VII SA/Wa 1602/12

WyrokWSA w Warszawie2012-12-14

Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma prawo nakazać rozbiórkę części garażu, jeśli inwestor dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i nie wykonał obowiązku przedstawienia projektu zamiennego?
Ratio decidendi
W sytuacji, gdy inwestor dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i nie wykonał nałożonego przez organ nadzoru budowlanego obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, organ ten ma podstawę prawną do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Przepisy Prawa budowlanego, w tym art. 51, stosuje się również do robót budowlanych zakończonych, a brak spełnienia przez inwestora nałożonych obowiązków uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej i skutkuje koniecznością wydania nakazu rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę części garażu z powodu istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego (budowa w odległości 3,00 m od granicy działki zamiast w ostrej granicy). Inwestor zawiadomił o zakończeniu budowy, jednak organ stwierdził istotne odstępstwa. Po nałożeniu obowiązku sporządzenia projektu zamiennego, którego inwestor nie wykonał, organ I instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Inwestor złożył skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, a także kwestionując zastosowanie obecnych przepisów Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi E. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania E. O. i L. O. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...].02.2012r., znak: PINB. [...] nakazującą E. O.rozbiórkę części garażu usytuowanego na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] [...] w [...] powstałej w wyniku dokonania istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego do odległości 3,00 m od granicy działki od strony zachodniej wraz z likwidacją wrót garażowych. Organ odwoławczy ustalił, że w dniu [...].06.2009r. inwestor - E.O.zawiadomił PINB w [...] o zakończeniu budowy garażu na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w [...]. Roboty budowlane wykonano na podstawie decyzji nr [...] znak: [...] z dnia [...].04.1989r. o pozwoleniu na budowę w/w obiektu. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...]07.2009r. organ powiatowy nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty. W związku z nie wywiązaniem się przez inwestora z nałożonego obowiązku decyzją Nr [...] z dnia [...].07.2009r. organ I instancji wniósł sprzeciw w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy przedmiotowego garażu. W wyniku analizy dokumentów zgromadzonych w toku postępowania stwierdzono, że inwestor dokonał istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę garażu. Doszło do zmiany w zagospodarowaniu działki, tj. przedmiotowy garaż został usytuowany w ostrej granicy nieruchomości dochodząc bezpośrednio do ulicy, gdzie zgodnie z projektem miał on być oddalony od granicy o 3,00 m. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].04.2010r. nałożył obowiązek sporządzenia i dostarczenia projektu budowlanego zamiennego przedmiotowego garażu. Od powyższej decyzji w ustawowym terminie odwołanie złożył E. O. wnosząc o jej uchylenie. Decyzją Nr [...] z dnia [...].08.2010r" znak: [...] [...]WINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Inwestor nie wykonał obowiązku nałożonego decyzją organu I instancji Nr [...] z dnia [...].04.2010r. Nadmienić należy, że skarga E. O. na w/w decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...].08.2010r" znak: [...] została odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym postanowieniem z dnia 30 grudnia 2010r. Mając na uwadze powyższe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...]02.2012r., znak. [...] nakazał E. O. rozbiórkę części garażu usytuowanego na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] powstałej w wyniku dokonania istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego do odległości 3,00 m od granicy działki od strony zachodniej wraz z likwidacją wrót garażowych. Zdaniem organu II instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy ponieważ organ I instancji działając w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...].04.2010r. nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia projektu budowlanego zamiennego budynku uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych już robót budowlanych. Jak wynika z akt sprawy inwestor nie wywiązał się z nałożonej powinności i projektu budowlanego zamiennego nie dostarczył. W tej sytuacji należy uznać, iż tym samym P. E. O.nie wyraził woli doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami. Tak więc decyzja orzekająca o rozbiórce jest w ocenie organu odwoławczego zasadna i zgodna z literą przepisu art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. W skardze skierowanej do Sądu E. O. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił jej; naruszenie art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nie uwzględnienie interesu chronionego prawem Wnioskodawcy, naruszenia art. 64 ust. 2 Konstytucji poprzez nie uwzględnię zasady równego traktowania obywateli wobec prawa i nie dokonanie całkowitej wykładni zebranego materiału dowodowego odnoszącego się do ochrony własności nieruchomości Wnioskodawcy, naruszenie art. 7 k.p.a. na skutek braku podjęcia wszelkich czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego co spowodowało naruszenie interesu społecznego oraz interesu strony, naruszenie art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez nie podjęcie przez organ administracji działań zmierzających do wyjaśnienia okoliczności niniejszej sprawy oraz braku należytego informowania Wnioskodawcy w zakresie prowadzonej sprawy co naraziło go na szkodę w postaci rozbiórki przedmiotowego garażu, naruszenie art. 77 ust. 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej wykładni prawa w zakresie zebranego materiału dowodowego i przyjęcie, że wybudowany garaż będzie miał negatywny wpływ na sąsiadujące z nim działki. naruszenie konstytucyjnej zasady ochrony własności, sprzeczność z zasadami współżycia społecznego oraz naruszenie zasady zaufania obywatela do organu administracji; naruszenie zasady lex retro non agit. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że sprawa budowy garażu została rozstrzygnięta przez Urząd Miejski [...] poprzez niezgłoszenie na czas sprzeciwu co do legalność użytkowania co skutkuje faktem, iż obiekt jest użytkowany legalnie a więc prowadzone postępowanie jest całkowicie bezzasadne i powinno zostać umorzone. Zdaniem strony Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził, iż inwestor dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę, jednak zdaniem strony kwalifikacja zaistniałych zmian, które pozwalałyby uznać je za istotne odstąpienia od zatwierdzonego projektu pojawia się w prawie budowlanym dopiero po 1994 r., Gdyby PINB ustalił faktyczną datę zakończenia prac budowlanych na rok 1992, należałoby zastosować przepisy prawa budowlanego z roku 1974r. i okazałoby się, że odstąpienie od projektu niekoniecznie uznane byłyby za istotne a więc i sprzeciw bezzasadny. Strona wskazała również, że przedmiotowy budynek nie stwarza zagrożenia ani niedogodności dla działek sąsiednich co potwierdza fakt wieloletniego bezkonfliktowego korzystanie. Obiekt ten nie przekracza linii zabudowy wyznaczonej przez sąsiadujące obiekty (na przyległych działkach znajdują się obiekty o podobnej funkcji, też w ostrej granicy jednakże wnioskodawca nie posiada wiedzy aby w stosunku do sąsiednich budynków PINB prowadził analogiczne postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zatem decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w w [...] Nr [...] z dnia [...].02.2012r., znak: [...] nakazującą E.O. rozbiórkę części garażu usytuowanego na działce o nr ew. [...]przy ul. [...] w [...] powstałej w wyniku dokonania istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego do odległości 3,00 m od granicy działki od strony zachodniej wraz z likwidacją wrót garażowych. Z akt sprawy wynika że inwestor E. O. wybudował garaż usytuowanego na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego decyzją z dnia [...] kwietnia 1989r. pozwolenia na budowę. Jak wynika to z treści skargi strona skarżacą nie neguje faktu, iż zrealizowała obiekt garażowy o wiekszej powierzchni użytkowej niż przewiddywał t ozatwierdzony w roku 1989 projekt. Podnosi jedynie, że po zrealizowaniu obiektu zawiadomiła urząd, który nie zgłosił sprzeciwu w terminie. Ponadto podniosła ,że do tego rodzaju odstępstw zrealizowanych przed 1994 rokiem nie mają zastosowania przepisy obecnego Prawa budowlanego. Wreszcie podniosła, że przedmiotowy budynek w swoim kształcie nie stwarza zagrożenia ani niedogodności dla działek sąsiednich. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić na wstępie należy, że artykuł 51 Prawa budowlanego znajdują zastosowanie również do robót budowlanych zakończonych. Jeżeli organ nadzoru budowlanego stwierdzi ,że obiekt budowlany w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo art. 49b - zostały wykonany (zakończony) w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub w sposób mogący spowodować zagrożenie ludzi, mienia, środowiska lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach to zobowiązuje to właściwy organ do wydania nakazów i obowiązków określonych w art. 51 ust. 1 pkt 1-3, które należy stosować odpowiednio. Warto podkreślić, iż organ odwoławczy prawidłowo przeanalizował materiał dowodowy, który potwierdza słuszność wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. W sytuacji gdy istotnie odstąpiono od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę (ust. 1 pkt 3 komentowanego artykułu), właściwy organ jest zobowiązany do nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, a w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Organ I instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]decyzją Nr [...] z dnia [...].04.2010r. nałożył obowiązek sporządzenia i dostarczenia projektu budowlanego zamiennego przedmiotowego garażu dążąc do zalegalizowania zaistniałych odstepstw od zatwierdzonego projektu. Tymczasem Inwestor nie wykonał obowiązku nałożonego decyzją organu I instancji Nr [...] z dnia [...]04.2010r. Skoro Skarżący nie wykonał obowiązku wynikającego z decyzji organu nadzoru budowlanego nakazującego inwestorowi dostarczenie dokumentów, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt. 3 3 ustawy Prawo Budowlane to obowiązkiem organu było wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowej części obiektu budowlanego. Niewykonanie w terminie obowiązku nałożonego przez właściwy organ, stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 3, rodzi obowiązek wydania decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 5). Należy dodać, że rozbiórkę można nakazać w takim zakresie, w jakim wybudowano obiekt z naruszeniem prawa, tzn. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis ten ma bowiem w dalszym ciągu charakter restytucyjny, a nie represyjny Należy zaznaczyć, że zalegalizowanie samowoli budowlanej w sytuacji, gdy inwestor nie spełnił nałożonego na niego w postanowieniu obowiązku przedłożenia wymaganych dokumentów jest niedopuszczalne. Skoro inwestor nie dopełnił warunku określonego w w/w przepisie art. 51 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego to nie pozostawił organowi innej możliwości jak tylko wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowej części obiektu budowlanego. Nietrafny jest pogląd skarżącego, że wykonane przez niego roboty budowlane nie podlegają kognicji aktualnego prawa budowlanego, bowiem art. 103 prawa budowlanego wyłącza stosowanie aktualnych przepisów Prawa budowlanego jedynie w przypadku stosowania przepisu art. 48 do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. tj. przed 1 stycznia 1995 r. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne i nakazuje stosowanie przepisów poprzednio obowiązującego Prawa budowlanego z 1974 r. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6, 7,8 i 9 oraz art. 77 i 80 kpa a więc naruszenia postępowania dowodowego, zdaniem Sądu, zarzut ten jest nietrafny. Organ odwoławczy odniósł się do najistotniejszych kwestii, dlatego zdaniem Sądu, obowiązek rozpoznania odwołania i sporządzenia uzasadnienia decyzji został wykonany, zatem nie można zarzucić, że organ administracji nie działał w tym zakresie prawidłowo. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270, ze zm.). Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło