VII SA/Wa 1594/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-17
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Daria Gawlak – Nowakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wszczął postępowanie wznowieniowe na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 KPA, nie wyjaśniając uprzednio rzeczywistej intencji strony składającej wniosek?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, przed wszczęciem postępowania nadzwyczajnego, ma obowiązek rzetelnego i wyczerpującego poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na jej prawa i obowiązki, a także zobowiązania do sprecyzowania treści wniosku, jeśli jego intencja jest niejasna. Niewykonanie tych obowiązków, w szczególności brak wyjaśnienia rzeczywistej woli strony i dowolne wszczęcie postępowania wznowieniowego, stanowi naruszenie przepisów KPA, które może mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca A. R. wniosła o uchylenie decyzji ostatecznej zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego i garażu. Po wznowieniu postępowania przez organ I instancji, Prezydent odmówił uchylenia decyzji, uznając, że nie zaszła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 KPA. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA, w tym art. 138 § 1 i 2 KPA w związku z art. 151 § 1 pkt 2 KPA. Sąd uznał skargę za zasadną z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącą.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta i postanowienie Prezydenta, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej A. R. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] ([...]), działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 2 związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. R. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] ([...]) odmawiającej uchylenia decyzji z dnia [...] ([...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego i garażu wolnostojącego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w W. oraz zezwalającej na wznowienie robót budowlanych - uchylił zaskarżoną decyzję oraz na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówił uchylenia decyzji z dnia [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] Prezydent [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 na żądanie A. R., wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...]. Następnie decyzją z dnia [...] uchylił własną decyzję z dnia [...], która została następnie uchylona decyzją Wojewody [...] z [...] a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.
Rozpatrując sprawę ponownie, Prezydent [...] decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] z uwagi na nie wystąpienie przesłanki z art. 145 ust. 1 pkt 5 kpa.
Organ wskazał, że wymieniony w podstawie prawnej decyzji pierwszoinstancyjnej art. 151 § 1 pkt 2 kpa nie koresponduje z sentencją i uzasadnieniem z których wynika, że w podstawie prawnej winien być wskazany art. 151 §1 pkt 1 kpa.
Organ podniósł, że z odpisu z księgi wieczystej dla ww. nieruchomości wynika, iż pomiędzy inwestorem a pozostałymi jej współwłaścicielami M. R. i A. R. zawarta została w dniu 11.01.2005r. umowa uprawniająca M.W. do rozbudowy i modernizacji przypadającej mu części nieruchomości.
Notarialne oświadczenie o braku zgody na wykonywanie prac budowlanych
A. R. złożyła w dniu 28.01.2009r., a zatem po wydaniu decyzji nr [...].
Ponadto, z postanowienia Sądu wynika, iż R. R. nabył spadek po M. R. w dniu 17.06.2008r., natomiast A.W. stała się współwłaścicielką nieruchomości w dniu 8.08.2008r. Bezzasadny był zatem zarzut, że inwestor nie legitymował się zgodą A. R. oraz obecnych współwłaścicieli działki na rozbudowę. Organ dodał, że również z tej przyczyny ww. współwłaściciele działki nie brali udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę.
Skargę na powyższą decyzję złożyła A. R. i wnosząc o jej uchylenie zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 i 2 kpa w związku z art. 151 § 1 pkt 2 kpa i art. 107§1 kpa oraz art. 138 § 1 i 2 kpa w zw. z art. 7 i 77 kpa.
Zdaniem skarżącej w niniejszej sprawie nie było potrzeby prowadzenia postępowania dowodowego ani w całości ani w części, gdyż Prezydent [...] wyczerpująco wyjaśnił i ustalił stan faktyczny sprawy. Skarżąca podniosła, iż w piśmie o wznowienie postępowania zarzuciła, że inwestor złożył nieprawdziwe oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a ponadto, że organ nieprawidłowo ustalił krąg stron postępowania. Skarżąca dodała, że z decyzji Prezydenta [...] Nr [...] jednoznacznie wynika, że inwestor nie dysponował nieruchomością na cele budowlane.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Kontroli Sądu w rozstrzyganej sprawie podlegała decyzja Wojewody [...] z dnia [...], którą organ ten uchylił decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] odmawiającą uchylenia decyzji z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę ww. budynku mieszkalnego oraz zezwalającej na wznowienie robót budowlanych i odmówił uchylenia ww. decyzji z dnia [...].
Na wstępie podkreślić trzeba, że organ administracji zobowiązany jest prowadzić postępowanie zgodnie z regułami określonymi w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim, winien prawidłowo ustalić treść żądania strony. Szczególne znaczenie mają tu ogólne zasady postępowania wyrażone w przepisach art. 7, 8 i 9 kpa, zgodnie z którymi w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7) oraz zobowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8).
Ponadto, organy administracji publicznej obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, oraz czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9).
Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 61 § 1 kpa żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania. Ugruntowane jest stanowisko w orzecznictwie, że w razie wątpliwości co do intencji strony, sprecyzowanie żądania należy do strony, nie do oceny organu administracji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 1990 r. sygn. akt I SA 367/90, ONSA z 1990, Nr 2-3, poz. 47).
W związku z powyższym, w przypadku wątpliwości co do treści żądania określonego we wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, na organach spoczywa obowiązek ustalenia rzeczywistej woli osoby, od której wniosek pochodzi. W postępowaniu tym organ winien zatem rzetelnie i wyczerpująco poinformować stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na jej prawa i obowiązki będące przedmiotem postępowania administracyjnego.
Wyjaśnienie przez organ rzeczywistych intencji strony ma szczególne znaczenie w postępowaniach nadzwyczajnych, których wszczęcie wymaga spełnienia określonych przesłanek, warunkujących jego przeprowadzenie.
Jak wynika z akt rozpatrywanej sprawy skarżąca złożyła w dniu 29 czerwca 2007r. pismo, w którym sformułowała ogólne żądanie cofnięcia zezwolenia na rozbudowę domu i garażu wolnostojącego, podkreślając w szczególności, że M.
W. nie posiada wyłącznego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Należy zwrócić uwagę, że w treści wniosku skarżąca nie wskazała konkretnego przepisu, jak i nie określiła trybu w jakim winno toczyć się postępowanie.
W związku z powyższym, organ I instancji w sposób całkowicie dowolny wydał postanowienie o wszczęciu postępowania wznowieniowego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, bez wyjaśnienia rzeczywistej intencji strony.
Przy czym umknęło uwadze organu, że warunkiem wszczęcia postępowania wznowieniowego jest m.in. spełnienie przesłanki zachowania terminu, o której mowa w art. 148 § 1 bądź § 2 w zależności od podstawy wskazanej przez stronę we wniosku.
W świetle przytoczonych wyżej przepisów Prezydent [...] winien był przede wszystkim zobowiązać skarżącą do sprecyzowania treści wniosku, pouczywszy ją uprzednio o trybach w jakich możliwe jest prowadzenie postępowań nadzwyczajnych.
Kwestii tej nie dostrzegł również organ odwoławczy.
Naruszenie powołanych przepisów niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik niniejszej sprawy, z tej przyczyny rozstrzygnięcia organów wydane w obu instancjach oraz postanowienie z dnia [...] należało uchylić. Rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt I i II sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło