VII SA/Wa 1606/13
WyrokWSA w Warszawie2014-01-16
Skład orzekający: Paweł Groński, Izabela Ostrowska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę z 1990 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadniałoby stwierdzenie jej nieważności w trybie nadzwyczajnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Pomimo niekompletności odtworzonych akt sprawy, zebrany materiał dowodowy nie wykazał rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wątpliwości co do legalności decyzji powinny być rozstrzygane na korzyść kontrolowanej decyzji, która korzysta z domniemania ważności.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Budowlano-Usługowe złożyło skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1990 r. udzielającej pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucał, że pozwolenie zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów dotyczących odległości od granicy działki, przekroczenia parametrów budynku oraz naruszenia planu zagospodarowania przestrzennego. Organy administracji, w tym Wojewoda i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, odmówiły stwierdzenia nieważności, wskazując na brak dowodów rażącego naruszenia prawa, zwłaszcza w kontekście odtworzonych akt sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Budowlano - Usługowego (...)Sp. jawna w B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) maja 2013 r. znak: (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. znak: [...], działając na podstawie art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 ustawy z
dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr
98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku Przedsiębiorstwa
[...] w [...]- odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 1990 r. znak [...], udzielającej
K. i Z. K. pozwolenia na budowę domu mieszkalnego o powierzchni całkowitej 280 m2 i kubaturze 1050 m3, na działce nr ew. [...], przy ul. J. [...] w [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że zasadniczym argumentem wniosku o stwierdzenie nieważności w przekonaniu Przedsiębiorstwa [...]w [...] decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 1990 r., jest fakt, że w oparciu o tę decyzję (pozwolenie na budowę) na działce nr [...]przy ul. J. [...]
w [...] wybudowano budynek mieszkalny z otworami okiennymi w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy z działką sąsiednią, a więc w przekonaniu
wnioskodawcy niezgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków
technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1980 r., Nr 17, poz. 62) w związku z art. 5 ust. 4 i art. 6 Prawa budowlanego z 1974 r. Ponadto według wnioskodawcy przy realizowaniu inwestycji przekroczono deklarowaną powierzchnię użytkową oraz kubaturę budynku oraz naruszono odległość między
garażem a granicą lasu.
Wojewoda wskazał, że podstawową kwestią jaką ustalił był brak akt administracyjnych dotyczących kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę z uwagi na upływ czasu obligujący organ do ich przechowywania. Zasadniczym problemem przed podjęciem w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia była zatem kwestia odtworzenia akt dotyczących postępowania zakończonego wydaniem kontrolowanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...]września 1990 r.
W wyniku przeprowadzonego postępowania o odtworzenie akt Prezydent Miasta w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. odtworzył akta sprawy w zakresie dotyczącym decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 1990 r., znak: [...], udzielającej K. i Z.
K. pozwolenia na budowę obejmującą dom mieszkalny o powierzchni
całkowitej 280 m2 i kubaturze 1050 m3, na działce nr ewid. [...]położonej przy ul. J. [...] w [...], w tern sposób, że uzyskał kopię oświadczenie A. K. z dnia 13 września 1990 r., w którym wyraża on zgodę na zabudowę w
odległości mniejszej niż 4 m od granicy jego działki ogrodniczej, a także rzut przyziemia budynku na działce nr ewid. [...]położonej przy ul. J. [...] w [...],
wyrys z mapy zasadniczej w skali 1:500 dotyczący działki nr ewid. [...]; kserokopie wyrysu z mapy zasadniczej w skali 1:500 dla działki [...]. W postanowieniu tym wskazano również, że z zeznań świadków (m.in. oświadczenie W. Łapińskiego-P. - osoby która projektowała sporną inwestycję oraz podpisywała kontrolowaną decyzję) wynikało, że budynek na działce nr [...]został zaprojektowany w odległości 3 metrów od granicy działki nr [...] (obecnie nr [...]), na której istniał wtedy budynek szklarni i takie usytuowanie było zgodne z § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W postanowieniu stwierdzono również, że niemożliwe było odtworzenie planu realizacyjnego zagospodarowania działki.
Wojewoda [...] w oparciu o odtworzony (niekompletny) materiał dowodowy ustalił, że pozwolenie na budowę zostało wydane zgodnie z uchwałą Miejskiej Rady Narodowej
w [...] z dnia [...] kwietnia 1986 r., Nr [...], w sprawie ogólnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] (Dz. Urz. Województwa [...] Nr [...], poz. [...]), zgodnie z którą objęta inwestycją działka nr [...]znajdowała się na terenie mieszkaniowym. Ponadto rzut przyziemia budynku wskazuje,
że istniała dokumentacja techniczna projektowanego budynku, którą dołączono do wniosku o pozwolenie na budowę, a inwestorzy dysponowali prawem własności działki,
na której zaplanowali inwestycję. Wskazał również, że z uzyskanych z innego postępowania informacji wynika, że na terenie działki nr [...]sąsiadującej z działką inwestycyjną nr [...]nie istniała jakakolwiek zabudowa w odległości 8 metrów od
granicy działki Państwa K. wobec czego budynek inwestorów mógł zostać zrealizowany w odległości mniejszej niż określono ją w przepisie § 12 ust. 1 cytowanego rozporządzenia. A zatem wydanie kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę nie naruszyło również przepisów art. 5 ust. 4 i art. 6 Prawa budowlanego z 1974 r.
W oparciu o analizę przepisów w powiązaniu z odtworzonym we wskazanym zakresie materiałem dowodowym Wojewoda [...] stwierdził, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę, nie została
ona bowiem wydana z rażącym naruszeniem prawa, a jej skutki nie są niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie, organ nie dopatrzył się również innych przesłanek nieważnościowych.
Konkludując, organ stwierdził, że postępowanie nadzwyczajne dowiodło, że kontrolowana w tym postępowaniu decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w dniu jej wydania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa [...] w [...] - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., znak: [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ omówił stan faktyczny sprawy i wskazał -mając na względzie zakres odtworzonych akt sprawy- że zebrany materiał dowodowy, pomimo działań podjętych w celu jego uzupełnienia, jest niewystarczający dla dokonania pełnej weryfikacji decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 1990 r., znak: [...].
Odnosząc się jednak do tak odtworzonych akt organ odwoławczy wskazał, że uczyniono zadość przepisom art. 29 ust. 5 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane oraz przepis § 46 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej
i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno- budowlanego, bowiem inwestorzy – K. i Z. K. wykazali prawo do dysponowania działką nr ewid. [...]na cele budowlane (Akt Notarialny z dnia [...]
sierpnia 1990 r., Repertorium A Nr [...]).
Odnosząc się do treści art. 3 Prawa budowlanego, oraz § 43 ust. 1 ww.
rozporządzenia z dnia 20 lutego 1975 r., organ wskazał, że obszar, na którym położony jest teren inwestycyjny (działka nr ewid. [...]) położony przy ul. J.w [...], objęty był postanowieniami uchwały Miejskiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1986 r., Nr [...], w sprawie ogólnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...], z której wynika że teren ten znajduje się na terenie oznaczonym symbolem: [...]- istniejący teren budownictwa jednorodzinnego z dopuszczeniem uzupełnienia zabudowy o podobnym charakterze. Prowadzi to do wniosku, że sporna inwestycja - dom mieszkalny - spełnia również warunki określone w powołanych art. 3 Prawa budowlanego i § 43 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 20 lutego 1975 r.
Ponadto z uwagi na brak planu realizacyjnego nie sposób jednoznacznie stwierdzić czy sporna inwestycja nie narusza w sposób rażący przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. dotyczącego warunków technicznych, wg stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji.
Odnosząc się zaś do przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ wskazał, że w jego ocenie przesłanki rażącego naruszenia prawa nie zostały spełnione na gruncie niniejszej sprawy.
Reasumując Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że wątpliwości dotyczące ustalenia położenia spornego domu powodują, iż nie można w sposób jednoznaczny, niebudzący żadnych wątpliwości stwierdzić, że podczas wydania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 1990 r., znak: [...], doszło do rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję
Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 r. złożyło Przedsiębiorstwo [...] w [...] wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie:
-przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie całokształtu okoliczności sprawy i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i uznanie, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 1990 r., znak [...]udzielająca K. i Z. K. pozwolenia na budowę domu mieszkalnego w[...]przy ul. J. [...], nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a zatem nie wypełniła przesłanki określonej w art. 156 § 1 k.p.a.
-przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki - poprzez błędną interpretację i
uznanie, iż ww. decyzja nie narusza przywołanych przepisów.
W skardze strona skarżąca, podobnie jak w odwołaniu, wskazała, że materiał dowodowy został rozpatrzony subiektywnie, w sposób niepełny, niedokładny, że organ
nie rozpatrzył materiałów bardziej aktualnych znajdujących się m.in. w [...] Spółce [...] Sp. z o.o. nie przeanalizował kwestii np. inwentaryzacji przyłącza gazowego, która ma datę wcześniejszą niż pozwolenia na budowę tego przyłącza. W datach sporządzania szkiców tego przyłącza są niespójności i stanowią one o błędach w dokumentacji. W skardze wskazano również, że organy nie ustaliły kiedy rozpoczęto budowę, nie wyjaśniły dokładnego stanu faktycznego, co wpłynęło w sposób istotny na wynik sprawy. Nie odniesiono się w decyzji do kwestii okresu 2,5 miesiąca pomiędzy wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę a przyjęciem zgłoszenia do użytkowania, nie odniesiono się również do kwestii zaistnienia budynku na mapie zasadniczej miasta dopiero w 1994 r.; nie dostatecznie odniesiono się w zaskarżonej decyzji również do kwestii odległości budynku od granicy działki, skoro wielkość działki Państwa
K. pozwalała zachować przepisowe odległości. Skarżący wskazali równie, że zgoda współwłaściciela działki sąsiedniej nie miała znaczenia, bo nie obejmowała
budynku z otworami okiennymi. Zaś zgodność odległości budynku od granicy z
przepisem § 12 ust. 2 rozporządzenia z 2 lipca 1980 r. nie ma znaczenia bowiem na działce sąsiedniej był obiekt tymczasowy - szklarnia, zaś działka przeznaczona była pod budownictwo mieszkaniowe.
Biorąc to wszystko pod uwagę skarżący stwierdzili, że organ pominął istotne okoliczności sprawy i nie przeprowadził prawidłowego postępowania wyjaśniającego, wobec czego nastąpiło wyraźne przekroczenie prawa.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do kwestii odrzucenia skargi organ miał na względzie termin wniesienia skargi. Kwestia terminu wniesienia skargi została w sposób prawidłowy ustalona i wyjaśniona (nieprawidłowe -osobie nieupoważnionej w imieniu Spółki- doręczenie zaskarżonej decyzji), wobec czego uznano, że skargę wniesiono w terminie (patrz: karta 41-44 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności
z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla
ją lub stwierdza jej nieważność.
Jednocześnie stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie miało miejsca naruszenie przepisów prawa, które skutkowałoby uwzględnieniem skargi, a co za tym idzie uchyleniem zaskarżonej decyzji lub stwierdzeniem jej nieważności.
Sąd w niniejszym postępowaniu kontrolował decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 r. wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 1990 r. znak [...], udzielającej K. i Z. K. pozwolenia na budowę domu mieszkalnego o powierzchni całkowitej 280 m2 i kubaturze 1050 m3, na działce nr ew. [...], przy ul. J.w [...].
Przede wszystkim należy podnieść, że kontrolowana przez sąd decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] zostały wydane w postępowaniu nadzwyczajnym - nieważnościowym.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą nie jest merytoryczne rozpatrzenie sprawy, a jedynie ustalenie, czy kontrolowana w tym postępowaniu decyzja jest dotknięta jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przy czym kontroli
decyzji dokonuje się na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania kontrolowanej decyzji - nie wcześniejszego i nie późniejszego.
Należy zatem wskazać, że stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnej będącym wyjątkiem od zasady trwałości decyzji. Służy on wzruszeniu i wyeliminowaniu z obrotu prawnego aktu dotkniętego wadami prawnymi wymienionymi enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a.
Jedną z tych przesłanek jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W rezultacie stwierdzenie nieważności pozostającej w obrocie decyzji i tym samym naruszenie pewności obrotu prawnego powinno być uzasadnione przede wszystkim
wagą naruszenia prawa, tzn. jego rażącym charakterem. Należy jednak w tym miejscu podkreślić, iż z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w sytuacji, gdy interpretacja obowiązującego przepisu prawa nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości i którego treść bez żadnych sporów może zostać ustalona, zaś organ narusza go w
sposób oczywisty i nie dający się w żadnej mierze pogodzić z zasadą praworządności. Innymi słowy pod pojęciem rażącego naruszenia prawa należy rozumieć sytuację, gdy decyzja administracyjna ze względu na naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie jest możliwa do pogodzenia z porządkiem prawnym. Zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek niebudzących wątpliwości. Tam natomiast, gdzie zastosowanie przepisu prawa wymaga jego interpretacji i subsumcji do konkretnego
stanu faktycznego, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r. II OSK 1859/11, LEX nr 1358429; także wyrok NSA z dnia 2 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 2226/10, LEX nr 824448, porównaj również: M. Jaśkowska,
LEX Komentarz do art. 156 k.p.a.).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zarówno Główny Inspektor Nadzoru
Budowlanego, jak i Wojewoda [...] prawidłowo odmówili stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 1990 r. znak [...].
Analiza zaskarżonych decyzji oraz znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji prowadzi do wniosku, że inwestycja - w zakresie w jakim na podstawie odtworzonych akt sprawy ustalono stan faktyczny i prawny na dzień wydania kontrolowanej decyzji - nie narusza w sposób rażący przepisów obowiązujących w dniu udzielenia pozwolenia na budowę.
Z odtworzonych akt sprawy wynika, że inwestorzy do wniosku o pozwolenie na
budowę dołączyli rzut parteru projektowanego budynku – co pozwala sądzić, że istniała dokumentacja techniczna projektowanego budynku, którą dołączono do wniosku o pozwolenie na budowę – a zatem stało się zadość obowiązującym w dniu wydania
decyzji o pozwoleniu na budowę przepisom rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. z 1975 r. Nr 8, poz. 48 ze zm. wg stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji) - § 46 ust. 1 tego rozporządzenia.
Również akt własności nieruchomości Państwa K., który można
zweryfikować na podstawie wpisów w księdze wieczystej prowadzonej dla spornej nieruchomości oraz Aktu Notarialnego z dnia [...] sierpnia 1990 r., Repertorium A Nr [...], powoduje, że przy wydawaniu pozwolenia na budowę nie uchybiono przepisom ww. rozporządzenia, w tym § 46 ust. 1 pkt 4, w związku z przepisami ówcześnie obowiązującego Prawa budowlanego, w tym art. art. 29 ust. 5 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm. wg stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji), a zatem K. i Z. K.
wykazali prawo do dysponowania działką nr ewid. [...]na cele budowlane.
Z akt sprawy wynika również, że inwestorzy posiadali zgodę sąsiada na posadowienie budynku w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy z działką sąsiednią na której istniała szklarnia, co jak słusznie zauważyła strona skarżąca miało mniejsze znaczenie w sensie prawnym.
Ponadto ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bezspornie, że w dniu wydawania kontrolowanej decyzji na terenie objętym inwestycją (działka nr ewid. [...]) obowiązywała uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1986 r., Nr [...], w sprawie ogólnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] (Dz. Urz. Województwa [...] Nr [...], poz. [...]), z której załącznika graficznego i legendy ogólnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...], wynika że teren ten znajduje się na terenie oznaczonym symbolem: [...]- istniejący teren budownictwa jednorodzinnego z dopuszczeniem uzupełnienia zabudowy o podobnym charakterze.
W oparciu o powyższe do słusznej zatem organy doszły konkluzji, że sporna
inwestycja - dom mieszkalny - spełnia również warunki określone w art. 3 ówcześnie obowiązującego Prawa budowlanego z 1974 r. i § 43 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia
20 lutego 1975 r., zgodnie z którymi pozwolenie na budowę rozstrzyga o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub z wyznaczeniem terenów budowlanych na podstawie przepisów o terenach budowlanych w miastach lub
na obszarach wsi.
Ponadto słusznie organy zauważyły, że z uwagi na brak planu realizacyjnego nie sposób jednoznacznie stwierdzić czy sporna inwestycja nie narusza w sposób rażący przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. dotyczącego warunków technicznych, wg stanu na
dzień wydania kontrolowanej decyzji.
Organy ustaliły również w prowadzonym równolegle postępowaniu dotyczącym działek sąsiednich o numerach [...],[...],[...], że na terenie działki nr [...]sąsiadującej z działka inwestycyjną nr [...]w dniu wydania kontrolowanego pozwolenia na budowę nie istniała jakakolwiek zabudowa w odległości mniejszej niż 8 metrów od granicy działki Państwa K. wobec czego budynek inwestorów mógł zostać zrealizowany w odległości mniejszej niż określono ją w przepisie § 12 ust. 1 cytowanego rozporządzenia. A zatem wydanie kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę nie naruszyło również przepisów art. 5 ust. 4 i art. 6 Prawa budowlanego z 1974 r.
Stosownie do § 12 ust. 1 rozporządzenia z 20 lutego 1975 r. budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 metry od granicy działki, odległość ta może być zmniejszona do
3 metrów, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych
lub drzwiowych. Natomiast zgodnie z § 12 ust. 2 tego rozporządzenia, przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 metry od granicy działki, odległości określone w ustępie 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 metrów.
Mając na uwadze poczynione przez organy ustalenia stwierdzić należy, że budowa domu mieszkalnego w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy sąsiedniej działki była w świetle obowiązujących powołanych przepisów dopuszczalna o ile zachowana była odległość pomiędzy budynkami znajdującymi się na sąsiadujących działkach i wynosiła
co najmniej 8 metrów.
W niniejszej sprawie taka właśnie sytuacja miała miejsce. Na działce sąsiedniej nr [...]znajdowała się szklarnia w odległości ok. 8 metrów od granicy działki, a zatem zachowana została odległość co najmniej 8 metrów pomiędzy budynkami, o której wspominano wyżej, co prowadzi do wniosku, że również w tym zakresie przepisów cytowanego rozporządzenia z 20 lutego 1975 r. nie naruszono. I co prawidłowo oceniły organy kontrolujące decyzję o pozwoleniu na budowę.
Istniejące zaś w sprawie wątpliwości dotyczące ustalenia położenia spornego domu powodują, iż nie można w sposób jednoznaczny i niebudzący żadnych wątpliwości stwierdzić, że podczas wydania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w[...]z dnia [...]września 1990 r., znak: [...], doszło do rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z kolei rażące naruszenie prawa w rozumieniu powołanego przepisu można stwierdzić tylko i wyłącznie w sytuacji absolutnej pewności, że do takiego naruszenia doszło. W innym wypadku system prawa miałby chwiejne podstawy i pozwalałby na znaczne przekroczenie prawa, o którym wspomina w skardze strona skarżąca. Przepisy odnoszące się do postępowania nadzwyczajnego jakim jest postępowanie o stwierdzenia nieważności decyzji mają na celu umożliwienie organom wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, która w sposób oczywisty i bezsporny narusza prawo.
Po wnikliwym przeanalizowaniu kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę, nie można stwierdzić żeby taka sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie. Kontrola organów i Sądu oparta na niekompletnym materiale dowodowym odnośnie badanej decyzji nie pozwala na bezsprzeczną ocenę zgodności z przepisami prawa materialnego. Jeżeli jednak zachodzą jakiekolwiek wątpliwości co do legalności decyzji, należy je rozstrzygać na korzyść kontrolowanej decyzji, która korzysta z domniemania ważności, pozostaje w obrocie prawnym, wywołuje określone skutki i której wyeliminowanie w oparciu o
niejasne przesłanki naruszałoby zasadę stabilności (trwałości) decyzji zagwarantowaną
w art. 16 k.p.a. Ponadto w niniejszej sprawie wszystkie, dające się skontrolować na podstawie odtworzonego materiału dowodowego, przesłanki wynikające z prawa materialnego, a konieczne do spełnienia przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na
budowę zostały spełnione w sposób prawidłowy i zgodny z ówcześnie obowiązującymi przepisami, co wykazała powyżej przeprowadzona analiza, i co pozwala stwierdzić, że kontrolowana decyzja nie narusza prawa w sposób rażący.
W ocenie Sądu Wojewódzkiego w składzie orzekającym w niniejszej sprawie organy obu instancji trafnie dokonały oceny odtworzonego w sprawie materiału dowodowego,
nie dopatrując się naruszeń prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ani też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, w świetle powyższego słusznie organy uznały, że brak jest podstaw
do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 1990 r. Jak już wyżej wskazano jest to instytucja pozwalająca wyeliminować z obrotu prawnego decyzje obarczone największą kwalifikowaną wadliwością, a w kontrolowanej decyzji Sąd takiej wadliwości się nie dopatrzył. Nadto wbrew twierdzeniom skargi, organy przeprowadziły postępowanie w poszanowaniu zasad wynikających z art. 7 i art. 77 oraz art. 80 k.p.a., a przeprowadzone wnikliwie postępowanie i sumbsumpcja prawna znalazły odzwierciedlenie w kompletnym, w pełni oddającym odtworzony stan faktyczny i prawny sprawy uzasadnieniu, sporządzonym w zgodzie z art. 107 § 3 k.p.a.
Na marginesie już tylko wspomnieć należy, odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze, że kwestie kubatury i powierzchni spornego budynku oraz jego
dwumiesięcznego czasu realizacji dotyczą zagadnień, które mogą być poddane kontroli organów nadzoru budowlanego. Jak bowiem słusznie zauważyły organy niniejsze postępowanie dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, a
zatem kontroli podlegała jedynie kwestia okoliczności jej wydania. Zaś kwestia realizacji robót budowlanych może być poddana kontroli w innym postępowaniu prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego.
Z kolei, podnoszona w skardze sprawa odległości garażu od granicy lasu nie była w ogóle objęta decyzją o pozwoleniu na budowę, natomiast w tej kwestii prowadzone już było postępowanie, które zakończyło się decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] w [...] z dnia [...] maja 2012 r., którą organ umorzył postępowanie w zakresie samowoli budowlanej polegającej na budowie garażu blaszaka na działce nr [...].
Biorąc pod uwagę, że rozstrzygnięcia organów obu instancji są prawidłowe, oraz brak zasadności argumentacji podniesionej w skardze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło