VII SA/Wa 1614/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 października 2021 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę I. Decyzją z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Prezydent [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] Sp. z o.o. w [...] pozwolenia na budowę 24 budynków mieszalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej z instalacją gazową oraz 1 budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego z instalacją gazową oraz 25 szamb szczelnych po 8 m3 każde na działkach ew. nr [...], [...], [...] z obrębu [...] w rejonie ul. [...] w [...] (kat. I). Decyzja stała się ostateczna. II. Po wznowieniu postępowania na skutek wniosku A. T., J. S., A. S., P. G., M. A.-W., W. W., A. K., A. K., E. G., P. G., A. D., K. P., P. D., M. D., J. M., K. M., T. Ł., M. Ł., A. S., O. P.-S., D. K., A. K., M. D., E. D., W. Ś., K. Ś., M. S., D. D., W. B., B. K., E.W., S. T., J. T., P. W., Ł. L., M. D.-L., H. Ż., J. Ż., Z. G., E. G., J. A., A. A., Ł. P., A. P., Ł. S., M. S., M. Ł., K. L., P. P., A. C., W. R., P. R., R. K., M. B., G. Ł., S. G., wskazującego jako podstawę art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., Prezydent [...] decyzją z [...] marca 2021 r. nr [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z [...] sierpnia 2019 r. nr [...]. Organ uznał, że żadnemu z wnioskodawców nie przysługuje przymiot strony. Po dokonaniu ponownej analizy obszaru oddziaływania inwestycji uznał, że projekt jest zgodny z obowiązującymi przepisami a także, że projektowane obiekty nie wprowadzają żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu działek będących własnością wnioskodawców. Ograniczenia takiego nie da się wywieść z obowiązujących przepisów prawa, w szczególności z przepisów techniczno-budowlanych, tj. przede wszystkim rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.), w tym m.in.: - § 12 w zakresie usytuowania budynków w przepisanej odległości od granicy działki budowlanej - projektowane obiekty nie wpływają na usytuowanie budynków na działkach wnioskodawców; - § 13 w zakresie przesłaniania budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi - projektowane obiekty nie generują przesłaniania budynków na działkach wnioskodawców; - § 57 i § 60 w zakresie odpowiedniego doświetlenia i czasu nasłonecznienia pomieszczeń, w tym pokoi mieszkalnych - projektowane obiekty nie generują zacieniania takich budynków na działkach wnioskodawców; - § 22 i § 23 w zakresie odległości miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz od granicy z sąsiednią działką - projektowane obiekty oraz śmietniki nie wpływają na te odległości na działkach wnioskodawców; - § 19 - w zakresie odległości stanowisk postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi a także od granicy działki budowlanej - projektowane obiekty i miejsca postojowe nie wpływają na te odległości na działkach wnioskodawców; - § 31 w zakresie odległości studni m.in. od granicy działki i zbiorników do gromadzenia nieczystości - projektowane szamba nie wpływają na te odległości na działkach wnioskodawców a studnie nie są projektowane; - § 36 w zakresie odległości pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi a także od granicy działki sąsiedniej, drogi lub ciągu pieszego - projektowane szamba nie wpływają na te odległości na działkach wnioskodawców; - § 14 w zakresie zapewnienia dojść i dojazdów do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych - inwestycja nie pozbawia działek wnioskodawców dostępu do drogi publicznej, - § 28 i § 29 w zakresie odprowadzenia wód opadowych - inwestycja nie przewiduje zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiednich nieruchomości; - § 204-206 w zakresie bezpieczeństwa konstrukcji - projektowane obiekty nie są wznoszone na terenach podlegających wpływom eksploatacji górniczej ani w bezpośrednim sąsiedztwie innych obiektów budowlanych; - § 271-273 w zakresie usytuowania budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe - projektowane obiekty nie wpływają pod tym względem na usytuowanie budynków na działkach wnioskodawców; - a także § 11 w zakresie powinności wznoszenia budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości określonych w przepisach odrębnych. Obszar oddziaływania inwestycji obejmuje jedynie działki objęte inwestycją, tj. nr ew. [...],[...],[...] z obrębu [...], a także nr ew. [...], [...] z obrębu [...] i nr ew. [...],[...], [...], [...] z obrębu [...] przez które teren inwestycji posiada dostęp do drogi publicznej ul. [...]. Obszar ten nie obejmuje zatem działek stanowiących własność wnioskodawców a więc nie są oni stronami postępowania. Wnioskodawcy wywodzą swój interes prawny głównie z obciążenia na ich rzecz działki nr ew. [...] z obrębu [...] służebnością przechodu i przejazdu, która jest ograniczonym prawem rzeczowym. Powołując się zatem na wyrok NSA z 7 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1796/10 organ wskazał, że skoro skarżący mają dostęp do drogi publicznej w oparciu o ustanowione służebności gruntowe obciążające działkę to przysługiwać im mogą jedynie uprawnienia wynikające z tego ograniczonego prawa rzeczowego a nie z prawa własności, użytkowania wieczystego, czy też zarządu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 P.b. Niewątpliwie skarżący posiadają interes faktyczny, wywiedziony z tego ograniczonego prawa rzeczowego, natomiast nie posiadają interesu prawnego, gdyż nie należą do kręgu podmiotów wymienionych wart. 28 ust. 2 P.b. Uprawnienie inwestora do działki stanowiącej drogę dojazdową nr ew. [...] potwierdzone jest wpisem w dziale III księgi wieczystej nr [...] i nie może być ono negowane ani ograniczane przez wnioskodawców, a wspólne korzystanie z tej działki powinno być regulowane w drodze cywilnej, zaś ewentualne spory rozstrzygane przez sąd powszechny. Jednocześnie organ wskazał, że z ewentualnych (potencjalnych) utrudnień w wykonywaniu uprawnień z tytułu służebności przechodu i przejazdu nie można wywieść ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości stanowiących własność wnioskodawców. Podmioty, którym przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości, która mogłaby znajdować się w obszarze oddziaływania obiektu, wyłączone są z kręgu stron postępowania o pozwolenie na budowę. Ich interes prawny co do zasady podlega ochronie na gruncie prawa cywilnego. Dla ochrony przed utrudnieniem w korzystaniu ze służebności winni korzystać z roszczeń cywilnoprawnych (zob. wyrok NSA z 7 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1796/10). Zwykła uciążliwość związana z powstaniem nowego obiektu budowlanego nie może sama przez się przesądzać o nabyciu uprawnień strony przez właściciela nieruchomości sąsiedniej. Okoliczność ta stanowi jedynie o wystąpieniu interesu faktycznego, a nie prawnego. III. Po rozpatrzeniu odwołania A. T., A. K., A. K., J. M., K. M., A. S., O. P.-S., W. B., B. K., M. D.-L., J. A. i A. A., Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydent [...]. Na wstępie uzasadnienia organ przybliżył istotę postępowania wznowieniowego wskazując kluczowe elementy stosowanej procedury. Wskazał, że organ I instancji prawidłowo uznał, że ani wnioskodawcy ani tym bardziej odwołujący się nie są stronami postępowania budowlanego w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (aktualny test jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm. - dalej jako P.b.). Dalej Wojewoda wskazał, że odwołujący się swój interes prawny wywodzą z obciążenia na ich rzecz działki nr ew. [ z obrębu [...], służebnością przechodu i przejazdu, która jest ograniczonym prawem rzeczowym oraz z przepisów Kodeksu cywilnego tj. art. 140, art. 144, art. 222 § 2 w zw. z art. 25 § 1 i art. 50, art. 285 § 1, art. 289 §1. Skarżący nie wykazali jednak, aby ich nieruchomości znajdowały się w obszarze oddziaływania inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b. Przepisy na które powołali się Skarżący nie wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowie nieruchomości, o którym mowa w tym przepisie. Pojęciem "interesu prawnego" posługuje się art. 28 k.p.a. jednakże art. 28 ust. 2 P.b. w stosunku do niego stanowi Iex specialis, zaś obszar oddziaływania obiektu jest kategorią prawną nawiązującą do sfery normatywnej (innych przepisów), a nie do sfery faktów. Skoro skarżący mają dostęp do drogi publicznej na podstawie ustanowionej służebności gruntowej obciążające działkę stanowiącą dojazd do inwestycji to przysługiwać im mogą jedynie uprawnienia wynikające z tego ograniczonego prawa rzeczowego a nie z prawa własności, użytkowania wieczystego, czy też zarządu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 P.b. Niewątpliwie skarżący posiadają interes faktyczny, wywiedziony z tego ograniczonego prawa rzeczowego, natomiast nie posiadają interesu prawnego, gdyż nie należą do kręgu podmiotów wymienionych w art. 28 ust. 2 P.b. Jeżeli Skarżący korzystali i korzystają dotychczas ze służebności gruntowej przejścia i przejazdu przez nieruchomość nr [...] z obrębu [...], to wyłącznie w ramach zaspokojenia swojego interesu faktycznego, który nie jest objęty ochroną prawną. Pojęcie interesu prawnego może być rozumiane wyłącznie jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie Skarżących, że inwestycja oddziałuje na ich nieruchomość, nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Znajdowanie się nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b. należy odczytywać w ten sposób, że przez oddziaływanie to naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego, np. przepisy techniczno-budowlane, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania. Przywołane przez Skarżących przepisy Kodeksu cywilnego regulują treść i sposób wykonywania własności i nie świadczą o objęciu nieruchomości Skarżących obszarem oddziaływania. W szczególności art. 144 k.c. zawiera zakaz dokonywania tzw. "immisji pośrednich" z własnej nieruchomości na inne nieruchomości ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Przekroczenie dopuszczalnych granic tych immisji może uzasadniać powstanie po stronie osób poszkodowanych odpowiednich roszczeń o charakterze cywilnoprawnym. Kontynuując rozważania w sferze prawa cywilnego, należy stwierdzić, iż sporna inwestycja została zrealizowana wyłącznie w granicach należącej do inwestora nieruchomości. Prawo do zagospodarowania tej nieruchomości i korzystania z niej zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem należy do właściciela i wynika właśnie z art. 140 k.c. Inne osoby, w szczególności właściciele sąsiednich nieruchomości nie mogą decydować, w jaki sposób inwestor będzie korzystać ze swojej nieruchomości, o ile ten sposób korzystania nie oddziałuje na ich prawa i nie narusza ani nie ogranicza tych praw. W ocenie Wojewody realizacja każdych robót budowlanych może wiązać się z określonymi niedogodnościami dla nieruchomości sąsiednich. Jednakże powyższe nie może ograniczać prawa inwestora do dokonania tych robót w sposób zgodny z przepisami. W postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę obowiązkiem organów administracji jest zbadanie, czy w wyniku realizacji inwestycji dojść może do naruszenia interesów osób trzecich, ale wyłącznie w zakresie ewentualnego naruszenia norm Prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. Nie chodzi tu mianowicie o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych innych osób, a nie interesów faktycznych. W kwestii naruszenia w wyniku wydania zaskarżonej decyzji art. 10 § 1 k.p.a. Wojewoda wskazał, że od dnia wydania postanowienia Prezydenta [...] nr [...] z [...] stycznia 2021 r. wznawiającego postępowanie do wydania decyzji nr [...] z [...] marca 2021 r. minęły ponad 2 miesiące, co dawało Skarżącym wystarczający czas na przedstawienie dodatkowych wyjaśnień. IV. Skargę na powyższą decyzję wniosła M. D.-L. kwestionując ją w całości i zarzucając naruszenie: 1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz pominięcie i nienadanie właściwego znaczenia prawnego wskazywanym przez skarżącą oddziaływaniom inwestycji pn. Osiedle [...] objętej decyzją nr [...] Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2019 r. na należącą do skarżącej działkę nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] i związane z tą działką ograniczone prawo rzeczowe przechodu i przejazdu przez działkę nr [...] z obrębu [...] (prawo ujawnione w dziale III księgi wieczystej nr [...]) zapewniające skarżącej dostęp do drogi publicznej, w tym: a) pominięcie przez organ faktu, że realizacja Osiedla [...] wymusza zmianę zagospodarowania terenu działki nr [...] poprzez rozbiórkę istniejącego pełnego ogrodzenia, znajdującego się obecnie na granicy działki nr [...] z obrębu [...] i działki nr [...] z obrębu [...], która będzie konieczna do skomunikowania Osiedla [...] z drogą publiczną ul. [...] zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę; zmiana zagospodarowania działki nr [...], która zapewnia nieruchomości stanowiącej własność skarżącej, tj. działce nr [...] z obrębu [...], dostęp do drogi publicznej wymaga jej udziału w sprawie w celu ochrony tęgo dostępu; b) błędne przyjęcie przez organ, że planowana inwestycja nie obejmuje i nie zmienia działki nr [...] oraz pominięcie faktu, że na działce nr [...] już aktualnie została wybudowana/przebudowana infrastruktura techniczna na potrzeby przyłączenia Osiedla [...] - w listopadzie 2020 r. przez około 2 tygodnie, na całej długości działki nr [...] były prowadzone ziemne roboty budowlane polegające na budowie urządzeń infrastruktury technicznej w celu doprowadzenia sieci elektromagnetycznej i telekomunikacyjnej do Osiedla [...], a także parkowane były tam koparki i inne sprzęty oraz przechowywane materiały budowlane, co ograniczało a czasowo nawet uniemożliwiało skarżącej wyjazd z jej działki nr [...] na drogę wewnętrzną na działce nr [...], a w konsekwencji utrudniało skarżącej dostęp do drogi publicznej, c) pominięcie zgłaszanego przez skarżącą w odwołaniu od decyzji dowodu z zeznań świadka Ł. L. na okoliczność sposobu prowadzenia robót budowlanych na działce nr [...] w listopadzie 2020 r. i związanych z tym utrudnień w dojeździe skarżącej do drogi publicznej, d) pominięcie przez organ faktu korzystania - na potrzeby budowy Osiedla [...] od sierpnia 2019 roku - z infrastruktury technicznej na działce nr [...] oraz ze skrzynki elektrycznej posadowionej w bezpośredniej granicy z działką skarżącej nr [...], co powodowało częste przerwy w dostawie energii elektrycznej oraz przerwę w dostawie wody do domu skarżącej, e) pominięcie faktu, że na granicy działek nr [...] oraz działki nr [...] należącej do skarżącej inwestor posadowił dwa słupy z kablami elektroenergetycznymi doprowadzającymi prąd do placu budowy Osiedla [...] (zdjęcia obrazujące te urządzenia znajdują się w aktach sprawy przy odwołaniu z 12 lutego 2020 r.); słupy te od sierpnia 2019 r. ograniczają skarżącej możliwość wykonywania prawa przejazdu i przechodu na obszarze działki nr [...], który słupy te zajmują, utrudniają dostęp do śmietników i szamba, a rozpięte na nich kable emitują pole elektroenergetyczne; f) pominięcie faktu, że na podstawie art. 289 § 1 k.c. skarżąca ponosi koszty utrzymania urządzeń służących do wykonywania służebności gruntowej na działce nr [...], a wpływ na ich wysokość mają działania inwestora, w tym roboty budowlane prowadzone na działce nr [...] (w listopadzie 2020 r. wykonawca działający na zlecenie inwestora rozkopał prawy pas drogi wewnętrznej na całej jej długości w celu ułożenia kabla elektroenergetycznego, co spowodowało uszkodzenie kostki brukowej i konieczność naprawy nawierzchni drogi na działce nr [...]), a także zużycie infrastruktury wynikające z jej eksploatacji na potrzeby obsługi komunikacyjnej Osiedla [...], g) nienadanie właściwego znaczenia prawnego faktowi, że budowa Osiedla [...] i infrastruktury z nim związanej, powoduje odczuwalne immisje kurzu, hałasu, drgania i wibracje powodowane przez maszyny budowlane oddziałujące na należącą do skarżącej działkę nr [...] (która znajduje się przy końcu osiedla, w niewielkiej odległości od granic terenu budowy), co ogranicza i zakłóca korzystanie z przydomowego ogródka zgodnie z jego przeznaczeniem, przed którym to oddziaływaniem chronią skarżącą przepisy kodeksu cywilnego, tj. art. 222 § 2 w zw. z art. 285 § 1. Wojewoda [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się do okoliczności faktycznych wskazywanych przez skarżącą w odwołaniu oraz we wcześniejszych pismach. Nie nadał tym okolicznościom znaczenia prawnego. Zbagatelizował również przepisy prawne wskazywane przez skarżącą, z których wywodzi ona swój interes prawny, Wszystko to skutkowało nieprawidłowym uznaniem, że skarżąca posiada jedynie interes faktyczny, a nie posiada interesu prawnego w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę Osiedla [...]. 2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że działka nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] leży w obszarze oddziaływania inwestycji objętej decyzją nr [...] Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2019 r. o pozwoleniu na budowę podczas gdy działka ta w istocie stanowi obszar inwestycji, na którym prowadzone były przez inwestora roboty budowlane niezbędne do wybudowania i funkcjonowania inwestycji Osiedle [...], takie jak: - przebudowa sieci i wykonanie przyłączy elektroenergetycznych, wodociągowych i telekomunikacyjnych - Internetu i domofonu, - demontaż ogrodzenia istniejącego pomiędzy działką nr [...] z obrębu [...] i działką nr [...] z obrębu [...], - wykonanie tymczasowego przyłącza elektroenergetycznego na potrzeby budowy Osiedla [...], w tym posadowienie słupa z kablami energetycznymi i wpięcie kabli do skrzynki elektroenergetycznej posadowionej w bezpośredniej granicy z działką skarżącej o nr [...] z obrębu [...], - działka nr [...] ma stanowić wewnętrzną drogę dojazdową dla Osiedla [...] do drogi publicznej ul. [...], co doprowadziło do błędnego ustalenia obszaru oddziaływania obiektu i niezaliczenia do tego obszaru działki skarżącej nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], a w konsekwencji do odmowy uznania skarżącej za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Wyłączenie ww. robót spoza zakresu terenu inwestycji świadczy również o niedozwolonym etapowaniu inwestycji i naruszeniu przepisów art. 33 ust. 1 P.b. 3. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę) w zw. z art. 140, art. 50 i art. 285 § 1 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i pominięcie okoliczności, że służebność gruntowa obciążająca działkę nr [...] z obrębu [...] jest częścią składową nieruchomości władnącej (tj. należącej do skarżącej działki nr [...]), a zatem oddziaływanie inwestycji budowlanej Osiedle [...] na działkę nr [...] stanowi w istocie oddziaływanie również na tę nieruchomość władnącą, a w konsekwencji skarżąca jako właścicielka nieruchomości władnące winna być stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę inwestycji, która oddziałuje na część składową należącej do niej nieruchomości; 4. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji budowlanej) i art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu) że przepisami odrębnymi wprowadzającymi związane z obiektem budowlanym ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, mogą być wyłącznie przepisy administracyjnego prawa materialnego i nie mogą nimi być przepisy Kodeksu cywilnego chroniące prawo własności i inne prawa rzeczowe, podczas gdy zasadą procesu inwestycyjnego jest poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, a to wymaga dokonania przez organ administracyjny oceny wpływu inwestycji również na istniejące stosunki cywilnoprawne regulowane m.in. przepisami Kodeksu cywilnego; dokonanie błędnej wykładni ww. przepisów doprowadziło do odmowy zastosowania przez organ przepisów Kodeksu cywilnego (w tym znajdujących zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisów art. 140, art. 144, art. 222 § 2 w zw. z art. 251, art. 50, art. 285 § 1, art. 289 § 1 Kodeksu cywilnego), które gwarantują skarżącej prawo do korzystania z jej nieruchomości oraz zakazują naruszania (zakłócania) przez inwestycję budowlaną przysługujących jej ograniczonych praw rzeczowych, w tym prawa przejazdu i przechodu zapewniającego skarżącej dostęp do drogi publicznej; błąd wykładni prawa i niezastosowanie przepisów prawa cywilnego doprowadził organ do wadliwej oceny, że skarżąca posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę zakończonego decyzją budowlaną; 5. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji budowlanej) i art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że dla oceny przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę istotne jest, czy inwestycja będzie naruszała prawo lub interes prawny określonego podmiotu, podczas gdy dla uznania danego podmiotu za stronę takiego postępowania istotne jest czy dana inwestycja w ogóle może oddziaływać na nieruchomość sąsiednią, nawet gdyby to oddziaływanie było zgodne z prawem; skutkowało to błędnym uznaniem przez organ, że inwestycja Osiedle [...] nie oddziałuje na nieruchomość skarżącej i nie wpływa na przysługujące jej prawa, a w konsekwencji że nie przysługuje jej przymiot strony w sprawie zakończonej decyzją budowaną; 6. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji budowlanej) i art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że powodowane przez budowę inwestycji Osiedle [...] utrudnienia w wykonywaniu uprawnień z tytułu służebności przechodu i przejazdu przez działkę nr [...] nie stanowią ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości władnących, podczas gdy są one przejawem oddziaływania inwestycji budowlanej na nieruchomość władnąca, tj. działkę nr [...] należącą do skarżącej ograniczają bowiem jej dostęp do drogi publicznej, co uzasadnia udział właściciela nieruchomości władnącej w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę w celu umożliwienia mu obrony jego praw; 7. art. 33 ust. 1 P.b. poprzez nieuprawnione etapowanie inwestycji objętej decyzją budowlaną i wyłączenie spod jej zakresu robót budowlanych prowadzonych na działce nr [...] z obrębu [...], a niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania inwestycji mieszkaniowej Osiedle [...], takich jak wykonanie przyłączy elektroenergetycznych (zarówno w zakresie poboru prądu na potrzeby budowy za pośrednictwem skrzynki elektroenergetycznej posadowionej w bezpośredniej granicy z działką skarżącej nr [...], jak i przyłączy docelowych), wodociągowych, teletechnicznych (Internet i domofon), rozbiórka ogrodzenia istniejącego na granicy działki nr [...] z obrębu [...] i działki nr [...] z obrębu [...] w celu zapewnienia Osiedlu [...] skomunikowania z drogą publiczną. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także orzeczenie o kosztach postępowania. V. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VI. Skarga jest nieuzasadniona. Na wstępie należy wskazać, że w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego immanentnie związane jest - co do zasady - z normami prawa materialnego, tj. należy ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 lipca 2007 r. sygn. akt I OSK 1559/06). Interes prawny pojawia się zatem zawsze wtedy, gdy ustalony zostanie związek pomiędzy obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegający na tym, że akt stosowania normy prawnej może mieć wpływ na sytuację podmiotu ustaloną właśnie przepisem prawa materialnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 1998 r. sygn. akt IV SA 2164/97). Nie jest interesem prawnym poczucie niezadowolenia danej osoby z wydanej decyzji lub jej chęć do udziału w postępowaniu jako strona. Takie sytuacje należy klasyfikować wyłącznie w ramach interesu faktycznego, który nie podlega ochronie takiej jak interes prawny. Idąc dalej Sąd zauważa, że cechą wyróżniającą interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i obiektywnie sprawdzalny, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania danego przepisu prawa. W postępowaniu budowlanym, dotyczącym decyzji o pozwoleniu na budowę, tak określony interes prawny ustala się na podstawie art. 28 ust. 2 P.b., a więc w nieco węższym podmiotowo zakresie, bowiem odwołującym się do wymienionych w tym przepisie osób tj. inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu jest przy tym definiowany w art. 3 pkt 20 P.b. i rozumie się go jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy. W sprawie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, a zatem w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym, ustalenie interesu prawnego następuje także we wskazany sposób, a więc przy uwzględnieniu kręgu podmiotowego określonego w art. 28 ust. 2 P.b. Tryb nadzwyczajny wznowienia postępowania nie zmienia bowiem tego, że nadal mamy w takiej sprawie do czynienia z "kontrolą" udzielonego pozwolenia na budowę tyle że przez pryzmat przesłanek wznowieniowych wskazanych we wniosku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 598/06; wyroki WSA w Warszawie z dnia 17 czerwca 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 470/08 i z dnia 3 września 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 904/08). Stroną w sprawie o wznowienie postępowania budowlanego może być więc nie tylko podmiot który brał udział w postępowaniu zwykłym zakończanym decyzją o pozwoleniu na budowę, lecz także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki wywołane decyzją o pozwoleniu na budowę a więc kto spełnia kryterium z art. 28 ust. 2 P.b. (najogólniej mówiąc, kogo nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji). Wbrew twierdzeniom skarżącej nie posiada ona interesu prawnego, który uzasadniałby jej udział w sprawie, a zatem uznanie że zaistniała przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie doszło zatem w sprawie do naruszenia ani art. 28 ust. 2 P.b. przez jego błędne zastosowanie, ani też art. 28 k.p.a. przez jego niezastosowanie. Uzyskanie przymiotu strony w postępowaniu nadzwyczajnym jest uzależnione w tym konkretnie przypadku od tego czy skarżąca ma przymiot strony, tj. czy jej nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Skarżąca legitymuje się wyłącznie interesem faktycznym, wynikającym z faktu niezadowolenia z realizowania inwestycji oraz uciążliwościami wywołanymi sposobem jej przeprowadzenia (patrz zarzuty dotyczące realizacji przyłączy energetycznych). Należy zwrócić uwagę na kluczowy element niniejszej sprawy, którym jest podawane przez Skarżącą źródło interesu prawnego. Pierwotnie owym źródłem było uprawnienie z tytułu ograniczonego prawa rzeczowego jakim jest służebność przejazdu i przechodu przez działkę nr ew. 283, która stanowi własność inwestora i została wskazana jako element drogi dojazdowej wewnętrznej, przez którą następuje skomunikowanie planowanej inwestycji z drogą publiczną - ul. [...]. Dodatkowo skarżąca dodaje, że jej interes prawny wynika z immisji jakie następują na jej działkę nr ew. [...] o nr KW – [...]. Sąd w całości akceptuje stanowisko organów o tym, że skarżąca nie ma przymiotu strony w postępowaniu budowlanym, zatem przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie została w ogóle naruszona. Po pierwsze, z ograniczonego prawa rzeczowego jakim jest służebność skarżąca nie może wywodzić jakichkolwiek uprawnień właściwych prawu własności i to nawet pomimo czynionych nakładów na tę nieruchomość, co obecnie podkreśla skarga. Służebność nadal bowiem pozostaje tylko i wyłącznie ograniczonym prawem rzeczowym, zaś planowana inwestycja prawa tego nie ogranicza ani tym bardziej nie znosi. Skarżąca, tak jak i wszyscy inni właściciele nieruchomości położonych wzdłuż działki nr ew. [...], nadal może korzystać ze swoich uprawnień zapisanych w księdze wieczystej. Nie może sobie natomiast rościć jakiegokolwiek prawa do decydowania za właściciela, w jaki sposób dana nieruchomość będzie wykorzystywana. Po drugie, nieruchomość skarżącej o nr ew. [...] (Id działki [...]) pozostaje poza jakimkolwiek wpływem planowanej inwestycji. W związku z realizacją zaplanowanej zabudowy, nieruchomość skarżącej nie zostanie zatem ograniczona w sposób wskazywany w art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. przez co trudno mówić o posiadaniu przez nią przymiotu strony. Stanowisko skarżącej wynika w istocie z niezadowolenia z faktu realizowania kolejnej inwestycji i uciążliwości jakie się z tym mogą wiązać. Jak niemniej jednak wskazano, właściciel nieruchomości oddalonej od terenu inwestycji nie może rościć sobie praw do decydowania o tym, czy i co zostanie wzniesione na nieruchomości nie należącej do niego. Jak wynika z analizy ortofotomapy zamieszczonej w geoportalu (https://mapy.geoportal.gov.pl), południowo wschodni narożnik działki skarżącej jest oddalony od północno-zachodniego narożnika działki inwestycyjnej obecny nr [...] (Id działki [...]) o ok 45 m zaś budynek skarżącej jest oddalony od powstającej zabudowy na działce inwestycyjnej o ponad 75 m (w linii prostej). W ocenie Sądu powyższe przesądza o tym, że skarżąca nie ma interesu prawnego do udziału w postępowaniu a jedynie ma interes faktyczny. W związku z powyższym za nieuzasadniony należy uznać zarzut nr 1. Wbrew ocenie skarżącej organy wyjaśniły wszystkie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia okoliczności. Nie jest źródłem interesu prawnego to, że realizacja Osiedla [...] wymusza zmianę zagospodarowania terenu działki nr [...] poprzez rozbiórkę istniejącego pełnego ogrodzenia, znajdującego się na granicy działki nr [...], która będzie konieczna do skomunikowania Osiedla [...] z drogą publiczną ul. [...] zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę (zarzut 1 lit a). Jak wskazano, skarżąca nie ma żadnych praw właścicielskich do działek inwestycyjnych, w tym do działki nr ew. [...]. Ma jedynie służebność przejazdu i przechodu, która w wyniku zrealizowania inwestycji nie zostanie naruszona. Sugerowaną potrzebę ochrony owej służebności skarżąca może realizować przed sądem powszechnym. Nie jest jakimkolwiek źródłem interesu prawnego to, że na działce nr ew. [...] prowadzone są prace budowlane związane z realizacją niezbędnej infrastruktury technicznej. Po pierwsze, kwestia realizacji przyłączy nie dotyczy realizacji inwestycji jako takiej i generowania przez nią stałego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie, które ograniczy je w możliwości zabudowy. Po drugie, skarżąca sama wskazuje, że owe ograniczenie miało charakter czasowy "przez około 2 tygodnie, na całej długości działki nr [...] były prowadzone ziemne roboty budowlane polegające na budowie urządzeń infrastruktury technicznej w celu doprowadzenia sieci elektromagnetycznej i telekomunikacyjnej do Osiedla [...], a także parkowane były tam koparki i inne sprzęty oraz przechowywane materiały budowlane, co ograniczało a czasowo nawet uniemożliwiało skarżącej wyjazd z jej działki." Wynika z tego, że wskazywane ograniczenie związane jest z etapem wykonywania inwestycji budowlanej. Realizacja inwestycji budowlanej zawsze pociąga za sobą pewne oddziaływania (akustyczne, organizacyjne). Jest to jednak etap realizacji inwestycji, który zawsze pociąga ze sobą tego rodzaju przemijające wraz z jego zakończeniem, immisje. Żadnego znaczenia dla sprawy nie miały zeznania świadka Ł. L. na okoliczność sposobu prowadzenia robót budowlanych na działce nr [...] w listopadzie 2020 r. i związanych z tym utrudnień w dojeździe skarżącej do drogi publicznej (por. zarzut nr 1 lit c). Sąd ani organy nie kwestionują tego, że w związku z realizacją inwestycji niezbędne były roboty budowlane. Rzecz w tym, że owe utrudnienia nie są źródłem interesu prawnego w sprawie budowlanej a kwestią wykonywania służebności dojazdu. Projekt budowlany nie zakłada pozbawienia skarżącej prawa dojazdu. Podobnie żadnego wpływu na interes prawny skarżącej nie ma korzystanie przez inwestora na potrzeby budowy Osiedla [...] od sierpnia 2019 roku z infrastruktury technicznej na działce nr [...] i lokalizacja na niej słupów (por. zarzut nr 1 lit. d, e). Kwestie prawidłowości wykonywania inwestycji, jak należy wnosić, były związane z realizacją inwestycji i miały charakter przejściowy. Z punktu widzenia interesu prawnego skarżącej nie ma znaczenia kwestia rzekomego pominięcia art. 289 § 1 k.c. i faktu ponoszenia kosztów utrzymania urządzeń służących do wykonywania służebności gruntowej na działce nr [...] (zarzut nr 1 lit f). Rozliczenia pomiędzy właścicielem nieruchomości władnącej i obciążonej stanowią kwestię stricte cywilną. Nie jest źródłem interesu prawnego wskazywane immisje kurzu, hałasu, drgań i wibracji powodowanych przez maszyny budowlane (zarzut nr 1 lit g). Po pierwsze, są to okoliczności przemijające, związane z realizacją inwestycji w fazie wymaganych robót ziemnych. Po drugie, wszelkie roszczenia z powodu owych immisji, w dodatku przemijających, są domeną prawa cywilnego. Niezasadny jest zarzut nr 2 skargi. Działka nr ew. [...] nie została przewidziana w projekcie budowlanym pod inwestycję kubaturową zatem dokonywanie ingerencji w tę nieruchomość nie odbywa się na podstawie wskazanej decyzji z [...] sierpnia 2019 r. Nadto, na co już zwracano uwagę, działka nr ew. [...] nie należy do skarżącej. Z przyczyn wskazanych powyższej niezasadny jest także zarzut nr 3 skargi. Skarżąca uważa, że służebność gruntowa obciążająca działkę nr [...] jest częścią składową nieruchomości władnącej nr [...], a zatem oddziaływanie inwestycji budowlanej na działkę nr [...] stanowi w istocie oddziaływanie również na tę nieruchomość władnącą, a w konsekwencji skarżąca jako właścicielka nieruchomości władnącej winna być stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę inwestycji, która oddziałuje na część składową należącej do niej nieruchomości. Twierdzenie strony nie znajduje uzasadnienia z punktu widzenia przepisów prawa budowlanego. W istocie skarżąca próbuje rozszerzać swoje władztwo na działkę nr [...], która do niej nie należy. To, że skarżącej przysługuje służebność obciążająca drogę dojazdową zlokalizowaną na działce nr [...] nie oznacza, że z tej przyczyny wszelka aktywność inwestora na tej nieruchomości automatycznie daje jej przymiot strony. To właściciel, a nie władający służebnością będzie zatem decydował o tym, w jaki sposób działkę zagospodarować. Z okoliczności sprawy wynika natomiast, że służebność przysługująca skarżącej jest niezagrożona. Niezasadny jest także zarzut nr 4 skargi wskazujący, że organy błędnie odmawiają uznania jako źródło interesu prawnego przepisy prawa cywilnego. Interes prawny może być wywodzony z przepisów prawa cywilnego. Wyjaśnić jednak trzeba, że ochrona własności jest co do zasady wyłączną domeną prawa cywilnego i postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Realizowana jest albo w postępowaniu windykacyjnym (art. 222 § 1 Kodeksu cywilnego) albo negatoryjnym (art. 222 § 2 k.c.). Sprawy dotyczące ochrony naruszonej własności są typowymi sprawami ze stosunków cywilnych (art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego), a do rozpoznawania spraw cywilnych wyłącznie właściwe są sądy powszechne (art. 2 § 1 k.p.c.), a nie organy lub sądy administracyjne. Wywodzenie w postępowaniu budowlanym interesu prawnego przepisów kodeksu cywilnego wymaga wykazania, na czym polega konflikt kwestionowanej co do ważności decyzji z prawem lub obowiązkiem wnioskodawcy wynikającym z prawa administracyjnego (lub jej wpływem na to prawo lub obowiązek) i dlaczego wyeliminowanie decyzji z obrotu stan ten usunie. Należy wskazać, że w omawianym zarzucie jako wiodący podawany jest art. 140 i art. 144 k.c., który jednak sam w sobie nie stanowi o interesie prawnym w postępowaniu administracyjnym. Immisje pośrednie, jako działania o charakterze cywilnym, są niezgodne z przepisami o charakterze administracyjnym wówczas gdy np. poprzez wykazanie przekroczenia dopuszczalnych prawem norm hałasu, zanieczyszczenia powietrza, itp. dojść należałoby do wniosku, że to inwestycja jest ich stałym źródłem. To na co wskazuje skarżąca dotyczy jedynak wyłącznie etapu wznoszenia budynku, zwłaszcza zaś prac ziemnych (kurz, dźwięki). Tym samym bez odwołania się do przepisu prawa administracyjnego, immisje pośrednie w rozumieniu art. 144 k.c. mogą być wprawdzie niedopuszczalne, ale wyłącznie w rozumieniu prawa cywilnego i wówczas ich skutki podlegają ocenie tylko sądu powszechnego. Obowiązkiem podmiotu, który twierdzi o własnym interesie prawnym w postępowaniu administracyjnym jest więc wskazanie na taki przepis prawa administracyjnego, który w związku z hipotezą art. 144 k.c. uzasadnia nabycie przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym. Bez takiego wykazania, immisje pośrednie są jedynie okolicznością uzasadniającą w postępowaniu administracyjnym interes faktyczny, a ten nie daje przymiotu strony. Jest w ocenie Sądu oczywiste, że docelowe korzystanie z obiektu budowlanego jakim jest dom jednorodzinny nie jest źródłem interesu prawnego poprzez tworzone immisje. Właściciel sąsiedniej nieruchomości ma takie samo prawo korzystania z niej w sposób w kaki czyni to skarżąca. To, że jako pierwszy wzniesiono jej budynek nie może stanowić podstawy do blokowania sąsiednich inwestycji. Odczuwanie i postrzeganie uciążliwości związanych z funkcjonowaniem jakiegoś obiektu nie jest też równoznaczne z obszarem oddziaływania tego obiektu w rozumieniu Prawa budowlanego (zob. wyrok NSA z 18 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 388/10). Jeżeli więc skarżąca widzi immisje wywołane realizacją sąsiedniej zabudowy i nie jest w stanie połączyć tego z przepisami materialnego prawa administracyjnego, to legitymuje się wyłącznie interesem faktycznym, wynikającym głównie z niezadowolenia z faktu dalszego zainwestowania terenów sąsiednich. Nie jest to jednak podstawą do przyznania jej uprawnień strony w sprawie. Niezasadny jest zarzut nr 5. Strona wprawdzie słusznie wskazuje, że z punktu widzenia ochrony interesu prawnego istotne jest nie to czy dojdzie do niedozwolonych oddziaływań ale to, czy może do nich dojść, niemniej jednak wskazywane przez nią zagrożenia są wyłącznie tymczasowe i w dużej mierze hipotetyczne. Jeszcze raz Sąd podkreśla, że każdy proces budowlany pociąga za sobą pewnego rodzaju oddziaływania. Chodzi jednak o to, czy to docelowa zabudowa będzie stanowić źródło ograniczeń dla strony, a w tym przypadku tak nie jest. Niezasadny jest również zarzut nr 6 skargi. Kwestie wykonywania służebności po zrealizowaniu inwestycji są kwestiami cywilnymi i skarżąca może poszukiwać ochrony w sądzie cywilnym. To, że zwiększy się ruch przy nieruchomości skarżącej nie oznacza, że jej służebność zostanie zagrożona. Całkowicie chybiony jest również zarzut nr 7. Skarżąc podnosi w nim, że naruszono art. 33 ust. 1 P.b. poprzez nieuprawnione etapowanie inwestycji objętej decyzją budowlaną i wyłączenie spod jej zakresu robót budowlanych prowadzonych na działce nr [...] a niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania inwestycji mieszkaniowej tj. przyłączy, rozbiórki ogrodzenia istniejącego na granicy działki nr [...] i działki nr [...] w celu zapewnienia skomunikowania. Po pierwsze, to właściciel działki nr [...] decyduje w jaki sposób ją zagospodaruje. Po drugie, kwestia przyłączy nie może być rozważana jako etapowanie inwestycji, co miałoby być źródłem interesu prawnego skarżącej. Kwestia przyłączy i momentu ich wykonania, zwłaszcza zaś tego, czy winny zostać przewidziane w decyzji o pozwoleniu na budowę budzi wątpliwości interpretacyjne i dotyczy merytorycznej oceny decyzji budowlanej, którą w postępowaniu wznowieniowym można przeprowadzić wówczas, gdy niekwestionowany jest przymiot strony wnoszącej o wznowienie. W niniejszej sprawie skarżąca w żaden sposób nie powiązała rzekomego naruszenia art. 33 ust. 1 P.b. z jej indywidualnym interesem prawnym, tym bardziej, że wykonanie przyłączy nie wymaga pozwolenia na budowę - art. 29 P.b. (w brzmieniu zarówno przed jak i po nowelizacji z 19 września 2020 r.). Reasumując skarga jest niezasadna zatem na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) oddalono skargę.