VII SA/Wa 1602/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji skargę oddala Na wniosek T. J. wszczęte zostało postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2004r. o pozwoleniu na budowę (rozbudowa istniejącego budynku gospodarczego z przebudową konstrukcji dachowej nad całym budynkiem zlokalizowanym na działce ewid. [...] we wsi W. gmina W.) dla A. B. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2007r. odmówił wszczęcia postępowania nieważnościowego. Wskazując, że Starosta decyzją o pozwoleniu na budowę w części dotyczącej obszaru oddziaływania nie wyznaczył obszaru oddziaływania obejmującego sąsiednie nieruchomości bowiem oddziaływanie to zamyka się w granicach własnej działki inwestora, organ I instancji powołał treść art. 28 ust. 2 prawa budowlanego z 1994r. oraz art. 3 pkt 20 tej ustawy. Wskazując konieczność odróżnienia interesu prawnego warunkującego status strony postępowania od interesu faktycznego, Wojewoda stwierdził, iż przedmiotowy wniosek o stwierdzenie nieważności nie pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, zaś podnoszone argumenty mogą ewen. stanowić przesłankę do wznowienia postępowania. Tak więc okoliczność, że wnioskujący nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę nie daje podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Rozpatrujący sprawę w wyniku odwołania zainteresowanego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2007r [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane wyjaśnił, iż nabycie statusu strony nie następuje wskutek faktycznego dopuszczenia przez organ do udziału w postępowaniu, lecz oparte musi być na przepisie prawa materialnego, zaś określenie "obszar oddziaływania obiektu" odnosi się do takiego oddziaływania inwestycji, które ma określony wpływ na nieruchomości znajdujące się w jej otoczeniu, przy czym nie ma to znaczenia sąsiedztwo i nawet jego bezpośredniość. Dlatego też sam fakt sąsiedztwa z inwestycją nie daje jeszcze podstaw do uzyskania statusu strony postępowania. Zważywszy fakt, że obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji zamyka się w granicach działki inwestora, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do kwestionowania prawidłowości orzeczenia I instancji Skargę sądową na powyższą decyzję wniósł T. J. zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 7 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 28, 77 kpa oraz art. 28 ust. 1 i 2 oraz art. 35 i 48 Prawa budowlanego. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, którą wydano przy inwestycji zrealizowanej już w 90%. Zdaniem skarżącego inwestor realizował inwestycję od jesieni 2004 r., a pozwolenie otrzymał 8 listopada 2004r. Po samowolnym rozpoczęciu robót nie istnieje możliwość wydania pozwolenia, a na organie ciąży obowiązek stosowania środków do likwidacji samowoli budowlanej. Dlatego też skarżący uważa, że jest stroną postępowania choć na pewnym etapie, z nieznanych mu przyczyn, był tego prawa pozbawiony. Zdaniem skarżącego zaskarżone decyzje postępowania nieważnościowego i decyzja o pozwoleniu na budowę są sprzeczne z przepisami art. 28 kpa i 28 ust. 1 i 2 prawa budowlanego, a także z zasadami sprawiedliwości społecznej W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez Sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Objęta kontrolą sądową decyzja organu odwoławczego została wydana w postępowaniu nadzorczym będącym jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, a mającym na celu zbadanie czy kontrolowana decyzja z postępowania zwykłego nie została wydana z naruszeniem art. 156 kpa. Organ prowadzący postępowanie w pierwszej kolejności ustala czy postępowanie zostało wszczęte na wniosek uprawnionego czyli strony. W niniejszej sprawie postępowaniem nieważnościowym objęta była decyzja o pozwoleniu na budowę, której stronami w myśl art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W postępowaniu nieważnościowym krąg osób uprawnionych do występowania w sprawie jest szerszy, niż określony w art. 28 ust. 2 prawa budowlanego i określa go art. 28 kpa. Zgodnie z tym przepisem o statusie strony decyduje występowanie interesu prawnego. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczania czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania (art. 28 kpa). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa mającego stanowić podstawę skierowanego żądania o podjęcie stosownych czynności przez organ administracji. Jak trafnie wyjaśnił organ nabycie statusu strony nie następuje wskutek faktycznego dopuszczenia przez organ do udziału w postępowaniu, lecz oparte musi być na przepisie prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 2005r., (sygn. akt OSK 1271/04, niepubl.), stwierdził, że okoliczność, iż dana osoba została dopuszczona do udziału w postępowaniu zakończonym decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla określonej inwestycji, a następnie także w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, nie powoduje, że z tej tylko przyczyny uzyskała ona interes prawny w sprawie o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę. Ustawowe określenie "obszar oddziaływania obiektu" odnosi się do takiego oddziaływania inwestycji, które ma określony wpływ na nieruchomości znajdujące się w jej otoczeniu. Nie ma przy tym znaczenia czy zachodzi tutaj sąsiedztwo i czy jest ono bezpośrednie. Dlatego też sam fakt sąsiedztwa z nieruchomością, na której prowadzona jest budowa, nie daje podstaw do uzyskania statusu strony w postępowaniu. Skarżący nie wykazał interesu prawnego lub obowiązku na podstawie, którego mógłby uzyskać status strony. W przedmiotowej sprawie z załączonego projektu wynika, że rozbudowa obiektu nie zbliżyła go do sąsiedniej działki zaś decyzja o pozwoleniu dotycząca rozbudowy budynku gospodarczego nie wskazywała, aby obszar oddziaływania występował poza granice działki inwestora. Nadto ten rodzaj obiektu, jakim jest budynek gospodarczy, a o takim była mowa w decyzji o pozwoleniu na budowę nie oddziaływuje poza swoje granice. Podkreślić przy tym należy, że przedmiotowa sprawa nie dotyczy zmiany sposobu użytkowania obiektu, co jest przedmiotem zaniepokojenia skarżącego i co do której - jak wynika z akt sprawy - nadzór budowlany prowadzi oddzielne postępowanie administracyjne. Odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego następuje w sytuacji, gdy żądanie jego wszczęcia zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną. Skoro zatem skarżący w świetle art. 28 kpa - co wskazano wyżej - nie jest stroną w sprawie pozwolenia na budowę, to jego żądanie nie mogło być uwzględnione i prawidłowo organ odmówił wszczęcia trybu nadzwyczajnego. Tym samym chybiony jest zarzut skargi o naruszeniu art. 28 kpa i art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, a także art. 77 kpa. Co do zamieszczonego w skardze żądania stwierdzenia nieważności decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę, przypomnieć należy, że sąd administracyjny nie orzeka o istocie sprawy, badając tylko legalność decyzji wydanych przez organy administracji. Reasumując skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 ze zm.)