VII SA/Wa 1607/19

WyrokWSA w Warszawie2020-01-22

Skład orzekający: Renata Nawrot, Artur Kuś, Wojciech Sawczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata legalizacyjna za samowolną budowę pawilonu handlowego obsługującego stację paliw, ustalona w wysokości 375 000 zł, została zasadnie nałożona na obecnego właściciela nieruchomości nabytej w drodze licytacji komorniczej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły opłatę legalizacyjną za samowolną budowę pawilonu handlowego i nałożyły ją na obecnego właściciela nieruchomości, który nabył ją w drodze licytacji komorniczej. Nabycie nieruchomości w trybie egzekucyjnym jest nabyciem pierwotnym, ale w prawie administracyjnym nowy właściciel wchodzi w prawa i obowiązki poprzedniego właściciela dotyczące nieruchomości, w tym w postępowania administracyjne dotyczące samowoli budowlanej. Organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa budowlanego dotyczące legalizacji samowoli budowlanej oraz prawidłowo obliczyły wysokość opłaty legalizacyjnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty legalizacyjnej za samowolną budowę pawilonu handlowego obsługującego stację paliw. Inwestor nabył nieruchomość w drodze licytacji komorniczej. Organy nadzoru budowlanego ustaliły opłatę legalizacyjną w wysokości 375 000 zł, uznając budowę za samowolę budowlaną. Skarżący kwestionował nałożenie obowiązku na obecnego właściciela, argumentując, że nabycie nieruchomości w drodze licytacji jest nabyciem pierwotnym i nie powinien ponosić odpowiedzialności za działania poprzednich właścicieli. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Artur Kuś (spr.), Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi J. T. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej oddala skargę 1. Postanowieniem NR [...] z [...] kwietnia 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "PINB", "Inspektor Powiatowy", "organ I instancji"), działając na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 148, dalej: "p.b.") oraz art. 123 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2019r. poz. 2196 dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej budowy stacji paliw wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr ew. [...] z obr. [...] położonej przy ul. P. w W. (dalej: "nieruchomość" i "działka"), ustalił dla Inwestora (J. T.) opłatę legalizacyjną za samowolną budowę pawilonu handlowego, obsługującego stację paliw na działce w wysokości 375 000 zł. Inspektor Powiatowy przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy. Dnia 14 września 2015 r. PINB otrzymał, w związku z prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym w sprawie wybudowanej stacji paliw wraz z infrastrukturą techniczną i pylonem reklamowym na działce, informację od Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...], że w zasobach archiwalnych wydziału nie odnaleziono żadnych akt dotyczących wybudowanej stacji paliw wraz z infrastrukturą techniczną i pylonem reklamowym na nieruchomości. Analiza akt sprawy pozwoliła stwierdzić, że J. T. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...] z [...] marca 2015 r. nabył prawo do użytkowania wieczystego działki wraz z nieczynną stacją paliw. Kontrola nieruchomości przeprowadzona przez inspektora 22 października 2015 r wykazała, że na terenie działki znajduje się stacja paliw składająca się z parterowego pawilonu handlowego (o wymiarach ok. 15,00 x 7,50 m.) wybudowanego w technologii tradycyjnej oraz wiaty nad dwoma dystrybutorami i dystrybutorem LPG. Po uprzednim wezwaniu, właściciel nieruchomości w dniu 23 listopada 2015 r. poinformował, że nie posiada pozwolenia na budowę, lecz posiada decyzję Burmistrza Gminy [...] nr [...] z [...] lipca 1998 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania przedmiotowego terenu, z której wynika, że na działce istniała stacja paliw. Przedłożył również kopię mapy zasadniczej z [...] lutego 1981 r. oraz kopię wstępnego podziału nieruchomości P. z [...] października 2000r, które zawierały przedmiotową stację paliw. Analiza dokumentacji pozwoliła stwierdzić, że pawilon handlowy został wybudowany na działce przed 1981 r., a następnie przebudowany i rozbudowany po 1998 r. Organ I instancji przytoczył art. 28 ust. 1 i art. 29 p.b. stwierdzając, że budowa kontenerowego pawilonu handlowe wymaga uzyskania pozwolenia na budowę i w związku z tym koniecznym stało się zastosowanie art. 48 p.b. Postanowieniem Nr [...] z [...] maja 2016 r. PINB wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie pawilonu handlowego, obsługującego stację paliw na działce bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I Instancji nakazał wykonanie niezbędnych zabezpieczeń oraz wygrodzenie terenu przed dostępem osób oraz nałożył na J. T. (prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]") obowiązek sporządzenia i przedłożenia w terminie miesiąca zaświadczenia Prezydenta [...] o zgodności budowy pawilonu handlowego na działce z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także innej wskazanej przez organ niezbędnej dokumentacji. Następnie zawieszono postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanego pawilonu handlowego na działce. Postanowieniem Nr [...] z [...] stycznia 2017 r. podjęto z urzędu postępowanie, po wydaniu w dniu [...] października 2016 r. decyzji Nr [...], ustalającej warunki zabudowy dla istniejącego na terenie działki pawilonu handlowego. Po przedłożeniu przez pełnomocnika J. T. projektu budowlanego istniejącego budynku pawilonu handlowego w sprawie ustalono, że nie przedłożono oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, na cele budowlane, natomiast złożony projekt nie spełniał nie spełniał wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r. poz. 462., dalej: "rozporządzenie"). Wskazano również że projekt budowlany nie jest zgodny z ustaleniami decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...] października 2016 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Przedłożony projekt zawierał również inne wady, które wskazał organ I instancji. Stwierdzono, że inwestor nie przedłożył wszystkich wyszczególnionych w postanowieniu z [...] maja 2016 r. dokumentów, co poskutkowało wydaniem przez PINB decyzji Nr [...] z [...] marca 2017 r., nakazującej J. T. rozbiórkę samowolnie wybudowanego pawilonu handlowego, obsługującego stację paliw na nieruchomości. W dniu [...] czerwca 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] uchylił w całości decyzję PINB z [...] marca 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponowna analiza dokumentacji pozwoliła stwierdzić, że nie przedłożono oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a złożony projekt budowlany nie spełniał wymagań określonych przepisami rozporządzenia. Nie wykazano zgodności projektu z ustaleniami decyzji Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z [...] października 2016 r. o warunkach zabudowy. Wskazano również na inne techniczne wady, które zostały dostrzeżone przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Postanowieniem Nr [...] z [...] lipca 2017 r nałożono na J. T. obowiązek usunięcia nieprawidłowości i braków w projekcie budowlanym, by spełniał wymogi przepisane prawem. Pismem z 7 sierpnia 2017 r wystąpiono o przedłużenie terminu na wykonanie w/w wymagań. W dniu 29 września 2017 r. Inwestor przesłał cztery egzemplarze projektu budowlanego, których analizę oparto na art. 49 ust. 1 p.b. i przepisach rozporządzenia. Stwierdzono, że projekt nie spełnia szeregu wymagań określonych w rozporządzeniu, a także nie jest zgodny z decyzją Zarządu Dzielnicy [...] z [...] października 2016 r. Postanowieniem Nr [...] z [...] listopada 2017 r. nałożono na J. T. obowiązek usunięcia nieprawidłowości i braków w projekcie budowlanym pawilonu handlowego na nieruchomości. Po kilkukrotnych wnioskach J. T. o prolongatę terminu do zadośćuczynienia obowiązkom z ww. postanowienia, które zyskały aprobatę organu I Instancji, pismem z 20 czerwca 2018 r. pełnomocnik inwestora przedłożył 4 egzemplarze projektu budowlanego istniejącego budynku pawilonu handlowego obsługującego istniejącą stację z wewnętrzną instalacją wodno–kanalizacyjną i elektryczną. Analiza przedłożonego projektu pozwoliła stwierdzić, iż nie spełnia on wymagań określonych w rozporządzeniu i w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462, dalej: "rozporządzenie z 25 kwietnia 2012 r."). W związku z powyższym, postanowieniem Nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. nałożono na J. T. obowiązek usunięcia nieprawidłowości i braków w projekcie budowlanym. 4 stycznia wpłynął do PINB wymagany projekt budowlany, lecz jego analiza wykazała, iż nie spełnia wymagań rozporządzenia oraz rozporządzenia z 25 kwietnia 2012 r. Postanowieniem Nr [...] z [...] lutego 2019 r. nałożono na J. T. obowiązek usunięcia nieprawidłowości i braków w projekcie budowlanym pawilonu handlowego na działce. Dnia 12 marca przedłożono 4 egzemplarze projektu budowlanego. Organ stwierdził, że przed zatwierdzeniem projektu budowlanego pawilonu handlowego, należy ustalić i nałożyć opłatę legalizacyjną, którą PINB wyznaczył na 375.000 zł. 2. Pismem z 11 kwietnia 2019 r. pełnomocnik J. T., wniósł zażalenie na postanowienie PINB z [...] kwietnia 2019 r., zaskarżając je w całości. Rozstrzygnięciu organu I instancji zarzucono naruszenie: a) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, że ówczesny stan budynku położonego na nieruchomości stanowi samowolę budowlaną w sytuacji, gdy J. T. przedłożył dokumentację wskazującą na legalność posadowienia budynku; b) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 996 § 1 k.p.c. w zw. z art. 1000 § 1 k.p.c. przez przyjęcie, że to skarżący jako nabywca nieruchomości w drodze licytacji komorniczej powinien być adresatem zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy z ustaleń zaskarżonego postanowienia wynika, że ewentualne zmiany w budynku mały miejsce przed nabyciem nieruchomości przez J. T., zaś nabycie nieruchomości w drodze licytacji komorniczej jest nabyciem pierwotnym, a w konsekwencji nabycie następuje bez jakichkolwiek obciążeń wynikających z działalności, czy zaniedbań wcześniejszych właścicieli nieruchomości. Pełnomocnik J. T. podniósł, że organ I instancji w dowolny sposób ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy i równie dowolnie przyjął, że obecny stan budynku na nieruchomości stanowi samowolę budowlaną. Wskazano na dopełnienie obowiązku właściciela działki co do wykazania dokumentacji potwierdzającej legalność posadowienia budynku, w tym przede wszystkim pozwolenie na budowę budynku. Zarzucono Inspektorowi Powiatowemu, że opierał się wyłącznie o mapy, które nie odzwierciedlają w pełni stanu faktycznego oraz na zdjęciach lotniczych, które w opinii adwokata nie mogą być wiążącym dowodem w sprawie. Podkreślono, że PINB nie przesłuchał w toku sprawy żadnych świadków na okoliczność ustalenia stanu oraz wyglądu obiektu sprzed chwili nabycia go przez J. T. Wskazano na stronnicze prowadzenie postępowania przez organ I instancji. Przywołując przedstawione wyżej przepisy k.p.c., zarzucono Inspektorowi Powiatowemu, że poprzez uzyskanie własności w drodze przysądzenia własności, J. T. nie mógł wstąpić w sytuację prawną swoich poprzedników. 3. Postanowieniem nr [...] z [...] maja 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB", "Inspektor Wojewódzki", "organ II instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz na podstawie art. 83 ust. 2 p.b., po rozpatrzeniu zażalenia J. T. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Analiza akt sprawy pozwoliła Inspektorowi Wojewódzkiemu stwierdzić, że przedłożony projekt budowlany organowi I instancji był kompletny, spełniał wymogi przepisane prawem, zachował zgodność z decyzja o warunkach zabudowy, a także został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane. [...]WINB wywnioskował, że zarzuty strony skarżącej podniesione w zażaleniu sprowadzają się w istocie do zakwestionowania obowiązków nałożonych na właściciela nieruchomości. Organ II instancji wskazał, że kwestie podniesione w odwołaniu są całkowicie chybione i bezpodstawne. Stwierdzono również, że kwestionowanie trybu prowadzonego postępowania w niniejszej sprawie było bezpodstawne. Wskazując na art. 49 p.b., organ II instancji poparł stanowisko PINB, iż w związku z pozytywną weryfikacją dokumentów przedłożonych przez J. T., Inspektor Powiatowy przystąpił do ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej za popełnioną samowolę budowlaną, w oparciu o przepisy art. 49 ust. 2 i art. 59f ust. 1 p.b., wskazano na kompletność i czynienie zadość wymogom postawionym przez przepisy prawa projektom budowlanym, które w przedmiotowej sprawie zostały przedstawione Organowi I instancji w toku postępowania. Inspektor Wojewódzki podzielił również kalkulacje organu I instancji co do prawidłowego naliczenia wysokości opłaty legalizacyjnej. Wskazał na właściwe zakwalifikowanie przez PINB przedmiotowego budynku do XVII kategorii obiektów budowlanych. Organ II instancji podkreślił, że zarzuty skarżącego zawarte w zażaleniu są bezzasadne i pozostają bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Przeprowadzone postępowanie zażaleniowe nie wykazało podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonego postanowienia. 4. Pismem z 27 czerwca 2019 r. Skarżący wniósł do WSA w Warszawie skargę na postanowienie [...]WINB z [...] maja 2019 r., zaskarżając je w całości. Postanowieniu organu II instancji zarzucono naruszenie: a) art. 144 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 k.p.a. i art. 140 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. i art. 15 k.p.a. - poprzez nieustosunkowanie się w zaskarżanym postanowieniu do zarzutów podniesionych w zażaleniu; b) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, że obecny stan budynku położonego na nieruchomości w Warszawie stanowi samowolę budowlaną w sytuacji, gdy skarżący przedłożył dokumenty wskazujące legalność posadowienia budynku; c) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 999 § k.p.c. w zw. z art. 1000 § 1 k.p.c. – przez przyjęcie, że to skarżący jako nabywca nieruchomości w drodze licytacji komorniczej powinien być adresatem zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy z ustaleń zaskarżonego postanowienia wynika, że ewentualne zmiany w budynku miały miejsce przed nabyciem nieruchomości przez J. T., zaś nabycie nieruchomości w drodze licytacji komorniczej jest nabyciem pierwotnym, a w konsekwencji nabycie następuje bez jakichkolwiek obciążeń wynikających z działalności, czy zaniedbań wcześniejszych właścicieli nieruchomości. Pełnomocnik strony podniósł, że w zaskarżonym postanowieniu organ II instancji nie odniósł się do zarzutów przedstawionych w zażaleniu na postanowienie wydane w pierwszej instancji przez PINB. W dalszej części uzasadnienia skargi powielono zarzuty oraz argumenty na ich zasadność, przedstawione przez pełnomocnika w zażaleniu od postanowienia Inspektora Powiatowego z [...] kwietnia 2019 r. 5. Odpowiadając na skargę, Inspektor Wojewódzki wniósł o jej oddalenie podnosząc, że zarzuty podniesione w skardze są bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. 1. Istota sprawy sprowadza się do tego, czy zasadnie organy ustaliły dla Inwestora opłatę legalizacyjną za samowolną budowę pawilonu handlowego obsługującego stację paliw w podanej w postanowieniach lokalizacji w wysokości 375 000 zł. W zaskarżonych postanowieniach organy w sposób szczegółowy opisały sekwencję zdarzeń, które miały miejsce w niniejszej sprawie. 2. Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest postanowienie [...]WINB z [...] maja 209 r. utrzymujące w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcie PINB z [...] kwietnia 2019 r. Rozstrzygnięcia te ustaliły opłatę legalizacyjną za samowolę budowlaną. Organy w niniejszej sprawie wdrożyły procedurę legalizacyjną, zgodnie z art. 48 p.b. Świadczą o tym postanowienia organów zobowiązujące inwestora do przedłożenia dokumentów wymaganych przy legalizacji obiektu budowlanego zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. J. T. przy piśmie z 12 marca 2019 r. przedłożył do organu powiatowego 4 egzemplarze projektu budowlanego. W ocenie organów, przedłożony projekt budowlany (po uzupełnieniu przez inwestora) był kompletny i spełniał wszelkie wymagania określone w rozporządzeniu z 25 kwietnia 2012 r. Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Był także zgodny z decyzją o warunkach zabudowy a także został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane. Do projektu architektoniczno-budowlanego dołączono oświadczenie projektantów o jego sporządzeniu zgodnie z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Zatem organy zasadnie przyjęły, że zostały spełnione przesłanki z art. 49 ust. 1 p.b. do wydania postanowienia ustalającego wysokość opłaty legalizacyjnej. To z kolei znalazło swój wyraz w postanowieniu z [...] kwietnia 2019 r. i postanowieniu organu II instancji. 3. Istota zarzutów sprowadza się do tego, że Skarżący kwestionuje nałożenie obowiązków na obecnego właściciela, który przedmiotową nieruchomość nabył w toku licytacji komorniczej w oparciu o prawomocne postanowienie Sądu o przesądzeniu własności. Nabycie własności nieruchomości w trybie postępowania egzekucyjnego jest zaliczane do cywilnoprawnych sposobów nabycia tego prawa. Według art. 999 § 1 zd. 1 k.p.c. prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność nieruchomości na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia prawa nabywcy w księdze wieczystej. Postanowienie to ma charakter kształtujący. Powoduje nabycie własności przez nabywcę i utratę własności przez dotychczasowego właściciela. Nabycie prawa własności nieruchomości w trybie postępowania egzekucyjnego jest nabyciem pierwotnym. W przypadku zaś pierwotnego nabycia własności z punktu widzenia skuteczności nabycia własności obojętne jest, kto był uprzednio właścicielem (por. postanowienie SN z 13 czerwca 2013 r., sygn. akt IV CSK 666/12). Nabycie własności nieruchomości w drodze egzekucji sądowej jest nabyciem pierwotnym, ze skutkiem - co do zasady (art. 1000 § 1 k.p.c.) - wygaśnięcia wszelkich praw i roszczeń osobistych ciążących na nieruchomości (por. postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z [...] lipca 2019 r., sygn. akt [...]). W prawie publicznym, powyższe kwestie kształtowane są jednak nieco inaczej. Zgodnie z art. 52 p.b., "(...) inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51". Organ nadzoru budowlanego, chcąc skutecznie wydać decyzję w oparciu o przepisy art. 48, art. 49b, art. 50a lub art. 51 p.b., powinien adresatem tej decyzji uczynić ten podmiot, który w chwili wydania decyzji posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przeciwnym razie decyzja taka będzie niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Natomiast takim podmiotem, który zawsze posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jest właściciel nieruchomości. Tak więc zasada, że adresatem decyzji, o których mowa w art. 52 p.b. w pierwszej kolejności powinien być inwestor, jest słuszna ale tylko w tych przypadkach, kiedy inwestor jest jednocześnie właścicielem nieruchomości (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 329/18). Wszelkie rozstrzygnięcia wydawane na podstawie art. 48 p.b. mogą być kierowane również do następców prawnych inwestorów, którzy uzyskując prawo własności nieruchomości, nabyli wszelkie prawa i nałożyli na siebie obowiązki wiążące się z tą nieruchomością (por. wyrok WSA w Szczecinie z 10 października 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 591/19). Przepis art. 52 p.b. należy interpretować w taki sposób, aby doprowadzić do wydania wykonalnego nakazu rozbiórki, tj. aby nakaz rozbiórki został skierowany do takiej osoby, która ma realną możliwość jego wykonania. Jeżeli zatem ustalono inwestora samowoli budowlanej, który jest w posiadaniu nieruchomości, to jego należy brać go pod uwagę w pierwszej kolejności i to właśnie na niego należy nałożyć obowiązek rozbiórki, natomiast skierowanie nakazu rozbiórki do inwestora, który w dacie orzekania nie posiada uprawnień do władania obiektem budowlanym nie pozwoli na wykonanie nakazu (por. wyrok WSA w Olsztynie z 8 października 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 569/19). W przypadku gdy przedmiotowy obiekt został wzniesiony przez osoby nie posiadające obecnie tytułu prawnego do nieruchomości umożliwiający im wykonanie nałożonych obowiązków, to obowiązki związane z jego legalizacją powinny spoczywać na aktualnym jego właścicielu. W przypadku zbycia nieruchomości. nabywca wchodzi w prawa i obowiązki poprzedniego właściciela (por. art. 30 § 4 k.p.a.). Nowy właściciel wchodzi jako strona i adresat decyzji do wszelkich postępowań administracyjnych jakie w stosunku do tej nieruchomości czy raczej związanych z posiadanym prawem własności do nieruchomości się toczą. Jednym z takich postępować jest postępowanie na podstawie art. 48 p.b. (por. wyrok WSA w Krakowie z 24 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 366/19). W ocenie Sądu, w świetle tych ustaleń podniesione w skardze zarzuty są bezzasadne. Inwestor nabył przedmiotową nieruchomość w toku licytacji komorniczej, stając się jej właścicielem. Wskazane w skardze przepisy k.p.c. nie znajdują w niniejszej sprawie zastosowania. Zatem zasadnie organy w postanowieniach wskazały adresata tych rozstrzygnięć. 4. Odnosząc się do trybu prowadzonego postępowania wskazać należy, że do powstałego w warunkach samowoli budowlanej pawilonu handlowego obsługującego stację paliw (bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę) zastosowanie znajdują przepisy art. 48 i następne p.b. organy wskazały i zastosowały je w sposób prawidłowy. Decyzja ta nie została zaskarżona przez strony (w tym skarżącego) do sądu administracyjnego. Tym samym kwestionowanie na danym etapie trybu postępowania w niniejszej sprawie jest bezpodstawne. Zgodnie z art. 49 ust. 1 p.b. "organ nadzoru budowlanego, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane - oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie". W związku z wykazaną w sprawie pozytywną weryfikacją dokumentów przedłożonych przez podmiot zobowiązany organy przystąpiły do kolejnego etapu - ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej (zgodnie z art. 49 ust. 2 i art. 59f ust. 1 p.b.). Zasadnie twierdzą organy, że wskazana dokumentacja spełniała wymagania wynikające z art. 49 ust. 1 p.b. W związku z tym, zaistniały przesłanki do kontynuowania procedury legalizacyjnej, w tym do wydania postanowienia w przedmiocie opłaty legalizacyjnej za popełnioną samowolę budowlaną. Inwestor w niniejszej sprawie uzupełnił przedłożone projekty budowlane w zakresie nieprawidłowości, które były podstawą wcześniejszej decyzji rozbiórkowej, gdyż: - projekt został sprawdzony przez Z. N. posiadającego odpowiednie uprawnienia oraz legitymującego się przynależnością do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa oraz K. M. posiadającego przygotowanie zawodowe upoważniające do wykonywania samodzielnej funkcji projektanta w specjalności architektonicznej oraz legitymującego się przynależnością do [...] Okręgowej Rady Izby Architektów; - na projekcie zagospodarowania działki oraz rzucie przyziemia (rys. nr 2) znajduje się pieczątka i podpis rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr inż. Ł. S. opiniująca zgodność projektu z wymogami ochrony przeciwpożarowej bez uwag z 22 lutego 2017 r.; - Inwestor przedłożył wymagane przy procedurze legalizacyjnej oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; - wykazał również decyzję Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z [...] października 2016 r. o warunkach zabudowy. 5. W ocenie Sądu, organy prawidłowo również naliczyły wysokości opłaty legalizacyjnej. Zgodnie z art. 49 ust. 2 p.b. "do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu". Stosownie do brzmienia art. 59f ust. 1 i ust. 2 p.b. "(...) w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w)". (...) Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł.". Organy ustalając wysokość opłaty legalizacyjnej słusznie zaliczyły przedmiotowy budynek do obiektów budowlanych kategorii XVII (tj. budynki handlu, gastronomii i usług, jak: sklepy, centra handlowe, domy towarowe, hale targowe, restauracje, bary, kasyna, dyskoteki, warsztaty rzemieślnicze, stacje obsługi pojazdów, myjnie samochodowe, garaże powyżej dwóch stanowisk, budynki dworcowe). W niniejszej sprawie zasadnie i precyzyjnie również dokonano wyliczeń opłaty legalizacyjnej w wysokości 375 000 zł. Zdaniem Sądu, oplata legalizacyjna stanowi obligatoryjny element procedury legalizacyjnej, a jej wysokość nie zależy od swobodnego uznania organu, lecz jest ściśle określona p.b. Organ administracyjny zatem nie dysponuje tzw. luzem decyzyjnym przy ustalaniu wysokości opłaty legalizacyjnej i w tym zakresie nie należy to do sfery ocennej organu. Nałożenie na inwestora obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej jest powinnością organu i elementem koniecznym do zakończenia procedury legalizacyjnej prowadzonej na podstawie art. 48 p.b. i 49 p.b. Skoro inwestor przedłożył wymagane przy procedurze legalizacyjnej dokumenty, które spełniały wszelkie wymagania określone przepisami, to kolejnym etapem postępowania było nałożenie opłaty legalizacyjnej w określonej kwocie. Zarzuty zawarte w skardze, w szczególności wskazujące na znaczne obciążenie Skarżącego kredytami, nie mają w tym przypadku żadnego znaczenia dla prawidłowej oceny zapadłych w sprawie rozstrzygnięć. Zdaniem Sądu, organy nie naruszyły w niniejszej sprawie ani wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego (w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 §1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.), ani też przepisów prawa materialnego. 6. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd oddalił skargą na postanowienie na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło