VII SA/Wa 1614/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-13
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Bożena Więch - Baranowska, Elżbieta Zielińska – Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy fragment działki wpisanej do rejestru zabytków, który obecnie ma charakter rolny i nie posiada zabudowy gospodarczej, może zostać skreślony z rejestru, jeśli nadal stanowi integralną część zespołu pałacowo-parkowego i zachował swoje wartości historyczne?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie narusza prawa. Organ prawidłowo ustalił, że wnioskowany do skreślenia fragment działki, mimo zmian geodezyjnych i braku zabudowy, nadal stanowi integralną część zespołu pałacowo-parkowego i zachował swoje wartości historyczne, co wyklucza możliwość jego skreślenia z rejestru zabytków zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków.Stan faktyczny
C. K. złożył wniosek o skreślenie z rejestru zabytków części działki ewidencyjnej o nr [...]o pow. ok. 1,07 ha, stanowiącej teren dawnego przypałacowego dziedzińca gospodarczego w zespole pałacowo-parkowym w B. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy decyzję odmawiającą skreślenia, opierając się na opinii Narodowego Instytutu Dziedzictwa, który stwierdził, że teren ten zachował wartości zabytkowe i stanowi integralną część zespołu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wyłączenia podmiotu sporządzającego opinię oraz krytycznej oceny dowodów.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi C. K. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy skreślenia z rejestru zabytków skargę oddala
VII SA/Wa 1614/13
UZASADNIENIE
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją znak [...] wydaną [...] maja 2013 r. po rozpatrzeniu wniosku C. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 7 pkt 1, art. 13 ust. 1, 2, 5 i 6, art. 89 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]czerwca 2012 r. odmawiającą skreślenia z rejestru zabytków części działki ewidencyjnej o nr [...]o pow. ok. 1,07 ha położonej na terenie zespołu pałacowo-parkowego w B. woj. [...], wpisanego do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...]z dnia [...]listopada 1983 r. pod numerem [...].
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że wniosek o skreślenie wyżej opisanej części działki został złożony 1 grudnia 2011 r.
Organ podkreślił, że w ramach prowadzenia postępowania wyjaśniającego pismem z dnia 1 lutego 2013 r. wystąpił do Narodowego Instytutu Dziedzictwa z prośbą o przygotowanie opinii specjalistycznej, dotyczącej aktualnego stanu zachowania i obecnych wartości zabytkowych przedmiotowej nieruchomości, na podstawie oględzin parku przeprowadzonych z udziałem stron postępowania.
W uzyskanej opinii Oddziału Terenowego w [...]Narodowego Instytutu Dziedzictwa z dnia 23 marca 2013 r. stwierdzono, że wnioskowany do skreślenia fragment działki nr [...]to teren dawnego przypałacowego dziedzińca gospodarczego. W wyniku geodezyjnych i własnościowych podziałów gruntów został odłączony od zespołu pałacowo-parkowego i następnie włączony w skład gruntów rolnych pod wspólnym numerem geodezyjnym [...], bezpośrednio przylegających do zabytkowego zespołu pałacowo-parkowego. Obecnie teren ten ma charakter rolny. W ocenie autora opinii przedmiotowy fragment działki stanowi integralną część dobrze zachowanego zespołu pałacowo-parkowego pomimo, że brak jest zabudowy gospodarczej. Podkreślono, że teren dawnego dziedzińca gospodarczego w zespole pałacowo-parkowym został objęty wpisem w chwili gdy na terenie nie występowała zabudowa historyczna. Na zespół ten składa się pałac, ogród, park i zespół wjazdowy. Wszystkie te elementy są spójnie powiązane przestrzennie i dobrze czytelne są ich pierwotne korelacje funkcjonalne. We wnioskach końcowych opinii jednoznacznie stwierdzono, że przedmiotowa część działki nr [...]jako historyczny teren folwarku w zespole pałacowo-parkowym zachowała wartości, które posiadała w momencie wpisu do rejestru zabytków. Skreślenie z rejestru zabytków tego terenu stanowiłoby dezintegrację kompozycji zespołu architektoniczno-przyrodniczego.
W ocenie organu, w stosunku do wnioskowanego do skreślenia z rejestru zabytków terenu nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 13 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami gdyż przedmiotowy fragment działki nr [...]nie uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej i nadal stanowi integralną część zespołu pałacowo-parkowego, powiązaną przestrzennie i kompozycyjnie.
Dodatkowo organ wyjaśnił, że wskazane we wniosku okoliczności takie jak: dokonane zmiany gruntowe, powstanie nowego obiektu i ogrodzeń, brak dawnych zabudowań folwarcznych, nie mogą mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem nie przekładają się na ocenę stopnia zniszczenia zabytkowego obszaru.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł C. K..
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi:
1. naruszenie art. 84 § 2 k.p.a. w związku z art. 24 § 1 pkt 7 kpa poprzez dopuszczenie dowodu z opinii specjalistycznej (de facto opinii biegłego) – Oddziału Terenowego w [...]Narodowego Instytutu Dziedzictwa, który to podmiot, podlegał wyłączeniu z uwagi na relacje wiążące go z organem administracji publicznej,
2. niezależnie od powyższego – naruszenie art. 80 kpa poprzez zaniechanie oceny opinii specjalistycznej i przyjęcie jej bezkrytycznie, kiedy podlegała ona takiej samej ocenie jak każdy inny dowód w sprawie w oparciu o zasadę swobodnej oceny zwłaszcza, że w treści opinii autorzy wskazują na istotne dla sprawy okoliczności:
- na skład dziedzińca gospodarczego składa się również zespół wjazdowy, który to element nie został w żaden sposób ujęty w treści decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...]z dnia [...]listopada 1983 r., a na którą to okoliczność wskazał pełnomocnik strony podczas oględzin części zabytku,
- jedyny obiekt składający się na dziedziniec gospodarczy – stodoła, nie został usunięty przed wpisaniem zabytku do rejestru,
- na terenie dziedzińca gospodarczego powstał nowy budynek w żadne sposób nie związany z historycznym terenem folwarku, a nowe obiekty budowlane w postaci garaży na granicy części pałacowej i folwarku, całkowicie zniszczyły pierwotne korelacje funkcjonalne uznane przez autora opinii za dobrze czytelne.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrolna sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co skutkuje oddaleniem skargi wobec jej niezasadności.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydana dnia [...]maja 2013 r. utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...]czerwca 2012 r. odmawiającą skreślenia z rejestru zabytków części działki o nr. ew. [...]o powierzchni 1,07 ha położonej w B..
Podstawą materialno-prawną kontrolowanej decyzji jest przepis art. 13 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. nr 162, poz. 1568 ze zm). Stosownie do tego przepisu: "Zabytek wpisany do rejestru, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej, albo którego wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych, zostaje skreślony z rejestru." W rozpoznawanej sprawie organ czynił ustalenia, czy przedmiotowa działka utraciła wartości zabytkowe.
Z przeprowadzonego postępowania przez organ ochrony zabytków wynika, że wnioskowany do skreślenia z rejestru zabytków fragment działki o nr [...] to teren dawnego przypałacowego dziedzińca gospodarczego, który mimo braku zabudowy gospodarczej stanowi integralną część (mimo obecnego charakteru rolnego) dobrze zachowanego zespołu pałacowo-parkowego wpisanego do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...]z dnia [...]listopada 1983 r. Powołując opinię Oddziału Terenowego w [...]Narodowego Instytutu Dziedzictwa Narodowego sporządzoną na zlecenie organu dnia [...]marca 2013 r. Minister Kultury podkreślił, że objęta wnioskiem część działki nr [...]jako historyczny teren folwarku w zespole pałacowo-parkowym w B. zachowała wartości jakie posiadała w momencie wpisu do rejestru zabytków, zaś skreślenie tego terenu z w/w rejestru stanowiłoby dezintegrację kompozycji zespołu architektoniczno-przestrzennego na który składa się pałac, park, ogród i zespół wjazdowy.
W tym miejscu należy podkreślić, że organ w sposób przekonywający uzasadnił, iż nie została spełniona przesłanka z art. 13 ust. 1 w/w ustawy – tj. wykazał, że mimo zmian geodezyjnych i własnościowych podziałów gruntów działka o nr [...] bezpośrednio przylegająca do zabytkowego zespołu pałacowo-parkowego nie utraciła swoich wartości historycznych, przy czym należy podnieść, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu, że objęta wnioskiem działka utraciła wartość zabytkową.
Należy przy tym podkreślić, że w ocenie sądu organy orzekające w sprawie w sposób należyty przeprowadziły postępowanie dowodowe i dokonały prawidłowej oceny zebranego materiały dowodowego, a także w sposób należyty i wyczerpujący uzasadniły wydane rozstrzygnięcie.
Zaskarżonej decyzji nie można zatem zarzucić niezgodności z przepisami prawa materialnego ani procesowego.
W ocenie Sądu zarzuty skargi nie mają wpływu na ocenę legalności rozstrzygnięcia.
Z powyższych względów Sąd uznał, że ani zaskarżona decyzja, ani utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło