VII SA/Wa 1591/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-07-10

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowym jako uczestnik, jeśli jej cele statutowe nie odpowiadają bezpośrednio przedmiotowi sprawy, a wniosek nie zawiera argumentacji uzasadniającej realizację celu publicznego i funkcji kontroli społecznej?
Ratio decidendi
Organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowym jako uczestnik, jeśli nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, a wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego lub gdy sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Jednakże, sąd musi badać, czy udział organizacji służy podstawowemu celowi wprowadzonemu przez przepis, jakim jest zapewnienie kontroli społecznej nad postępowaniem. W przypadku braku bezpośredniego związku między celami statutowymi organizacji a przedmiotem sprawy, braku argumentacji o realizacji celu publicznego i funkcji kontroli społecznej, wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie powinien zostać oddalony.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi spółki na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Stowarzyszenie przedstawiło statut i odpis z KRS. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] Stowarzyszenia [...] w R. o dopuszczenie do udziału w postępowanie sądowym w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić dopuszczenia [...] Stowarzyszenia [...] w R. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. W dniu 1 czerwca 2017 r. na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie został złożony wniosek [...] Stowarzyszenia [...] w R. o dopuszczenie do udziału w postępowanie sądowym w charakterze uczestnika postępowania. Razem z wnioskiem złożono statut ww. Stowarzyszenia oraz odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika w postępowaniu sądowym może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Dokonując oceny wniosku złożonego w niniejszej sprawie należy zwrócić uwagę na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane w składzie 7 sędziów z dnia 28 września 2009 r. sygn. akt II GZ 55/09 LEX nr 570358, w którym Sąd podkreślił, że udział organizacji społecznej w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego musi służyć kontroli społecznej nad postępowaniem, bowiem powinność działania w interesie publicznym (zbiorowym) organizacji społecznej wynika już z samej istoty tej organizacji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zatem uznać, że sąd administracyjny rozpoznając zgłoszony przez organizację społeczną w trybie art. 33 § 2 p.p.s.a. wniosek o dopuszczenie jej do udziału w sprawie dotyczącej innego podmiotu, powinien badać, czy udział ten służy podstawowemu celowi wprowadzonego przez ten przepis rozwiązania, to jest zapewnieniu kontroli społecznej nad postępowaniem. Dokonując wykładni art. 33 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w przywołanym postanowieniu, że "po pierwsze, organizacja społeczna ubiegająca się o prawo udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym musi spełniać warunki formalnoprawne, to jest być organizacją powołaną zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a zakres działalności statutowej musi uwzględniać charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej; po drugie, udział organizacji społecznej musi odpowiadać celowi sądownictwa administracyjnego, to jest sprzyjać realizacji "sądowej kontroli administracji"; po trzecie, sąd administracyjny, rozpoznający wniosek organizacji społecznej ubiegającej się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przed tym sądem, musi mieć zapewnioną prawną możliwość rzeczywistego zbadania, czy organizacja, korzystając z prawa wynikającego z art. 33 § 2 powoływanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, realizuje cel publiczny, dla którego została powołana". Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił ponadto, że "nie jest dopuszczalna taka wykładnia art. 33 § 2 p.p.s.a., według której sąd administracyjny byłby zobowiązany do uwzględnienia (niejako automatycznie) wniosku organizacji społecznej z tego i tylko z tego powodu, że jest ona formalnie organizacją społeczną, a charakter rozpoznawanej sprawy sądowoadministracyjnej jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności". Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy zauważyć należy, iż istotą postępowania administracyjnego przeprowadzonego w sprawie, było ustalenie, iż nie zachodzi przesłanka do dalszego prowadzenia postępowania wszczętego wnioskiem E. M., K. K. i G. Ż. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej spółce P. Sp. z o.o. w W. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z odpowiednimi instalacjami. Przedmiotem oceny organu nie było zatem badanie legalności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę w kontekście naruszenia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 156 k.p.a., a jedynie analiza posiadania przymiotu strony przez skarżących domagających się stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Jak wynika z § 7 statutu [...] Stowarzyszenia [...] w R. celem Stowarzyszenia jest: 1. Ochrona ludzi i środowiska przed promieniowaniem elektromagnetycznym od źródeł technicznych, a także ochrona od innych zagrożeń środowiska naturalnego w tym: - popularyzacja wiedzy o zagrożeniach środowiska i zdrowia ludzi, - przeciwdziałanie zagrożeniom ze strony urządzeń emitujących do środowiska szkodliwe substancje i pola elektromagnetyczne, - przeciwdziałanie budowie i użytkowaniu urządzeń emitujących promieniowanie elektromagnetyczne, jeśli nie istnieją niezbite dowody nieszkodliwości promieniowania. 2. Wspieranie działań proekologicznych, przeciwdziałanie zagrożeniom skażenia i zanieczyszczenia środowiska naturalnego. 3. Wspieranie wszelkich inicjatyw obywatelskich na rzecz ochrony środowiska i zdrowia ludzi na terenie całej Polski. 4. Działania na rzecz udziału społeczeństwa w procedurach decyzyjnych, gdy prawo taki udział przewiduje. 5. Promowanie idei i wspieranie inicjatyw na rzecz obrony praw różnych grup społecznych oraz praw indywidualnych. 6. Prowadzenie szkoleń, organizowanie badań i tworzenie programów w zakresie obrony praw człowieka i obywatela. 7. Prowadzenie informacji i poradnictwa indywidualnego w zakresie obrony praw różnych grup społecznych. 8. Budowanie wzajemnych więzi międzyludzkich społeczności lokalnych. 9. Współpraca z organizacjami i instytucjami działającymi na terenie kraju i zagranicy, których cele są zbieżne z celami Stowarzyszenia. 10. Reprezentowanie członków Stowarzyszenia i obywateli Polski przed organami władzy administracji rządowej i samorządowej, sądami i prokuratorami. Mając na uwadze charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej stwierdzić zatem trzeba, że ujęte w § 7 statutu Stowarzyszenia cele nie odpowiadają przedmiotowi niniejszej sprawy. Kontroli Sądu poddana jest bowiem w niniejszej sprawie decyzja o charakterze formalnym, oceniająca wyłącznie legitymację osób składających wniosek o stwierdzenie nieważności do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie zachodzi zatem bezpośredni związek pomiędzy celami, dla których Stowarzyszenie zostało powołane, a przedmiotem sprawy zawisłej przed Sądem. Podkreślić ponadto trzeba, że Stowarzyszenie z przedmiotowym wnioskiem o dopuszczenie do udziału w sprawie nie zawarło żadnej argumentacji pozwalającej na przyjęcie, że Stowarzyszenie zamierza w tej sprawie realizować cel publiczny i że jego udział w postępowaniu będzie służył funkcji kontroli społecznej. Stowarzyszenie nie wykazało, aby jego udział w postępowaniu sądowym miał wykraczać poza formę popierania konkretnych interesów określonego podmiotu. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2010 r. sygn. akt II GZ 202/10 LEX nr 737679). Z powyższych względów brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku, wobec czego, na podstawie art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło