapytano wnioskodawcę, w jakiej wysokości zobowiązany jest do płacenia alimentów, komu je płaci i dla kogo zostały one przyznane oraz jaka jest wysokość zaległych alimentów, które wnioskodawca zobowiązany był płacić. Wezwano wnioskodawcę do oświadczenia czy otrzymuje pomoc od rodziny, znajomych, krewnych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca otrzymał powyższe wezwanie w dniu 19 lipca 2012 r., a zatem termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy upływał z dniem 26 lipca 2012 r. W dniu 27 lipca 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynął wniosek wnioskodawcy o przedłużenie terminu do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy z uwagi na śmierć ojca. Wnioskodawca dołączył do wniosku skrócony odpis aktu zgonu. Zarządzeniem z dnia 2 sierpnia 2012 r. poinformowano wnioskodawcę, że termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy został mu przedłużony o 7 dni, licząc od dnia doręczenia niniejszego zarządzenia. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie odebrał ww. zarządzenia pomimo dwukrotnego awizowania. Stosownie do postanowień art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) w razie, gdy nie jest możliwe ani doręczenie właściwe, ani zastępcze pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym wraz z informacją o możliwości odbioru pisma w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa powyżej, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia terminu czternastodniowego. Z uwagi, iż nie zastano adresata, w przedmiotowej sprawie zastosowano doręczenie w trybie przewidzianym w art. 73 ustawy, a zarządzenie informujące o przedłużeniu terminu do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących wniosku o przyznanie prawa pomocy, powtórnie awizowano. Pismo z powyższą informacją uważa się zatem za skutecznie doręczone w dniu 22 sierpnia 2012 r., a zatem termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień upłynął w dniu 29 sierpnia 2012 r. Z akt sprawy wynika, że pomimo przedłużenia terminu wnioskodawca nie nadesłał żadnych dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy do nadesłania, których został wezwany. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Wskazać należy, że ustawodawca formułując cytowany wyżej przepis użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s.805). W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika jedynie, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje konkubina, syn, córka oraz że źródłem utrzymania jest dochód uzyskiwany przez konkubinę z tytułu pracy w wysokości 1.600,00 złotych miesięcznie. Z nadesłanego formularza nie wynika jednak, gdzie wnioskodawca wraz z rodziną zamieszkuje oraz jaki tytuł prawny posiada do mieszkania/domu, w którym mieszka. Nie wiadomo także, czy wnioskodawca ponosi, a jeśli tak, to jakie, koszty miesięczne związane z utrzymaniem domu/mieszkania w którym mieszka. Wnioskodawca nie podał także przybliżonej wysokości miesięcznego dochodu uzyskiwanego przez niego z tytułu podejmowanych prac dorywczych. Nie wiadomo także jaki status posiada wnioskodawca, czy jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, czy też ma przyznany zasiłek, a jeśli tak, to w jakiej wysokości oraz czy podejmuje próby znalezienia stałej pracy oraz z jakim skutkiem. Nie wiadomo także czy pozostająca z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym konkubina podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe z tytułu umów zlecenia lub o dzieło, a jeśli tak, to jaki uzyskuje z tego tytułu dochód oraz czy wnioskodawca posiada pojazdy mechaniczne, a jeśli tak, to jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie). Wnioskodawca nie podał także jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp. dla siebie oraz rodziny oraz ile wynoszą miesięczne koszty związane z nauką dwojga dzieci w wieku szkolnym. Nie wiadomym jest także w jakiej wysokości wnioskodawca zobowiązany jest do płacenia alimentów, komu je płaci i dla kogo zostały one przyznane oraz jaka jest wysokość zaległych alimentów, które wnioskodawca zobowiązany był płacić. Wnioskodawca nie oświadczył także czy otrzymuje pomoc od rodziny, znajomych, krewnych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, to od kogo, w jakiej wysokości lub formie. W świetle powyższych danych uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawcę w nadesłanym formularzu są niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca został wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Na jego wniosek termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień został przedłużony o 7 dni, od dnia doręczenia informacji o przedłużeniu terminu. Pomimo przedłużenia terminu wnioskodawca nie nadesłał jednak żadnych dodatkowych wyjaśnień do nadesłania których został wezwany. Stwierdzono zatem, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku bowiem dane zawarte w formularzu są niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Nie nadsyłając żądanych dodatkowych informacji dotyczących nadesłanego wniosku wnioskodawca tym samym nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Tymczasem uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.