VII SA/Wa 1613/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Asesor WSA Dariusz Turek (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2008 r. sprawy ze skargi B. i H. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego skargę oddala Pismem z dnia 6 października 2003 r. E.G. poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., iż jego sąsiad H.M. posiada domek letniskowy przy ul. [...] w W. wybudowany bez wymaganego pozwolenia. Ponadto tydzień temu rozpoczął budowę nowego obiektu. Współwłaścicielami posesji są Z., E. i E. G. Organ nadzoru przeprowadził oględziny robót budowlanych bez powiadamiania stron. Stwierdzono, iż na działce nr [...] zbudowano obiekt o wymiarach 6 m x 4,40 m i 1,30m x 1,80 m. Wobec wątpliwości co do prawa własności, organ zaczął czynić ustalenia dotyczące osób będących właścicielami działki nr [...]. E.G. 24 września 2004r. przedłożył akt notarialny z dnia 21 września 2004 r., z którego wynika, iż nabył części udziałów nieruchomości przy ul. [...] nr [...], natomiast B.M. przedłożyła aktualną mapę geodezyjną oraz wniosek o stwierdzenie zasiedzenia działki [...]przy ul. [...], opinię techniczną, w której stwierdzono, iż obiekty zostały pobudowane zgodnie ze sztuką budowlaną. Postanowieniem z dna [...] września 2004 r. nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia wymaganych dokumentów. Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. PINB wydał decyzję o nakazującą rozbiórkę obiektu, gdyż zobowiązany nie przedłożył kompletu dokumentów w oznaczonym terminie. Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. [...] WINB uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. PINB nałożył na H.M. obowiązek przedłożenia dokumentów w postaci decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, oceny technicznej obiektu, inwentaryzacji geodezyjnej, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uzasadnieniu stwierdzono, iż na zdjęciu lotniczym wykonanym w 1995 r. brak jest omawianego obiektu, zatem zasadne jest ustalenie na podstawie posiadanych dokumentów, czy możliwa jest legalizacja obiektu. Pismem z dnia 29 listopada 2006 r. B.M. złożyła oświadczenie o nabyciu prawa do dysponowania nieruchomością, jako spadkobierczyni i zamieszkała od urodzenia na przedmiotowej działce. Nadto oświadczenie podobnej treści złożył również H.M. Do akt załączono inwentaryzację powykonawczą z 2005 r., opinię techniczną z 2005 r. oraz wypis z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...]. Pismem z dnia 15 stycznia 2007 r. poinformowano stronę, że złożone dokumenty nie są wystarczające, gdyż brak jest prawidłowego oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością oraz że złożona dokumentacja techniczna nie spełnia wymogów właściwego projektu budowlanego. Decyzją z dnia [...] lutego 2007r. nakazano H.M. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 6 m x 4,40 m i 1,80 m x 1, 30 m. W uzasadnieniu stwierdzono, iż postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów wynikających z art. 48 ust. 32 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), dalej jako Prawo budowlane. Pismem z dnia 15 stycznia 2007 r. inwestor został pouczony, iż nadesłane dokumenty nie wypełniają obowiązku i ponownie wezwano go do ich uzupełnienia. W wyznaczonym terminie nie uzupełniono tych braków i nie nadesłano oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością, a z wypisu gruntów nie wynika aby H.M. ani jego żona byli współwłaścicielami działki. Od decyzji tej inwestorzy złożyli odwołanie podnosząc, iż termin do uzupełnienia braków był za krótki i wnieśli o jego przedłużenie. W dniu 13 lutego 2007 r. uzupełniono braki, tj. ponownie złożono oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością. Wskazano również, iż zwrócono się do Biura Geodezji i Katastru o informację, w jaki sposób zmieniał się stan prawny działki od 1944 r, gdyż od tej daty jest ona w posiadaniu rodziny. Do chwili obecnej nie nadeszła informacja od biura. Podtrzymano dotychczasowe argumenty. Wskazano, iż zakwestionowano oświadczenie, ale nie wyjaśniono, co winno ono zawierać. W uzupełnieniu odwołania wniesiono o zawieszenie postępowania do czasu wydania odpowiedzi z Biura Geodezji i Katastru. Zarzucono także brak ustosunkowania się organu do prośby o przedłużenie terminu do uzupełnienia dokumentów. Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, iż ustalenia organu I instancji są prawidłowe, a inwestor nie uzupełnił braków w terminie, w szczególności nie przedłożył żądanego oświadczenia o prawie posiadania nieruchomości na cele budowlane. Termin do uzupełnienia dokumentów jest terminem zawitym i nie mógł być przedłużony. W skardze podniesiono, iż wniesiono o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy o zasiedzenie nieruchomości, ma ona zasadnicze znaczenie w rozumieniu art. 97 i 100 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o uchylenie decyzji stając na stanowisku, iż nakaz rozbiórki nie powinien dotyczyć inwestora nie dysponującego prawem do nieruchomości na cele budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W konsekwencji sąd administracyjny dokonuje kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania, co oznacza, że kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga powinna ulec oddaleniu, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, "właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. 5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona". W sprawie kontrolowanej przez Sąd nie ma wątpliwości co do daty powstania spornego obiektu. Zdjęcie wykonane przez Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartografii w 1995 r. świadczy bezspornie, iż spornego obiektu na działce nie było w tej dacie, gdyż byłby on widoczny na zdjęciu. Nie został również uwidoczniony sporny obiekt w żadnym innym źródle dowodowym. Mają zatem zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. Przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego stwierdza, iż pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z przepisem prawa dokumenty wymagane przy wniosku o pozwolenie na budowę winien przedstawić również sprawca samowoli w postępowaniu o legalizację samowolnie wybudowanego obiektu. Na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. organ zobowiązał sprawcę samowoli do przedłożenia dokumentów określonych w ust. 3 art. 48 Prawa budowlanego, w tym oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. (Dz. U. Nr 120, poz. 1127). Oświadczenia to nie zostało w oznaczonym terminie złożone. Organ pismem z dnia 15 stycznia 2007 r. ponownie wezwał do uzupełnienia braków, wskazując na potrzebę sporządzenia oświadczenia zgodnie z ww. rozporządzeniem. Przedstawione oświadczenie nie spełniało tych warunków, zatem organ miał obowiązek wydać decyzję na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. "Niedotrzymanie terminu przedstawienia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 p.bud. lub uchybienie wymaganiom dotyczącym zabezpieczenia budowy stanowią przesłanki wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. W wyniku uchybienia terminu strona traci przyznane jej prawo do legalizacji samowoli budowlanej i, w efekcie, sprawa zostaje załatwiona w trybie zwykłym, tj. przez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki". Cieślik Ziemowit, Szuster Sergiusz - Komentarz do art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, LEX/el 2003. Sąd podziela przytoczone wyżej stanowisko. W odpowiedzi na skargę wskazano, iż nakaz rozbiórki winien zostać nałożony na osoby posiadające prawo do dysponowania nieruchomością, a skarżący jakkolwiek są inwestorami, to nie mają takiego prawa. Powyższemu twierdzeniu nie można przyznać słuszności. O tym, kto może być adresatem decyzji opartej o przepis art. 48 (a także decyzji wydanej na podstawie art. 51) ustawy Prawo budowlane decyduje przepis prawa materialnego jakim jest art. 52 tej ustawy. Przepis ten stanowi, że "inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany, na swój koszt, dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48 i art. 51". Ponieważ nakaz usunięcia skutków samowoli budowlanej jest w istocie nakazem przywrócenia stanu zgodnego z prawem, nie kto inny jak sprawca samowoli w pierwszej kolejności jest obciążony wykonaniem tego obowiązku. Zatem na występujących w niniejszej sprawie skarżących, którzy są inwestorami mógł zostać nałożony obowiązek rozbiórki obiektu. Z tych względów Sąd nie podzielił stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę. Podnoszone przez stronę w skardze zarzuty naruszenia art. 97 kpa i art. 100 par. 1 kpa nie zasługują na uwzględnienie. Ustalenie prawa własności nieruchomości odbywa się w postępowaniu cywilnym. W postępowaniu administracyjnym, przed organami nadzoru budowlanymi, odbywa się postępowanie, co do zgodności wybudowanego obiektu z prawem budowlanym. Rozpatrzenie niniejszej sprawy i wydanie decyzji nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wystąpienie z wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia spornej nieruchomości, nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 par. 1 ust. 4 kpa. To czy inwestor posiada ukształtowane prawo do zabudowy nieruchomości ma znaczenie przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę. Okoliczność ta ma również znaczenie dla skutecznego zakończenia procesu legalizacji. Jeśli jednak sprawca samowoli nie potrafi wykazać się prawem do nieruchomości i nie jest w stanie złożyć wymaganego oświadczenia, oznacza to tyle, że nie mógłby uzyskać w tych warunkach pozwolenia na budowę, tym bardziej więc nie ma podstaw do tego, aby prawo chroniło go w sytuacji gdy samowolnie wybudował obiekt, na który nie mógłby uzyskać pozwolenia. Z tego względu organy nadzoru budowlanego po stwierdzeniu, że nie zostały wypełnione przesłanki wynikające z przepisu prawa budowlanego, gdyż wymagane oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością nie zostało w zakreślonym terminie złożone miały obowiązek orzec o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu. Mając na uwadze powyższe, wobec tego, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.