VII SA/Wa 1596/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2006 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005r. znak: [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego G. G. kwotę 1730 zł (tysiąc siedemset trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygnatura akt VII SA/Wa 1596/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. na podstawie art. 51 ust 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) zatwierdził projekt architektoniczno-budowlany zamienny i udzielił Z. K. pozwolenia na wznowienie robót polegających na dokończeniu rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego na cele mieszkalne od strony ogrodu zlokalizowanego w T. przy ulicy B.. W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, że inwestor prowadził roboty budowlane rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego w oparciu o decyzję Prezydenta T. z dnia [...] lipca 2004r. Postanowieniem z dnia [...] września 2004r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wstrzymał prowadzenie tych robót gdyż w oparciu o przeprowadzone w dniu [...] września 2004r. oględziny ustalił, że inwestycja realizowana jest z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, nadto nakazał przedłożenie wskazanej dokumentacji technicznej związanej z dokonanymi odstępstwami od projektu. Następnie Prezydent T. decyzją z dnia [...] listopada 2004r. uchylił decyzję pozwalającą na budowę a następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...] listopada 2004r. decyzję nakładającą obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego z uwzględnieniem zmian wynikających z wykonanych już robót oraz warunków decyzji lokalizacyjnej i przepisów prawa. Projekt taki został przedłożony przez inwestora w wyznaczonym terminie i organ nadzoru budowlanego zatwierdził go pozwalając na wznowienie robót. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] listopada 2004r. wydanej na podstawie art. 51 ust 4 Prawa budowlanego wystąpili G. i E. małżonkowie G., L. i L. małżonkowie K., K. i J. małżonkowie J. oraz E. S. We wniosku wskazali, iż decyzja podjęta została bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa. Wnioskodawcy przywołali przepis, który w ich mniemaniu odzwierciedla brzmienie art. 51 ust 4 Prawa budowlanego będącego podstawą kwestionowanego rozstrzygnięcia oraz wskazali, iż zatwierdzony projekt narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z dnia 15 czerwca 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.) w zakresie nadmiernego - poniżej 4 metrów zbliżenia budynku do granicy działek sąsiednich od strony wschodniej i zachodniej. Po rozpatrzeniu wniosku G. i E. G., L. i L. K., K. i J. J. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. decyzją z dnia [...] maja 2005r. na podstawie art. 157 § 1 w zw. z art. 156 § 1 Kpa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] listopada 2004 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, iż kwestionowana decyzja wydana była na prawidłowo zastosowanej podstawie prawnej wynikającej z przepisu art. 51 ust 4 Prawa budowanego w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji który stanowił, że "po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie." Od powyższej decyzji odwołanie złożył G. G.. Decyzją z dnia [...] października 2005r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej Kpa), po rozpatrzeniu odwołania G. G. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powołanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w kwestionowanej decyzji nie został naruszony § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji. Wymieniony przepis § 12 ust. 1 stanowi, iż budynki mieszkalne i gospodarcze winny być sytuowane w odległości co najmniej 4,0m. od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3,0m. jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiotowej sprawie ten warunek został zachowany, gdyż z protokołu robót budowlanych z dnia [...] września 2004r. wynika, że ściany realizowanego obiektu znajdują się w odległościach 3,14 – 3,14 m. od strony zachodniej granicy działki oraz 3,72 – 3,92m. od strony wschodniej granicy i nie posiadają otworów okiennych i drzwiowych. W ocenie organu odwoławczego nie jest zasadny zarzut, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004r. została wydana bez podstawy prawnej, gdyż podstawę jej wydania stanowił art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2005r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G. G.. Skarżący zarzuca w/w decyzji naruszenie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie nadmiernego zbliżenia rozbudowy do granic działek sąsiednich. Nadto podniósł, że skarżona decyzja nie zawiera oceny podnoszonych przez sąsiadów inwestora zarzutów. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podniosła w skardze strona. Kontrolowana decyzja zapadła w postępowaniu nadzorczym. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego to nadzwyczajne postępowanie, którego przedmiotem jest ocena, czy decyzja administracyjna kończąca postępowanie w sprawie dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 Kpa., której wystąpienie powoduje stwierdzenie jej nieważności ze skutkiem ex tunc, może być wszczęte na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 Kpa). Niezależnie od tego, z czyjej inicjatywy postępowanie takie zostało wszczęte, podstawowe znaczenie ma określenie stron tego postępowania, nie ulega bowiem wątpliwości, że także to postępowanie, jak każde z jurysdykcyjnych postępowań administracyjnych, toczy się i może być zakończone wydaniem decyzji, jeżeli wiadomo, kto jest stroną tego postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa. W wypadku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczynanego na żądanie strony ma to dodatkowe znaczenie, gdyż (...) powstaje kwestia oceny, czy osoba żądająca wszczęcia takiego postępowania jest stroną legitymowaną do wystąpienia z takim żądaniem (por. wyrok składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2003r. OSA 2/03, ONSA 2004/1/2). W rozpoznawanej sprawie z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] listopada 2004r. wystąpili G. i E. małżonkowie G., L. i L. małżonkowie K., K. i J. małżonkowie J. oraz E. S.. W przedmiotowej sprawie, po otrzymaniu wniosku, który wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organ powinien w pierwszej kolejności przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w którym należało sprawdzić czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność. Zanim więc wszczęto postępowanie administracyjne, na żądanie strony, należało ustalić, kto jest stroną postępowania w danej sprawie. Nie zawsze bowiem podmiot żądający wszczęcia postępowania administracyjnego w świetle prawa jest stroną. W niniejszej sprawie ustalenie czy osoby, które złożyły wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] listopada 2004r. są podmiotami, których interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności w/w decyzji jest o tyle istotne, że ani G. i E. małżonkowie G., L. i L. małżonkowie K., K. i J. małżonkowie J. oraz ani E. S. nie byli stroną postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji. Organ do tej kwestii w ogóle się nie odniósł tylko rozstrzygnął sprawę merytorycznie. W ocenie Sądu organ najpierw powinien ustalić czy wnioskodawcy mają przymiot strony, a w razie ustalenia, że o stwierdzenie nieważności wystąpił podmiot, który nie jest stroną, organ powinien wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności na podstawie art. 157 § 3 Kpa. Jeżeli natomiast w wyniku wstępnego postępowania organ ustali, że wniosek pochodził od strony, postępowanie powinno toczyć się nadal, a sprawa winna być załatwiona decyzją o stwierdzeniu nieważności kwestionowanego orzeczenia lub o odmowie stwierdzenia nieważności tego orzeczenia. Z akt sprawy wynika, że w innych postępowaniach dotyczących tych samych podmiotów i tej samej inwestycji – prowadzonych w trybie wznowienia postępowania organ nie uznał wnioskodawców za strony postępowania. W tym kontekście uzasadnione jest zbadanie istnienia w niniejszej sprawie przymiotu strony skarżącego, gdyż decyzje organów w tym zakresie cechować powinna jednolitość rozstrzygnięć. Wpływa to bowiem zasadniczo na zaufanie obywateli do organów administracji (art. 8 Kpa). Biorąc powyższe pod uwagę, ze względu na ujawnione naruszenia przepisów prawa Sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na mocy art. 152 w/w ustawy orzeczono jak w pkt II wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.