VII SA/Wa 1595/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-10-09
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawcy spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ ich dochody są niewielkie i wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, co oznacza, że ponoszenie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w ich koniecznym utrzymaniu. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom w trudnej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Wnioskodawcy K. Z. i J. Z. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Finansów. Wnioskodawcy przedstawili swoją trudną sytuację finansową, wskazując na niskie dochody, zadłużenie, brak środków na bieżące potrzeby oraz toczące się postępowania egzekucyjne. Sąd ocenił, że przedstawione przez wnioskodawców dowody potwierdzają spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.Rozstrzygnięcie
Przyznano K. Z. i J. Z. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 października 2014 r. po rozpoznaniu wniosku K. Z. i J. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi K. Z. i J. Z. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: przyznać K. Z. i J. Z. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 24 września 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy K. Z.
i J. Z. uzupełniony na formularzu PPF w którym wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku przedstawili swoją sytuację finansową
i majątkową.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje
w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.)
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny.
Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
W niniejszej sprawie oceniono, że wnioskodawcy wykazali, że spełniają ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Z nadesłanego formularza wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Utrzymują się z dochodów w wysokości 1.832,87 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się renta chorobowa wnioskodawcy w wysokości 726,21 złotych, świadczenie przedemerytalne wnioskodawczyni w wysokości 840,00 złotych oraz dochód z rolnictwa w wysokości 266,66 złotych miesięcznie – rocznie natomiast 3.200,00 złotych. Wyjaśnić przy tym należy, iż wnioskodawcy wprawdzie we wniosku wskazali, że z gospodarstwa rolnego uzyskują kwotę 3.200,00 złotych nie wskazując czy jest to kwota uzyskiwana rocznie czy też miesięcznie. Ze względu na fakt, iż w aktach sprawy znajduje się uzupełniony formularz przez wnioskodawców obowiązujący przed sądami powszechnymi i została w nim doprecyzowana informacja odnośnie dochodów uzyskiwanych z tytułu gospodarstwa rolnego, uwzględniono tę informację i uznano, że podany dochód w wysokości 3.200,00 złotych jest dochodem rocznym. Wnioskodawcy wskazali, że posiadają dom o pow. 47 m ² oraz nieruchomość rolną o pow. 1,16 ha przeliczeniowego.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy podnieśli, że są zadłużeni i brakuje im środków na bieżące potrzeby nawet na wyżywienie. Dodali, że ze względu na brak środków finansowych mają nieopłacone należności za energię elektryczną, wodę, śmieci, podatek od nieruchomości gruntowej. Wnioskodawcy zaznaczyli także, iż toczą się przeciwko nim postępowania egzekucyjne o zapłatę ponad 47.000,00 złotych i na kwotę 3.000 złotych. Podali, że obecnie nie mają możliwości uzyskania żadnej pożyczki nawet na kwotę 100,00 złotych. Wnioskodawcy wskazali, że większość uzyskiwanych dochodów ponoszą na wydawanie niezbędnych lekarstw, wizyt lekarskich i wyżywienie. Dodali także, że pomagają w wyżywieniu synowi i wnuczce ponieważ syn nie może podjąć stałej pracy.
Wnioskodawcy oświadczyli, że nie posiadają oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Zaznaczyli również, że informacyjną dokumentację o sytuacji rodzinnej przesłali we wcześniejszym piśmie. Ze znajdujących się akt sądowych wynika, że wnioskodawcy są osobami schorowanymi. Przesłano przy piśmie z dnia 19 sierpnia 2014r. kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wnioskodawcy z dnia [...] marca 2012r., kartę informacyjną leczenia szpitalnego
z dnia 12 października 2010r., decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2014r. o ustaleniu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy wnioskodawcy oraz kartę wypisową z kliniki kardiologii wnioskodawczyni z dnia
[...] marca 2006r.
Mając na względzie powyższe dane uznano, że wnioskodawcy kwalifikują się do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dochody uzyskiwane przez wnioskodawców są niewielkie, wystarczają jedynie na zaspokojenie ich podstawowych potrzeb życiowych. Stwierdzono zatem, że sytuacja materialna wnioskodawców w jakiej się znajdują, nie pozwala im na ponoszenie kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu.
Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło