VII SA/Wa 1592/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni [...] "S." w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną [...] maja 2013 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.2013 r. w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 1992 r. w zakresie terminu pozwolenia na użytkowanie kiosku handlowego oraz w zakresie dotyczącym dokonania rozbiórki ww. obiektu i w tej części orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji z [...] maja 1992 r., w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję WINB z [...] kwietnia 2013 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że weryfikowaną w postępowaniu nadzorczym decyzją z dnia [...] maja 1992 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] na podstawie art. 42 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz.229) po rozpatrzeniu wniosku Z. S., udzielił pozwolenia na użytkowanie tymczasowego kiosku handlowego, zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. M., w [...], na okres 2 lat od daty wydania decyzji. Po upływie ww. terminu inwestor winien dokonać rozbiórki przedmiotowego kiosku bez prawa ubiegania się o odszkodowanie. Pismem z dnia 3 października 2012 r., uzupełnionym pismem z dnia 15 października 2012 r. Z. S. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 1992 r. w części dotyczącej terminu użytkowania i obowiązku rozbiórki kiosku, w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Po rozpatrzeniu wniosku [...] WINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji. W ocenie organu odwoławczego w sprawie bezspornym jest, że przedmiotowy tymczasowy pawilon handlowy został wykonany bez pozwolenia na budowę. Jednakże wobec tego, że nie zachodziły przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt i 2 Prawa budowlanego z 24 października 1974 r. uzasadniające nakazanie rozbiórki, organ na podstawie wniosku Z. S.- (inwestora) z dnia 16 kwietnia 1992 r. prawidłowo przeprowadził postępowanie legalizacyjne zakończone decyzją o pozwoleniu na użytkowanie na podstawie art. 42 ww. ustawy- po przeprowadzeniu oględzin pawilonu i przeanalizowaniu złożonej przez inwestora dokumentacji technicznej. W ocenie organu weryfikowana decyzja w części określającej termin pozwolenia na użytkowanie pawilonu oraz orzekającej o obowiązku jego rozbiórki bez prawa ubiegania się o odszkodowanie jest dotknięta wadą z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.- tj. została wydana bez podstawy prawnej, bowiem brak jest przepisu prawa na podstawie, którego organ administracji mógłby udzielić pozwolenia na użytkowanie obiektu na określony czas oraz orzec o rozbiórce obiektu po upływie tego terminu. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła [...] Spółdzielnia [...] "S." w [...]. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła organowi naruszenie: - art. 42 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 4 ust. 1 pkt 5 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki w zw. z § 43 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno- budowlanego wskutek uznania, że udzielenie pozwolenia na użytkowanie tymczasowego obiektu budowlanego na czas oznaczony stanowi rozstrzygnięcie wydane bez podstawy prawnej; - art. 7, 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niepodejmowanie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, co polegało w szczególności na nie znajdującym oparcia w zebrany w sprawie materiale ustaleniu, że obiekt objęty kontrolowaną decyzją nie powodował niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia; - art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób dyskredytujący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co polegało w szczególności na dokonaniu merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną w części dotyczącej nakazania rozbiórki, nie zaś weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta wadą kwalifikowana wskazaną w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a.; - art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. wskutek uznania, że decyzja z dnia [...] maja 1992 r. znak [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] została w części wydana bez podstawy prawnej sytuacji, gdy: a) rozstrzygnięcie o czasowym pozwoleniu na użytkowaniu obiektu budowlanego miało podstawę prawną w treści art. 42 ust. 2 i 3 i ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 4 ust. 1 pkt 5 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki w zw. z § 43 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistycznego- budowlanego; b) rozstrzygnięcie nakazaniu rozbiórki kiosku bez prawa do ubiegania się o odszkodowanie miało podstawę prawną w treści art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. W odpowiedzi na skargę Główną Inspektor Nadzoru Budowlanego nosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest po względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Biorąc pod uwagę powyższą regulację, należy uznać, że skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana [...] maja 2013 r. Decyzja ta została wydana w postępowaniu nieważnościowym stanowiącym wyjątek od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 k.p.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowana jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się według przepisów art. 157 K.p.a. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena kontrolowanej decyzji pod kątem wad kwalifikowanych wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 K.p.a. Postępowanie takie ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowana tak, jakby chodziło o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Materialno- prawną postawą weryfikowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji jest art. 42 ust. 2 i 3 ustawy z 24 października 1974 r.- Prawo budowlane, stosownie do treści którego, inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej. Poza wypadkiem określonym w ust. 1 właściwy terenowy organ administracji państwowej może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wybudowanego obiektu budowlanego, gdy jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa ludzi lub mienia, ochrony środowiska albo innymi względami interesu społecznego (art. 42 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r.), zgodnie natomiast z treścią art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Z treści zacytowanych przepisów wynika, że formą legalizacji w sytuacji, gdy obiekt spełnia wszystkie wymogi prawa budowlanego jest pozwolenie na jego użytkowanie, które jest jednocześnie stwierdzeniem zdatności obiektu do użytkowania wykonanego obiektu. Przez zdatność do użytku należy również rozumieć takie zrealizowanie obiektu, iż nie narusza on uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym właściciela działki sąsiedniej. Jeżeli nie zachodziły przesłanki do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, organ administracji państwowej powinien usankcjonować popełnienie naruszenia prawa polegające na wybudowaniu obiektu bez pozwolenia na budowę, przyjmując zawiadomienie o oddaniu obiektu do użytku, bądź nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia i wydać mu pozwolenie na użytkowanie. Stosownie do art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest wyłącznie stwierdzenie zdolności do użytku wykonanego obiektu. Przy czym przepis podany jako podstawa prawna decyzji nie przewiduje w żadnym z uregulowań możliwości dokonania legalizacji obiektu niezależnie od tego czy chodzi o budynki stałe, czy też tymczasowe jedynie na czas określony. Tak więc organ prawidłowo uznał, że brak było podstawy prawnej dla wydania decyzji legalizacyjnej na okres 2 lat i orzeczenie, iż po upływie tego okresu należy obiekt rozebrać (uznając, że rozbiórka ma być jedynie konsekwencją upływu wyznaczonego terminu mimo, że jak ustalono nie zostały spełnione przesłanki z art. 37 Prawa budowlanego). Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, że nie mają one wpływu na ocenę legalności decyzji. Wskazane przez skarżącego art. 2 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. i § 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki podają jedynie definicję obiektu budowlanego i budynku tymczasowego, natomiast § 43 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno- budowlanego dotyczy terminów jakie są ustalane dla budynków tymczasowych w decyzji o pozwoleniu na budowę a więc nie może stanowić podstawy innego aktu- tj. pozwolenia na użytkowanie. Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.