VII SA/Wa 1609/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.P. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1609/11 odmawiającego przyznania W.P. prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B.P. i W.P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji postanawia oddalić wniosek W.P. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1609/11 odmawiającego przyznania W.P. prawa pomocy w zakresie całkowitym Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 marca 2012 r. oddalił zażalenie W.P. Uzasadniając rozstrzygnięcie Naczelny Sąd wskazał, że skarżący nie wykazał w przekonujący sposób, iż znajduje się w sytuacji, która kwalifikowałaby go do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. "[...] Pomimo wezwania, skarżący nie przekazał Sądowi pierwszej instancji dokumentów i nie udzielił wyjaśnień, które pozwoliłyby ocenić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z wyciągu bankowego za okres od 5 października 2011 r. do 6 października 2011 r. (k. 32) prowadzonego dla działalności gospodarczej wynika, że w ramach przyznanego limitu skarżący posiadał 7.147,32 zł środków dostępnych (przy ujemnym saldzie końcowym wynoszącym 142.052,68 zł). Z kolei z wyciągu za 1 września 2011 r. (k. 33) wynika, że saldo wynosiło minus 149.369,80 zł, a jednocześnie skarżący otrzymał przelew bankowy na kwotę 26.290,02 zł. Wyciągi za poszczególne dni, a nie "3 ostatnie miesiące" jak wskazano w zarządzeniu skierowanym do skarżącego - nie pozwalają dokonać oceny jego sytuacji finansowej i dysponowania środkami znajdującymi się na koncie. [...] Dochody skarżącego i jego żony wynoszą 1.900 zł podczas gdy miesięczne wydatki 3.520 zł (w tym 2.500 zł na utrzymanie samochodów) oraz opłaty związane ze spłatą kredytów 6.800 zł. Tak wysokie deklarowane koszty utrzymania, wielokrotnie przekraczające wysokość kwot, którymi dysponuje skarżący na podstawie jego oświadczenia oraz niekompletność dokumentacji (wyciągi z rachunku prowadzonego przedsiębiorcy obejmujące łącznie 4 dni zamiast 3 miesięcy, na temat posiadania działki skarżący wypowiedział się dopiero w zażaleniu i po wskazaniu tej kwestii przez Sąd pierwszej instancji) nie pozwalają na ocenę rzeczywistego stanu majątkowego skarżącego. Tym samym, nie został spełniony warunek wynikający z treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., to znaczy strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania." Pismem z dnia 9 stycznia 2013 r. skarżący złożył na urzędowym formularzu kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym uwzględniającym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Powyższy wniosek potraktowano jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 10 stycznia 2012 r. Zarządzeniem z dnia 22 stycznia 2013 r. wezwano skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących wniosku o przyznanie prawa pomocy dotyczących w szczególności: ponoszonych miesięcznych kosztów związanych z utrzymaniem domu, tego czy gospodarstwo prowadzone jest przez skarżącego czy skarżącego wraz z żoną, wysokości wynagrodzenia za pracę, posiadania pojazdów mechanicznych i kosztów związanych z ich utrzymaniem, celu zaciągniętych kredytów i wysokości spłacanych rat oraz kwoty pozostałej do spłacenia, uzyskiwania ewentualnych dochodów z gospodarstwa rolnego oraz nadesłania kopii wyciągów bankowych z trzech ostatnich miesięcy. Zarządzenie należało wykonać w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o zgromadzone dotychczas przez sąd dokumenty. Powyższe zarządzenie skarżący odebrał w dniu 14 lutego 2013 r. jednak do dnia dzisiejszego wnioskodawca na zarządzenie odpowiedzi nie udzielił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpoznając w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) Stosownie do art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Pod pojęciem "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie, jednakże muszą to być takie zmiany okoliczności, które uzasadniają zmianę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Jeżeli brak jest podstaw do stwierdzenia, iż okoliczności sprawy uległy zmianie (tj. że istotnemu pogorszeniu uległa sytuacja materialna), kolejny wniosek tej samej strony, dotyczący przyznania prawa pomocy w tym zakresie, nie może zostać uwzględniony. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 6 października 2011 r. (data nadania w UP) oraz nadesłanych do Sądu w dniu 9 listopada 2011 r. wyjaśnień wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 1.900,00 złotych netto miesięcznie. Na kwotę tą składa się renta żony w wysokości 500,00 złotych oraz wynagrodzenie uzyskiwane przez wnioskodawcę w wysokości 1.400,00 złotych. Wnioskodawca wraz z żoną posiadają udziały w wielkości 1/3 domu mieszkalnego o pow. 80 m ², są współwłaścicielami w 1/4 nieruchomości rolnej o pow. 2 ha. Z nadesłanych dodatkowych wyjaśnień wynikało, że skarżący miesięcznie ponosi następujące wydatki na utrzymanie domu, tj. opłatę za gaz w wysokości 550 złotych, opłatę za energię w wysokości 220 złotych, opłatę za telefon w wysokości 120 złotych, podatek od nieruchomości w wysokości 130 złotych. Podał, że z działalności gospodarczej nie uzyskuje dochodów, dochody uzyskuje "z tytułu wykonywania pracy" w wysokości 1.400,00 złotych netto miesięcznie. Ponadto wnioskodawca wskazał, że posiada dwa samochody: mercedesa z 2006 r. oraz fiata Punto z 2006 r., których miesięczny koszt utrzymania wynosi około 2.500 złotych. Poinformował, że posiada kredyt w wysokości 121.000 złotych, którego miesięczna rata wynosi 1.800 złotych oraz kredyt w wysokości 37.000 złotych, którego miesięczna rata wynosi 5.000 złotych. Oświadczył też, że nie posiada oszczędności i nie uzyskuje dochodów z nieruchomości rolnej. Wnioskodawca załączył kserokopie wyciągów z banku z rachunku firmowego z trzech ostatnich miesięcy, z których wynika, że wnioskodawca posiada na koncie firmowym saldo ujemne w wysokości 142.852,68 złotych. Z formularza nadesłanego w dniu 9 stycznia 2013 r. wynika, że skarżący w dniu 19 października 2012 r. zakończył prowadzenie działalności gospodarczej i "w chwili obecnej" podjął pracę w wymiarze ¼ etatu. Wskazał też, że posiada kredyty restrukturyzowane w wysokości 150.000 zł w banku PKO S.A., 52.000 zł w banku PKO S.A., 10.000 zł w banku PKO S.A. i 22.000 w banku BPH. Na zarządzenie z dnia 22 stycznia 2013 r. wzywające do szczegółowego uzupełnienia danych zawartych w formularzu wnioskodawca odpowiedzi nie udzielił. Podkreślenia ponownie wymaga, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest na wniosek strony i to w interesie osoby składającej wniosek leży udzielenie wszelkich informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku oraz wykazanie za pomocą wszelkich dostępnych środków, iż spełnia ona przesłanki do przyznania prawa pomocy. W sytuacji zaś, gdy oświadczenie strony zawarte w złożonym wniosku jest niewystarczające dla oceny jej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej, a strona (pomimo wynikającego z art. 255 ustawy obowiązku) nie udziela w ogóle bądź nie udziela dokładnej i pełnej odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie, nie jest możliwe przyznanie stronie prawa pomocy, jedynie w oparciu o jej twierdzenia o ograniczonych możliwościach płatniczych, nie poparte żadnymi dowodami. Nieudzielenie odpowiedzi na wezwanie skierowane do W.P. mające na celu doprecyzowanie sytuacji materialnej wnioskodawcy uniemożliwia dokonanie oceny jego rzeczywistych możliwości finansowych. W takiej sytuacji uznać należy, że skarżący nie wykazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W niniejszej sprawie, oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznać należy, że nie wykazał on w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w sytuacji materialnej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zakresie całkowitym. Podkreślić należy, że wnioskodawca w aktualnie nadesłanym formularzu nie wskazał wysokości dochodów uzyskiwanych z tytułu zatrudnienia, ani dochodów uzyskiwanych przez żonę. Brak zaś odpowiedzi na wezwanie Sądu do sprecyzowania i nadesłania dokładnych informacji nie pozwala Sądowi ocenić sytuacji materialnej wnioskodawcy. Reasumując stwierdzić należy, iż wnioskodawca nie dał Sądowi podstaw do przyjęcia, że sytuacja wnioskodawcy uległa istotnemu pogorszeniu w stosunku do tej, która była przedmiotem badania w związku z wcześniejszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W świetle powyższego nie ma podstaw do uznania, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę wydanego w sprawie prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 10 stycznia 2012 r. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a należało orzec jak w sentencji postanowienia.