VII SA/Wa 1609/09
WyrokWSA w Warszawie2010-06-22
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Krystyna Tomaszewska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jeśli zmiana sposobu użytkowania nastąpiła pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji, a inwestor dodatkowo dokonał samowolnej nadbudowy i rozbudowy obiektu?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jeśli zmiana sposobu użytkowania nastąpiła pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji, nawet z pominięciem postępowania legalizacyjnego. Samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, wypełnia przesłankę z art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego, obligującą organ do wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania.Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywano skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku gospodarczego z funkcji mieszkalnej na gospodarczą. Inwestor dokonał zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny, nadbudował i rozbudował go, mimo sprzeciwu Starosty G. wydanego z powodu naruszenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów, a następnie samowolnie użytkował budynek jako mieszkalny.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania skargę oddala.
W dniu 12.03.2009 r. na wniosek K. G. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie zgodności z przepisami prawa budowlanego wykonania rozbudowy budynku gospodarczego wraz ze zmianą sposobu użytkowania zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w R. gm. G..
Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 25.03.2009 r. pracownicy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. stwierdzili, iż na w/w nieruchomości istnieje w granicy z działką sąsiednią nr [...] budynek gospodarczy o wym. 12,00 m x 6,00 m, który został w 2009 r. rozbudowany i nadbudowany i przekształcony na budynek mieszkalny i jako taki użytkowany.
Prowadząc postępowanie wyjaśniające organ nadzoru budowlanego ustalił, że inwestor A. K. w dniu [...] listopada 2008r. złożył w Starostwie Powiatowym w G. zgłoszenie dot. zamiaru przystąpienia do zmiany sposobu użytkowania w/w budynku gospodarczego.
Starosta Powiatu G. decyzją z dnia [...] listopada 2008r. na podstawie art. 71 ust.5 pkt.2 ustawy z dnia 07.07.1994 Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006r., Nr 156,poz. 1118 z późn. zm.) zwanej dalej Prawo budowlane zgłosił sprzeciw w sprawie zamiaru przystąpienia do zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości R. ponieważ zamierzona zmiana sposobu użytkowania narusza przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy G.
Organ nadzoru budowlanego ustalił również, że część przedmiotowej działki na której zrealizowano w/w inwestycję posiada aktualny Plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony Uchwałą Rady Gminy G. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2007r. (ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym woj. Mazowieckiego z dnia 22 września 2007r. Nr 190 poz. 5329). W związku z powyższym Wójt Gminy G. nie wydał decyzji o warunkach zabudowy dot. rozbudowy budynku gospodarczego a wniosek A. K. w tym przedmiocie pozostawiony został bez rozpoznania.
W związku z powyższym organ powiatowy postanowieniem nr [...] z dnia [...].04.2009 r. wstrzymał użytkowanie przedmiotowego budynku i nałożył na A. K. obowiązek przedłożenia w terminie do 31.05.2009 r. następujących dokumentów określonych w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego:
a) opis i rysunek określający usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej i sąsiednich nieruchomościach, z oznaczeniem obiektu, w którym zmieniono sposób użytkowania;
b) zwięzły opis techniczny określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję, wraz z danymi techniczno-użytkowymi, w tym wielkościami i rozkładem obciążeń - sporządzone przez osobę posiadająca odpowiednie uprawnienia budowlane;
c) ekspertyzę techniczną wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności;
d) przedstawienie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej;
e) przedstawienia zaświadczenia Wójta Gminy G. o zgodności użytkowania budynku jako mieszkalnego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zobowiązany nie wypełnił w/w postanowienia w terminie do 31.05.2009 roku.
W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2009r. nakazał A. K. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania parteru budynku o wym. 12,00 x 6,00 m (przed rozbudową) zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w R. gm. G. z funkcji mieszkalnej na gospodarczą .
Ponieważ powyższy budynek został również nadbudowany i rozbudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, co obrazuje dokumentacją fotograficzną załączona do protokołu oględzin z dnia 25.03.2009r., organ nadzoru budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009r. na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał A. K. rozbiórkę nadbudowanej i rozbudowanej części przy istniejącym parterowym budynku gospodarczym o wymiarach 12,00 x 6,00 m na działce nr [..] położonej w R. gm. G. w celu doprowadzeni budynku do stanu przed rozbudową i nadbudową.
Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2009r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) zwanej dalej K.p.a. po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. Nr [...] z dnia [..]].06.2009r., znak: [...] nakazującej A. K. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania parteru budynku o wym. 12,00 x 6,00 m (przed rozbudową) zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w R. gm. G. z funkcji mieszkalnej na gospodarczą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 25.03.2009 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w G. stwierdzili, iż na działce nr [...] położonej w R. gm. G. istnieje w granicy z działką sąsiednią nr [...] budynek gospodarczy o wym. 12,00 m x 6,00 m, który został w 2009 r. przekształcony na budynek mieszkalny i jako taki jest użytkowany. Ponadto przedmiotowy budynek został nadbudowany i rozbudowany.
Organ odwoławczy wskazał, że pomimo braku możliwości zmiany sposobu użytkowania w/w budynku ze względu na ustalenia powyższego planu, organ- powiatowy postanowieniem nr [...] z dnia [...].04.2009 r. wstrzymał użytkowanie przedmiotowego budynku i nałożył na A. K. obowiązek przedłożenia w terminie do 31.05.2009 r. dokumentów określonych w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego.
W związku z nie przedłożeniem przez zobowiązanego powyższych dokumentów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. stosownie do art. 71 a ust. 4 Prawa budowlanego nakazał przywrócenie stanu pierwotnego budynku bowiem przepis ten wyraźnie stanowi, iż w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, właściwy organ w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Organ odwoławczy zauważył również, iż zmiana sposobu użytkowania nie jest możliwa, ponieważ narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Według powyższego planu teren na którym położona jest działka nr 48/4 przeznaczony jest wyłącznie do prowadzenia gospodarki leśnej i zakazuje lokalizacji wszelkich budynków, z wyjątkiem bezpośrednio związanych z gospodarką leśną. Po drugie, A. K.jak wynika z protokołu oględzin zmienił sposób użytkowania budynku pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej. Co również wypełnia przesłankę art. 71 a ust. 4 Prawa budowlanego.
Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] lipca 2009r. została zaskarżona przez A. K. do Sądu. A. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił jej obrazę art. 48 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo Budowlane / j.t. DZ. U. z 2006r nr 156 poz. 1118 /, wynikającą ze stwierdzenia, że przebudowa obory i zaadaptowanie jej na cele mieszkaniowe nie może być zalegalizowane pominięcie kontekstu społecznego mojej konkretnej sytuacji rodzinnej i materialnej, wynikającej z faktu, że samotnie wychowuję dwoje dzieci, jest w trudnej sytuacji materialnej i dotychczas mieszkał w starym rozpadającym się budynku.
Wskazał również, że nie naruszył warunków techniczno-budowlanych ponieważ przedmiotowy budynek zlokalizowany jest w tym samym miejscu jak przed jego modernizacją / obora/. Z tego względu, zdaniem strony, argumenty o warunkach lokalizacyjnych budynku / plan zagospodarowania terenu/ nie może mieć decydującego znaczenia. Skoro usytuowana tam była wcześniej obora, to tym bardziej może być tam budynek mieszkalny stwierdził skarżący.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
W niniejszej sprawie w sposób bezsporny stwierdzono w oparciu o zebrany materiał dowodowy w tym protokół kontroli obiektu oraz oświadczenia A. K.iż na działce nr [...] położonej w R. gm. G. przekształcił budynek gospodarczy o wym. 12,00 m x 6,00 m, na budynek mieszkalny i dokonał jego nadbudowy i rozbudowy bez wymaganego pozwolenia i wbrew zgłoszonemu sprzeciwowi.
Prowadząc postępowanie wyjaśniające organ nadzoru budowlanego ustalił bowiem, że inwestor A. K. w dniu 18 listopada 2008r. złożył w Starostwie Powiatowym w G. zgłoszenie dot. zamiaru przystąpienia do zmiany sposobu użytkowania w/w budynku gospodarczego, a Starosta Powiatu G. decyzją z dnia [...] listopada 2008r. na podstawie art. 71 ust.5 pkt.2 Prawa budowlanego zgłosił sprzeciw w sprawie zamiaru przystąpienia do zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości R., ponieważ zamierzona zmiana sposobu użytkowania narusza przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy G.
Stan faktyczny sprawy wyczerpuje zatem dyspozycję art. 71a ust.4 Prawa budowlanego ,zgodnie z którym w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, właściwy organ, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Wskazać należy, że stosownie do przepisu art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.
Zgodnie zaś z ust. 4 art. 71 Prawa budowlanego zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, należy dopełnić przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, właściwy organ, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia.
W rozpatrywanym przypadku inwestor co prawda zgłosił zamiar przystąpienia do zmiany sposobu użytkowania w/w budynku gospodarczego lecz Starosta Powiatu G. decyzją z dnia [...] listopada 2008r. na podstawie art. 71 ust.5 pkt.2 Prawa budowlanego zgłosił sprzeciw w sprawie zamiaru przystąpienia do zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości R., ponieważ zamierzona zmiana sposobu użytkowania narusza przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy G. Mimo to inwestor samowolnie zaadaptował obiekt z funkcji gospodarczej na mieszkalną dodatkowo go nadbudowując i rozbudowując.
Samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, powoduje, że organ nadzoru budowlanego do którego właściwości, zgodnie art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego należy ta problematyka zobowiązany jest nakazać w drodze decyzji, przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części nawet z pominięciem postępowania legalizacyjnego, o którym jest mowa w przepisie art. 71a ust.1 – 3 Prawa budowlanego.
Nadmienić należy, że Starosto G. złożył sprzeciw, ponieważ planowana inwestycja naruszała ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, według którego teren na którym położona jest działka nr [...] przeznaczony jest wyłącznie do prowadzenia gospodarki leśnej i zakazuje lokalizacji wszelkich budynków, z wyjątkiem bezpośrednio związanych z gospodarką leśną
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009r., Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. Nr [...] z dnia [...].06.2009r., znak: [....] nakazującą A. K. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania parteru budynku o wym. 12,00 x 6,00 m (przed rozbudową) zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w R. gm. G. z funkcji mieszkalnej na gospodarczą z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania..
Przepis art. 71a ust.4 Prawa budowlanego, wyraźnie bowiem stanowi, iż w przypadku...... zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, właściwy organ w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Mając zatem na uwadze, że ustawodawca nie pozostawił takiej sprawy uznaniu administracyjnemu, uznać należy, że organy prawidłowo zakwalifikowały ocenę zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Biorąc więc pod uwagę, że nakaz jest bezwzględnym obowiązkiem, którego niewykonanie wiąże się z rażącym naruszeniem prawa, Sąd uznaje rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego za odpowiadające przepisom prawa.
Odnosząc się do zarzutów skargi, a w szczególności podnoszonego przez stronę argumentu społecznego w konkretnej jego sytuacji rodzinnej i materialnej, wynikającej z faktu, że samotnie wychowuje dwoje dzieci i jest w trudnej sytuacji materialnej, Sąd administracyjny stwierdza, że sprawując wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Sąd zauważa również naganne zachowanie skarżącego, który mimo wyraźnego sprzeciwu organu nie zastosował się do zgłoszonego sprzeciwu i świadomie naruszył przepisy prawa budowlanego.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło