VII SA/Wa 1594/11
WyrokWSA w Warszawie2012-01-17
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Mirosława Pindelska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o nakazanie rozbiórki części budynku mieszkalnego, po wydaniu ostatecznej decyzji umarzającej postępowanie w sprawie legalności tej inwestycji, może skutkować wszczęciem nowego postępowania i wydaniem decyzji merytorycznej, czy też stanowi naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne złożenie wniosku o nakazanie rozbiórki części budynku mieszkalnego, po wydaniu ostatecznej decyzji umarzającej postępowanie w sprawie legalności tej inwestycji, nie może prowadzić do wszczęcia nowego postępowania w tym samym przedmiocie i wydania decyzji merytorycznej. Organ prawidłowo umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zakończonej ostateczną decyzją o umorzeniu postępowania w ramach nadzoru budowlanego stwarza stan powagi rzeczy osądzonej.Stan faktyczny
Skarżąca H. M. wniosła o nakazanie rozbiórki części budynku mieszkalnego, argumentując, że pozwolenie na budowę wygasło, a inwestycja została wzniesiona nielegalnie. Organy nadzoru budowlanego umorzyły postępowanie, powołując się na zasadę powagi rzeczy osądzonej, gdyż sprawa legalności inwestycji była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją umarzającą postępowanie w ramach nadzoru budowlanego. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. i art. 51 Prawa budowlanego, twierdząc, że jej wniosek dotyczy innej kwestii niż poprzednie postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sądowy Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania nakazu rozbiórki I. skargę oddala; II. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł. (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł. (dwieście czterdzieści złotych) tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł. (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy).
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] maja 2011r. (nr...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), dalej Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania H. M. – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] marca 2011r. (nr ...) umarzającą postępowanie w sprawie nakazu rozbiórki części budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...] na działce nr ew. [...].
Organ odwoławczy podkreślił, że sprawa ta była kilkakrotnie rozpatrywana, bowiem decyzją z [...] kwietnia 2007r. organ wojewódzki uchylił w całości decyzję organu powiatowego w [...] z [...] listopada 2006r. umarzającą postępowanie w sprawie rozbudowy ww. budynku mieszkalnego i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Kolejną decyzją z [...] sierpnia 2007r. organ powiatowy odmówił wydania nakazu rozbiórki spornego budynku, która została uchylona decyzją z [...] października 2007r. a sprawę przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Następnie decyzją z [...] lutego 2008r. nałożono na M. i L. R. obowiązek sporządzenia i przedstawienia zamiennego projektu budowlanego. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu wojewódzkiego z [...] kwietnia 2008r.
Decyzją z [...] października 2008r. organ st. podstawowego zatwierdził projekt zamienny rozbudowy i nadbudowy ww. budynku oraz nałożył obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tej inwestycji. Organ odwowławczy utrzymał powyższą decyzję w mocy decyzją z [...] lutego 2009r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 grudnia 2009r. sygn. akt VII SA/Wa 642/09 uchylił ww. rozstrzygnięcie.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z [...] października 2010r. organ wojewódzki uchylił decyzję z [...] października 2008r. i umorzył postępowanie prowadzone w ramach nadzoru budowlanego.
Pismem z [...] stycznia 2011r. H. M. zwróciła się do organu powiatowego w [...] z wnioskiem o wydanie nakazu rozbiórki ww. rozbudowy.
W odpowiedzi organ powiatowy wydał decyzję z [...] marca 2011r.
W ocenie organu odwoławczego decyzja pierwszoinstancyjna jest prawidłowa.
Wyczerpująco bowiem wskazano przesłanki, które skutkowały umorzeniem postępowania wszczętego na wniosek odwołującej się. W obecnym stanie faktycznym i prawnym wydanie kolejnej decyzji merytorycznej w sprawie ww. inwestycji prowadziłoby do zaistnienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. wobec rozstrzygnięcia jej ostateczną decyzją z dnia [...] października 2010r. umarzającą postępowanie prowadzone przez organ I instancji w ramach nadzoru budowlanego. Organ przypomniał, że ww. decyzję wydano w wyniku uwzględnienia, stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oceny prawnej wyrażonej w ww. wyroku z 9 grudnia 2009r.
Odnosząc sie do odwołania wyjaśnił, że sporną inwestycję wykonano zgodnie z pozwoleniem, które w rezultacie przerwy w robotach budowlanych zostało wygaszone. Sytuacja taka w świetle orzecznictwa nie jest samowolą budowlaną, zatem nie może automatycznie skutkować wydaniem decyzji o rozbiórce części obiektu czego domaga się skarżąca.
Skargę na to rozstrzygnięcie złożyła H. M. i wnosząc o jego uchylenie zarzuciła błędne przyjęcie, że postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącej z 19 stycznia 2011r. o nakazanie rozbiórki części ww. budynku mieszkalnego jest bezprzedmiotowe, co w konsekwencji narusza art. 105 § 1 k.p.a. i art. 51 Prawa budowlanego.
W ocenie skarżącej stanowisko organu jest nieprawidłowe, gdyż nie można uznać za tożsamy obecnego wniosku z wnioskami składanymi podczas innego postępowania administracyjnego. Poprzednie wnioski zmierzały przede wszystkim do oceny legalności robót budowlanych, zaś wniosek wszczynający obecne postępowanie jest konsekwencją bezspornego stwierdzenia, że pozwolenie na budowę wygasło. Zadaniem skarżącej, nie występuje żadna przeszkoda do wydania nakazu rozbiórki części ww. budynku wzniesionego nielegalnie. Organy obu instancji nie zauważyły, że przedmiotem obecnego postępowania jest rozstrzygniecie zupełnie innej kwestii. Skoro pozwolenie na budowę wygasło a inwestorzy nie uzyskali nowego pozwolenia budowlanego, to skarżąca jest uprawniona jako współwłaścicielka tej nieruchomości do domagania się rozbiórki obiektu.
Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem, że wydanie w niniejszej sprawie decyzji merytorycznej prowadziłoby do naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Zaistnienie tej przesłanki wymaga bowiem ustalenia tożsamości sprawy pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Tożsamość podmiotowa ma miejsce wtedy, gdy w sprawie występują te same strony. Natomiast sprawy są tożsame pod względem przedmiotowym, o ile tożsama jest podstawa prawna, stan faktyczny oraz prawa i obowiązki stron, które z nich wynikają. Poprzednie wnioski skarżącej zmierzały do oceny legalności robót budowlanych, a obecny wniosek jest konsekwencją bezspornego stwierdzenia, że pozwolenie na budowę wygasło, a tym samym zaistniały podstawy do nakazania rozbiórki części spornego budynku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Poddaną kontroli Sądu decyzją z [...] maja 2011r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] marca 2011r. umarzającą postępowanie w sprawie nakazu rozbiórki części ww. budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] w [...].
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wskazać bowiem trzeba, że z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, iż postępowanie w sprawie legalności spornej rozbudowy zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej z 9 maja 2005r., w którym skarżąca domagała się m.in. spowodowania doprowadzenia zabudowy do stanu poprzedniego.
Konsekwencją rozpatrzenia ww. wniosku było wszczęcie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] postępowania w trybie nadzoru budowlanego w sprawie zbadania legalności ww. robót budowlanych. Na gruncie obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane organ nadzoru zobligowany jest bowiem przede wszystkim do zbadania, czy inwestor dopuścił się samowoli budowlanej, a jeśli tak, to czy istnieją przesłanki do legalizacji tak wzniesionego obiektu budowlanego. Dopiero w sytuacji ustalenia, że legalizacja nie jest możliwa organ wydaje decyzję o jego rozbiórce.
Podstawę materialnoprawną do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w przypadku utraty mocy wiążącej decyzji o pozwoleniu na budowę (wygaśnięcie decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2000r. pozwalającej na budowę spornej inwestycji zostało stwierdzone ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] lipca 2005r.) stanowi tryb wymieniony w art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
Jak wynika z akt sprawy takie postępowanie zostało wszczęte postanowieniem organu powiatowego z dnia [...] stycznia 2008r. i zakończone ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010r. uchylającą decyzję organu powiatowego z dnia [...] października 2008r. i umarzającą postępowanie prowadzone w ramach nadzoru budowlanego, która to decyzja zapadła w wyniku uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] lutego 2010r..
Z analizy materiału dowodowego wynika zatem jednoznacznie, wbrew twierdzeniom skarżącej - że sprawa legalności, a zatem i ewentualnej rozbiórki spornego budynku - została zakończona wyżej wymienioną decyzją [...] października 2010r.
Wzruszenie decyzji, która uzyskała przymiot ostateczności może nastąpić jedynie poprzez uruchomienie jednego z trybów nadzwyczajnych.
Powyższe oznacza, że złożenie przez skarżącą [...] stycznia 2011r. kolejnego wniosku o wydanie nakazu rozbiórki spornej inwestycji nie mogło doprowadzić do uruchomienia ponownego postępowania w tym samym przedmiocie, między tymi samymi stronami i wydania decyzji w tym samym zakresie.
Słuszne zatem było stanowisko organów, że rozstrzygnięcie sprawy zakończonej już decyzją ostateczną stwarza stan powagi rzeczy osądzonej, co powoduje, że wydanie kolejnej decyzji w sprawie tożsamej podmiotowo i przedmiotowo doprowadziłoby do zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 156 § 3 k.p.a. i należało je umorzyć.
W związku powyższym zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku. W świetle przedstawionej argumentacji, wygaśnięcie pozowania na budowę,
wbrew twierdzeniom skarżącej, nie wpływa na zmianę przedmiotu postępowania i nie stanowi podstawy do nakazania rozbiórki części spornego budynku mieszkalnego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 250 ww. ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. – w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło