VII SA/Wa 1610/09
WyrokWSA w Warszawie2010-06-22
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Krystyna Tomaszewska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki części budynku gospodarczego, rozbudowanego i nadbudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę i wbrew sprzeciwowi organu, jest zgodny z prawem, jeśli inwestycja narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest zgodny z prawem, jeśli inwestycja nie spełnia warunków legalizacji określonych w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, w szczególności nie jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku naruszenia planu, nakaz rozbiórki jest bezwzględnym obowiązkiem organu.Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywano skargę A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę nadbudowanej i rozbudowanej części budynku gospodarczego, który został przekształcony na budynek mieszkalny. Inwestor dokonał tych prac bez wymaganego pozwolenia na budowę, wbrew zgłoszonemu przez Starostę sprzeciwowi, który wynikał z naruszenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący podnosił argumenty społeczne i materialne, a także kwestionował naruszenie warunków techniczno-budowlanych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.
W dniu 12.03.2009 r. na wniosek K. G. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie zgodności z przepisami prawa budowlanego wykonania rozbudowy budynku gospodarczego wraz ze zmianą sposobu użytkowania zlokalizowanego na działce nr [..] położonej w R. gm. G..
Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 25.03.2009 r. pracownicy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. stwierdzili, iż na w/w nieruchomości istnieje w granicy z działką sąsiednią nr [...] budynek gospodarczy o wym. 12,00 m x 6,00 m, który został w 2009 r. rozbudowany i nadbudowany i przekształcony na budynek mieszkalny i jako taki użytkowany.
Prowadząc postępowanie wyjaśniające organ nadzoru budowlanego ustalił, że inwestor A.K. w dniu [...] listopada 2008r. złożył w Starostwie Powiatowym w G. zgłoszenie dot. zamiaru przystąpienia do zmiany sposobu użytkowania w/w budynku gospodarczego.
Starosta Powiatu G. decyzją z dnia [...] listopada 2008r. na podstawie art. 71 ust.5 pkt.2 ustawy z dnia 07.07.1994 Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006r., Nr 156,poz. 1118 z późn. zm.) zwanej dalej Prawo budowlane zgłosił sprzeciw w sprawie zamiaru przystąpienia do zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości R., ponieważ zamierzona zmiana sposobu użytkowania narusza przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy G..
Organ nadzoru budowlanego ustalił również, że część przedmiotowej działki na której zrealizowano w/w inwestycję posiada aktualny Plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony Uchwałą Rady Gminy G. Nr [...] z dnia ...] czerwca 2007r. (ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym woj. Mazowieckiego z dnia 22 września 2007r. Nr 190 poz. 5329). W związku z powyższym Wójt Gminy G. nie wydał decyzji o warunkach zabudowy dot. rozbudowy budynku gospodarczego a wniosek A. K. w tym przedmiocie pozostawiony został bez rozpoznania.
W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2009r. nakazał A. K. rozbiórkę nadbudowanej i rozbudowanej części przy istniejącym parterowym budynku gospodarczym o wymiarach 12,00 x 6,00 m na działce nr [...] położonej w R. gm. G. w celu doprowadzeni budynku do stanu przed rozbudową i nadbudową.
W uzasadnieniu decyzji organ nadzoru budowlanego stwierdził, że "nie jest możliwa legalizacja obiektu ponieważ z pisma Urzędu Gminy G. z dnia [..].04.2009 r. wynika, iż część działki nr [...] na której zlokalizowany jest rozbudowany budynek nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz że brak jest decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącej rozbudowy tego obiektu". Niemożliwa jest również legalizacja z powodu naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, tj. usytuowania obiektu przy granicy działki sąsiedniej, nie przylegającego do budynku na sąsiedniej działce, co narusza § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Inną decyzją z dnia[...] czerwca 2009r. Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. nakazał A. K. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania parteru budynku o wym. 12,00 x 6,00 m (przed rozbudową) zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w R. gm. G. z funkcji mieszkalnej na gospodarczą.
Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2009r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. Nr [...] z dnia [...]06.2009r., znak: [...]nakazującej A. K. rozbiórkę nadbudowanej i rozbudowanej części przy istniejącym parterowym budynku gospodarczym o wym. 12,00 m x 6,00 na działce nr [...] położonej w R gm. G. w celu doprowadzenia budynku do stanu przed rozbudową i nadbudową utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 25.03.2009 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w G. stwierdzili, iż na działce nr [...] położonej w R. gm. G. istnieje w granicy z działką sąsiednią nr [...]budynek gospodarczy o wym. 12,00 m x 6,00 m, który został w 2009 r. przekształcony na budynek mieszkalny i jako taki jest użytkowany. Ponadto przedmiotowy budynek został nadbudowany i rozbudowany.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994r. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę bądź po dokonaniu zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru budowy i przy braku sprzeciwu z jego strony. W omawianej sprawie inwestor nie uzyskał wymaganej prawem zgody właściwego organu i zrealizował przedmiotową budowę, w postaci dobudowy i rozbudowy części przy istniejącym parterowym budynku gospodarczym o wym. 12,00 m x 6,00 na działce nr 48/4 położonej w R. gm. G. w warunkach samowoli budowlanej.
Budowa obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej przepisami ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę wypełnia przesłanki stosowania art. 48 Prawa budowlanego.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z dyspozycją ustępu 1 art. 48 właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
We wskazanym wyżej ust. 2 ustawodawca przewidział możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jednakże tylko w sytuacji, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno - budowlanych.
Organ odwoławczy stwierdził, że część działki na której zrealizowano w/w inwestycję posiada aktualny Plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony Uchwałą Rady Gminy G. Nr [...] z dnia 11 czerwca 2007r. (ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym woj. Mazowieckiego z dnia 22 września 2007r. Nr 190 poz. 5329). W związku z powyższym Wójt Gminy G. nie wydał decyzji o warunkach zabudowy dot. rozbudowy budynku gospodarczego a wniosek A.a K. w tym przedmiocie pozostawiony został bez rozpoznania.
Organ odwoławczy wyjaśnił tę kwestię szczegółowo wobec oczywistej omyłki w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wyjaśniając, że organ I instancji wystąpił z zapytaniem do Urzędu Gminy G. w sprawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z pisma z dnia 27.04.2009 w/w urzędu wynika, iż cześć działki nr [...] na której zlokalizowany jest przedmiotowy budynek jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i w związku z powyższym decyzja o warunkach zabudowy nie mogłaby być wydana. Natomiast miejscowy plan zagospodarowania terenu nie przewiduje tego typu budów. Jak wynika również z decyzji Starosty Powiatu G. z dnia [...].11.2008 r., znak: [...] teren na której zlokalizowana jest przedmiotowa inwestycja przeznaczony jest wyłącznie w celu prowadzenia gospodarki leśnej, inwestowania związanego z funkcjonowaniem gospodarki leśnej, z jednoczesnym zakazem lokalizowania wszelkich budynków, z wyjątkiem bezpośrednio związanych z gospodarką, leśną w lasach i w odległości od lasu.
Zdaniem organu odwoławczego, przedmiotowy budynek nie spełnia również wymagań określonych w przepisach techniczno-budowlanych. § 12 ust. 4 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stanowi, iż jeżeli na sąsiedniej działce bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzją o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy tej granicy, przylegającej do istniejącej ściany, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. A jak wynika z akt sprawy na działce sąsiedniej nie ma budynku, który byłby ścianą w granicy z działką nr [...].
Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] lipca 2009r. została zaskarżona przez A. K. do Sądu. A. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił jej obrazę art. 48 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo Budowlane / j.t. DZ. U. z 2006r nr 156 poz. 1118 /, wynikającą ze stwierdzenia, że przebudowa obory i zaadaptowanie jej na cele mieszkaniowe nie może być zalegalizowane pominięcie kontekstu społecznego mojej konkretnej sytuacji rodzinnej i materialnej, wynikającej z faktu, że samotnie wychowuję dwoje dzieci, jest w trudnej sytuacji materialnej i dotychczas mieszkał w starym rozpadającym się budynku.
Wskazał również, że nie naruszył warunków techniczno-budowlanych ponieważ przedmiotowy budynek zlokalizowany jest w tym samym miejscu jak przed jego modernizacją / obora/. Z tego względu, zdaniem strony, argumenty o warunkach lokalizacyjnych budynku / plan zagospodarowania terenu/ nie może mieć decydującego znaczenia. Skoro usytuowana tam była wcześniej obora, to tym bardziej może być tam budynek mieszkalny stwierdził skarżący.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
W niniejszej sprawie w sposób bezsporny stwierdzono w oparciu o zebrany materiał dowodowy, w tym protokół kontroli obiektu oraz oświadczenia A. K., iż na działce nr [...] położonej w R. gm. G. A. K. przekształcił budynek gospodarczy o wym. 12,00 m x 6,00 m, na budynek mieszkalny i dokonał jego nadbudowy i rozbudowy bez wymaganego pozwolenia i wbrew zgłoszonemu sprzeciwowi.
Prowadząc postępowanie wyjaśniające organ nadzoru budowlanego ustalił bowiem, że inwestor A. K. w dniu 18 listopada 2008r. złożył w Starostwie Powiatowym w G. zgłoszenie dot. zamiaru przystąpienia do zmiany sposobu użytkowania w/w budynku gospodarczego, a Starosta Powiatu G. decyzją z dnia[...] listopada 2008r. na podstawie art. 71 ust.5 pkt.2 Prawa budowlanego zgłosił sprzeciw w sprawie zamiaru przystąpienia do zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości R]ponieważ zamierzona zmiana sposobu użytkowania narusza przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy G.
Protokół oględzin obiektu oraz dokumentacja fotograficzna jednoznacznie wskazuje na dokonaną nadbudowę i rozbudowę obiektu.
Stan faktyczny sprawy wyczerpuje zatem dyspozycję art. 48 ust.1 Prawa budowlanego stanowiącą, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Ustęp 2 art. 48 Prawa budowlanego określa jakie warunki należy spełnić aby obiekt mógł być zalegalizowany. Warunkami tymi są:
1) zgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i
zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jak również
2) nie naruszenie przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
W rozpatrywanym przypadku część przedmiotowej działki na której zrealizowano w/w inwestycję posiada aktualny Plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony Uchwałą Rady Gminy G. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2007r. (ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym woj. Mazowieckiego z dnia 22 września 2007r. Nr 190 poz. 5329). W związku z powyższym Wójt Gminy G. nie wydał decyzji o warunkach zabudowy dot. rozbudowy budynku gospodarczego a wniosek A. K. w tym przedmiocie pozostawiony został bez rozpoznania. W związku z powyższym planem Starosta G. złożył również sprzeciw wobec zgłoszenia zmiany przeznaczenia obiektu ponieważ zmiana ta naruszała ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, według którego teren na którym położona jest działka nr [...] przeznaczony jest wyłącznie do prowadzenia gospodarki leśnej i zakazuje lokalizacji wszelkich budynków, z wyjątkiem bezpośrednio związanych z gospodarką leśną
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdza, że decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009r., Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G.Nr [....] z dnia 0[...].06.2009r., nakazującą A. K. nadbudowanej i rozbudowanej części przy istniejącym parterowym budynku gospodarczym o wymiarach 12,00 x 6,00 m na działce nr [...] położonej w R. gm. G. w celu doprowadzeni budynku do stanu przed rozbudową i nadbudową jest zgodna z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Przepis art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, wyraźnie bowiem stanowi, iż legalizacja budowy jest możliwa jeżeli jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W ocenie Sądu, rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego, przedstawione w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, należy uznać za odpowiadające przepisom prawa. Organy prawidłowo zakwalifikowały ocenę wykonanych robót budowlanych i mając na uwadze, że ustawodawca nie pozostawił uznaniu administracyjnemu organu możliwość legalizacji zabudowy w przypadku jej niezgodności z zatwierdzonym planem szczegółowym stwierdzić należy, że w takim przypadku nakaz rozbiórki jest bezwzględnym obowiązkiem, którego niewykonanie wiąże się z rażącym naruszeniem prawa.
Odnosząc się do zarzutów skargi a w szczególności podnoszonego przez stronę argumentu społecznego w konkretnej jego sytuacji rodzinnej i materialnej, wynikającej z faktu, że samotnie wychowuje dwoje dzieci i jest w trudnej sytuacji materialnej, sąd administracyjny stwierdza, że sprawując wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Sąd zauważa również naganne zachowanie skarżącego, który mimo wyraźnego sprzeciwu organu, nie zastosował się do zgłoszonego sprzeciwu i świadomie naruszył przepisy prawa budowlanego.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło