VII SA/Wa 1601/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Fundacji A. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wpisania do wykazu instytucji, organizacji społecznych, fundacji i stowarzyszeń skargę oddala Sygnatura akt VII SA/Wa 1601/09 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] maja 2009r., znak: [...] Minister Sprawiedliwości na podstawie art. 104 § 1 Kpa oraz art. 49a § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny (Dz. U. z 1997r. Nr 88, poz. 553 z późn. zm., zwana dalej Kodeksem karnym) odmówił Fundacji "[...]" wpisu do wykazu instytucji, organizacji społecznych, fundacji i stowarzyszeń, o których mowa w art. 47, 49 i 57a § 2 Kodeksu karnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że podmiot wnioskujący o dokonanie wpisu do wykazu instytucji, organizacji społecznych, fundacji i stowarzyszeń, o których mowa w art. 47 i art. 49 Kodeksu karnego zobowiązany jest wykazać, że jego podstawowym zadaniem lub celem statutowym jest spełnianie świadczeń na cele enumeratywnie wymienione w tych przepisach. Wskazane w statucie Fundacji cele (Rozdział II § 8 statutu) są ujęte na tyle ogólnie, iż nie ma podstaw do przyjęcia, że polegają one na spełnianiu świadczeń na cele bezpośrednio związane z ochroną zdrowia, środowiska, udzielaniem pomocy osobom poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych lub inne cele społeczne bezpośrednio związane z ochroną dobra naruszonego lub zagrożonego prawem. Działalność Fundacji ogranicza się bowiem do działań o charakterze edukacyjnym, wychowawczym oraz społecznym. Stan ten potwierdzają sposoby realizacji celów (Rozdział II § 9 statutu), z których także nie wynika aby Fundacja miała spełniać świadczenia na wskazane powyżej cele. Również wyjaśnienia złożone w odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie wniosku z dnia 24 marca 2009r. nie wskazują na to, iż podstawowym zadaniem lub celem wnioskodawcy jest spełnianie świadczeń na cele wskazane w art. 47, art. 49 i art. 57a § 2 Kodeksu karnego. W powyższych wyjaśnieniach Fundacja wskazuje jedynie, że jej działalność skupia się na udzielaniu pomocy prawnej, co dodatkowo zostało potwierdzone w załączonym sprawozdaniu merytorycznym za rok 2008 (społeczne poradnictwo prawne, prowadzenie punktów bezpłatnej pomocy prawnej). Minister Sprawiedliwości stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał, że jego podstawowe cele statutowe są bezpośrednio związane z ochroną dóbr enumeratywnie wymienionych w art. 47, art. 49 i art. 57a § 2 Kodeksu karnego. Decyzją z dnia [...] lipca 2009r., znak: [...] Minister Sprawiedliwości na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 127 § 3 Kpa oraz art. 49a § 2 kodeksu karnego, po rozpoznaniu wniosku Fundacji [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2009r., znak: [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2009r. W uzasadnieniu organ powtórzył argumentację przywołaną w rozstrzygnięciu z dnia [...] marca 2009r. uznając, że po ponownej analizie akt sprawy zasadnie odmówił wpisu do wykazu instytucji, organizacji społecznych, fundacji i stowarzyszeń, o których mowa w art. 47, 49 i 57a § 2 Kodeksu karnego. Skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Fundacja [...]. Strona skarżąca zarzuciła: 1. niewłaściwe zastosowanie art. 47, 49, 49a i 57a § 2 Kodeksu karnego poprzez a. odmowę wpisania Fundacji [...] do wykazu instytucji, organizacji społecznych, fundacji i stowarzyszeń , o których mowa w art. 47, 49, 49a i 57a § 2 Kodeksu karnego; b. uznanie, że skarżący nie jest organizacją, której podstawowym zadaniem lub celem jest spełnianie świadczeń bezpośrednio związanych z ochroną zdrowia, ochroną środowiska, udzielaniem pomocy osobom poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych lub innych określonych celów społecznych, bezpośrednio związanych z ochroną dobra naruszonego lub zagrożonego przestępstwem tj. organizacją wskazaną w art. 47, 49, 49a i 57a § 2 Kodeksu karnego, mimo że skarżący świadczy pomoc prawną na rzecz ofiar przestępstw przeciwko zdrowiu i życiu, bezpieczeństwu w komunikacji, środowisku, mieniu oraz prawom osób wykonujących pracę zarobkową; 2. naruszenie zasad swobodnej i prawidłowej oceny dowodów poprzez uznanie, że złożone do akt postępowania Statut skarżącego, sprawozdanie finansowe skarżącego i sprawozdanie z działalności skarżącego, nie potwierdzają spełnienia przez skarżącego kryteriów wskazanych w art. 47, 49, 49a i 57a § 2 Kodeksu karnego. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że wbrew twierdzeniom Ministra Sprawiedliwości z zapisu § 9 ust. 2 pkt a Statutu skarżącego (załączonego do wniosku o wpis) wynika wprost, że działalność skarżącego jest realizowana przez organizowanie nieodpłatnej informacji prawnej, w tym między innymi świadczenie bezpłatnej informacji prawnej ofiarom przestępstw, w tym w szczególności przestępstw przeciwko zdrowiu i życiu, bezpieczeństwu w komunikacji, środowisku, mieniu oraz prawom osób wykonujących pracę zarobkową. Zatem wbrew twierdzeniom Ministra Sprawiedliwości działalność skarżącego dotyczy ochrony dóbr wskazanych w art. 47, 49, 49a i 57a § 2 Kodeksu karnego. Ponadto skarżąca organizacja wskazała, że organ administracji wydając zaskarżoną decyzję w sposób niedostateczny uwzględnił udokumentowany sprawozdaniem merytorycznym, faktyczny sposób realizacji zadań opisanych w jej statucie skarżącego. Strona skarżąca stwierdziła, że zakres dóbr prawnych wskazanych w art. 47, 49 i 57a § 2 Kodeksu karnego obejmuje praktycznie wszystkie dobra prawne chronione w Kodeksie karnym. Zatem, jeżeli cel istnienia skarżącego realizuje się w działaniach na rzecz ochrony dóbr prawnych poszkodowanych, to tym samym brak podstaw, by negować spełnienie wymagań uzasadniających wpisanie skarżącego do w/w wykazu. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skarga nie jest zasadna gdyż Sąd nie dopatrzył się naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, w tym przepisów art. 47, 49, i 49a § 2 kodeksu karnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z przepisem art. 49a § 2 kodeksu karnego Minister Sprawiedliwości prowadzi wykaz, do którego wpisuje instytucje, organizacje społeczne fundacje i stowarzyszenia, o których mowa w art. 47, 49 i 57a § 2 kodeksu karnego. Wpisu do wykazu dokonuje się na wniosek zainteresowanego podmiotu. To podmiot wnioskujący o dokonanie wpisu do tego wykazu zobowiązany jest wykazać, iż jego podstawowe cele statutowe są bezpośrednio związane z ochroną dóbr enumeratywnie wymienionych w art. 47 i art. 49 kodeksu karnego. Zobowiązany jest zatem wykazać, że jego podstawowym zadaniem lub celem statutowym jest spełnianie świadczeń na: - cele bezpośrednio związane z ochroną zdrowia, - cele bezpośrednio związane z ochroną środowiska, - cele bezpośrednio związane z udzielaniem pomocy osobom poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych, - inny, określony cel społeczny, bezpośrednio związany z ochroną dobra naruszonego lub zagrożonego przestępstwem. Cele te mają expressis verbis tylko i wyłącznie wynikać z jednoznacznych zapisów statutu. Z postanowień statutu Fundacji (Rozdział II § 8 statutu) wynika, że fundacja realizuje cele w zakresie: - umacniania praworządności chroniąc prawa i wolności człowieka i obywatela, - urzeczywistniania wizji społeczeństwa obywatelskiego, - wspierania procesu jednoczenia Europy, - organizacji pomocy studentom i absolwentom szkół wyższych w doskonaleniu umiejętności zawodowych podejmowaniu pracy, w szczególności w zawodach prawniczych. Mając na względzie treść postanowień § 8 Statutu strony skarżącej Sąd stwierdził, iż cele statutowe Stowarzyszenia nie są świadczeniami na cele bezpośrednio związane z ochroną zdrowia, środowiska, udzielaniem pomocy osobom poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych lub innym celom społecznym bezpośrednio związanym z ochroną dobra naruszonego lub zagrożonego przestępstwem. Również ze sposobów realizacji celów zawartych w § 9 statutu nie wynika, aby Fundacja miała spełniać świadczenia na cele wskazane w art. 47, 49, 57a§ 2 kodeksu karnego. Przepis ten zawiera 29 punktów w jaki sposób realizowane są cele Fundacji – tylko jeden z nich to organizowanie nieodpłatnej informacji prawnej, w tym między innymi świadczenie bezpłatnej informacji prawnej ofiarom przestępstw, w tym w szczególności przestępstw przeciwko zdrowiu i życiu, bezpieczeństwu w komunikacji, środowisku, mieniu oraz prawom osób wykonujących pracę zarobkową (§9 pkt 2a). Nie można zatem uznać, iż jest to podstawowy cel statutowy Fundacji [...] bezpośrednio związany z ochroną dóbr enumeratywnie wymienionych w art. 47 i art. 49 kodeksu karnego. Również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2007r., sygn. akt IV SA/Wa 1627/07 stwierdzono, że to strona ma wykazać, iż jej podstawowym zadaniem statutowym jest spełnianie świadczeń na cele bezpośrednio związane z ochroną zdrowia, środowiska, udzielaniem bezpośredniej pomocy ofiarom wypadków komunikacyjnych, czy też działaniem na inny cel społeczny, bezpośrednio związany z ochroną dobra naruszonego lub zagrożonego przestępstwem. Ponadto należy wskazać, że przedstawione sprawozdanie z działalności Fundacji w 2008r. wraz z załączonymi uchwałami wskazują jedynie na realizowanie celów z zakresu udzielania pomocy prawnej (osoby realizujące program, statystyki udzielonych porad, informacje finansowe, lista punktów bezpłatnego poradnictwa). Zgodzić się należy z organem, iż główny akcent zapisów statutowych strony skarżącej ogranicza się do działań o charakterze edukacyjnym, wychowawczym oraz społecznym. Zdaniem Sądu z zapisów tych nie wynika w żaden sposób, iż podstawowym zadaniem statutowym skarżącego Stowarzyszenia jest spełnianie świadczeń na cele bezpośrednio związane z ochroną zdrowia, środowiska, udzielaniem bezpośredniej pomocy ofiarom wypadków komunikacyjnych, czy też działaniem na inny cel społeczny, bezpośrednio związany z ochroną dobra naruszonego lub zagrożonego przestępstwem. W niniejszej sprawie należy uznać więc, iż strona skarżąca nie wykazała, iż podstawowe cele statutowe Stowarzyszenia są bezpośrednio związane z ochroną dóbr enumeratywnie wymienionych w art. 47 i art. 49 kodeksu karnego. Zatem odmowa wpisu Fundacji [...] do wykazu Ministra Sprawiedliwości jest zasadna. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.